Një ish-anëtare e kolektivit punk feminist rus Pussy Riot pretendon se shërbimi rus i sigurisë FSB e detyroi të spiunonte aktivistë të tjerë për gati tre vjet me shantazh dhe kërcënime. Në fund, thotë ajo, ata i kërkuan të joshte aktivistin e opozitës Pjotr Verzilov në Serbi, ku dyshohet se planifikuan ta rrëmbenin dhe ta vrisnin atë.
Rita Flores, emri i vërtetë i së cilës është Margarita Konovalova, iku nga Rusia në mesin e gushtit. Në intervistën e saj të parë me Guardian pas arratisjes , ajo përshkroi se si u rekrutua nga dy oficerë të FSB-së dhe u mbajt nën mbikëqyrje për vite me radhë.
The Guardian thekson se nuk ka qenë në gjendje të verifikojë në mënyrë të pavarur detajet e deklaratës së saj. Flores i bëri për herë të parë publikisht pretendimet në fund të gushtit në një bisedë me avokatin e saj Dmitry Zahvatov.
Ata e kërcënuan me burgim dhe vrasjen e nënës së saj.
Flores u lidh me Pussy Riot në vitin 2020, kur u ndalua pas një shfaqjeje pranë Kremlinit. Më pas ajo u arrestua disa herë, kaloi disa periudha të shkurtra në burg dhe policia i kontrolloi shtëpinë. Presioni u intensifikua pas fillimit të pushtimit të Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022.
Ajo pretendon se gjatë një kontrolli në shkurt të vitit 2023, dy burra që e identifikuan veten si oficerë të FSB-së qëndruan në apartament. Ata e kërcënuan me ndjekje penale për një postim në Instagram në të cilin ajo kritikoi vrasjet ruse në Ukrainë.
Sipas saj, ata i thanë gjithashtu se mund të organizonin vrasjen e nënës së saj nëse ajo nuk pranonte të bashkëpunonte.
“Frika ime ishte shumë e madhe. Isha e shqetësuar për familjen time dhe veten time”, tha ajo.
Flores pretendon se nënshkroi dokumente bashkëpunimi nën presion, pas të cilave iu paguan midis 30,000 dhe 40,000 rubla. Ajo ishte ngarkuar me mbledhjen e informacionit rreth artistëve dhe aktivistëve që kundërshtojnë autoritetet e Kremlinit.
Njëri e kërcënoi, tjetri bëri sikur ishte shoqe
Dy oficerë u bënë operativët e saj të përhershëm. Ajo i vuri nofkën burrit më të vjetër dhe të ashpër, i cili njihej me emra të ndryshëm, “Sako”, për shkak të kostumit të zi të shndritshëm që mbante veshur. Operativi më i ri, Ivani, u përpoq të ndërtonte një marrëdhënie miqësore me të, ndërsa më i vjetri e kërcënonte dhe e fyente kryesisht.
Ivani, pretendon ajo, i tha se FSB-ja do ta “riedukonte” që të donte Rusinë, të kishte fëmijë dhe të bëhej një grua e bindur. Në të njëjtën kohë, ai do t’i përsëriste me qetësi se do ta vriste nënën e saj ose do ta gjente dhe do ta likuidonte nëse ajo do të përpiqej të ikte jashtë vendit.
Edhe pse asaj iu ndalua të fliste për bashkëpunimin, Flores pohon se u tregoi menjëherë rreth njëzet personave për rekrutimin. Ajo nuk u tha të vërtetën aktivistëve për të cilët duhej të raportonte. Në vend të kësaj, ajo thotë se qëllimisht shkaktoi konflikt për t’i distancuar ata prej saj dhe për t’i penguar që t’i besonin asaj informacione të ndjeshme.
Plani i rrëmbimit dhe vrasjes në Serbi
Në maj të këtij viti, agjentët filluan ta merrnin në pyetje në lidhje me Pyotr Verzilov, një aktivist rus i lidhur me Pussy Riot dhe bashkëthemelues i medias së pavarur, Mediazon. Sot, Verzilov jeton në Ukrainë dhe lufton në anën e Ukrainës.
Mjekët gjermanë arritën në përfundimin në vitin 2018 se Verzilovi ka shumë të ngjarë të jetë helmuar pasi u sëmur papritur në Moskë.
Flores pretendon se FSB-ja fillimisht i kërkoi adresën e tij në Ukrainë. Më pas dyshohet se e urdhëruan të përfitonte nga miqësia e tyre e vjetër dhe të caktonte një takim në Serbi. Atje, sipas planit që i përshkruan, një grup i lidhur me FSB-në do të priste që ai ta rrëmbente dhe ta vriste.
Për pjesëmarrjen e saj në operacion, Ivan filloi t’i paguante 50,000 rubla në muaj, pohon Flores.
Ndërkohë, ajo po përpiqej të gjente një rrugëdalje. Ajo thotë se u martua shtatorin e kaluar pjesërisht që t’u tregonte agjentëve se burri i saj nuk do ta linte të shkonte në Serbi për të takuar një burrë tjetër.
Ajo iku me ndihmën e një avokati.
Flores pretendon se agjentët e kishin ndaluar më parë të largohej nga vendi dhe e kishin siguruar se po monitoronin çdo lëvizje të saj. Vetëm pasi ajo kontaktoi avokatin Dmitry Zahvatov, e kuptoi se mund të arratisej.
Zahvatov dhe Flores përgatitën fshehurazi largimin e saj. Të dy refuzojnë të zbulojnë detajet e arratisjes në mënyrë që të mos rrezikojnë metodat që mund të ndihmojnë njerëz të tjerë nën presionin e FSB-së në të ardhmen.
Pasi u largua nga Rusia, Flores foli publikisht për të inkurajuar njerëzit e tjerë të rekrutuar me forcë që të ndalonin bashkëpunimin. Ajo beson se rekrutimi i informatorëve midis aktivistëve është një fenomen i përhapur.
Aktivistja: Versioni i saj nuk është plotësisht i besueshëm
Një nga aktivistët për të cilët Flores raportoi ishte artisti rus Pavel Krisevich. Ai i tha Meduzës se mësoi për bashkëpunimin e saj me FSB-në vetëm përmes një interviste.
Krisevich paralajmëroi se disa pjesë të historisë së saj nuk përputheshin me kujtimet e tij dhe se dëshmia e saj nuk duhet të konsiderohet një “dokument historik 100 për qind”. Megjithatë, ai i kërkoi publikut të mos e stigmatizojë atë, duke theksuar se sistemi shtypës i Rusisë është projektuar për të thyer njerëzit përmes presionit dhe kërcënimeve.
Anëtarja e Pussy Riot, Maria Alyokhina, gjithashtu mbështeti Flores. Ajo theksoi se askush nuk përfundoi në burg ose u vra për shkak të informacionit që ajo dha, dhe se ishte e rëndësishme që ajo u arratis dhe përshkroi publikisht metodat e FSB-së.
“Për herë të parë pas shumë vitesh, ndiej paqe,” tha Flores.
