Rusia duhet të ndajë më shumë informacion në lidhje me vdekjen e javës së kaluar të një punëtori laboratori, tha të martën Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio , duke shtuar se Uashingtoni po e ndiqte situatën “shumë nga afër”.
Një punonjës laboratori në Institutin Siberian për Kërkime mbi Murtajën u sëmur dhe vdiq të premten në rrethana ende të pashpjegueshme.Autoritetet më pas karantinuan dhjetëra njerëz dhe shqetësimet për shëndetin publik u shfaqën në mediat sociale.
Autoritetet ruse kanë njoftuar se situata është nën kontroll.”Mendoj se i takon Rusisë, sigurisht, të ndajë më shumë informacion me botën. Ne po e monitorojmë situatën nga afër, orë pas ore”, u tha Rubio gazetarëve në Islandë.
Rubio tha se SHBA-të kanë masa në vend për të ndihmuar Rusinë nëse rezulton se situata është më serioze nga sa pranohet aktualisht, por se duhet të mblidhen më shumë informacione.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u tha gazetarëve të martën se duhet të flasë së shpejti në telefon me presidentin rus, Vladimir Putin, në lidhje me rastin .Kur u pyet se çfarë po thonë shërbimet e inteligjencës për situatën në Rusi, Trump u përgjigj se ka “diskutime shumë të gjera” rreth situatës dhe se më shumë informacion mund të publikohet që nesër.
Çfarë po ndodh?
Informacionet kontradiktore që vijnë nga Rusia ditët e fundit po ngrenë shqetësime të mëtejshme. Siç shkruan David Averre në një analizë për Newsweek , raportet e medias ruse sugjerojnë se teknikja 28-vjeçare e laboratorit Dariya Shipilova dyshohet se theu një epruvetë që përmbante bakterin Yersinia pestis, shkaktarin e murtajës, në Institutin Irkutsk për Kërkime mbi Murtajën më 25 shtator. Disa ditë më vonë, ajo zhvilloi simptoma të pneumonisë së rëndë, u shtrua në spital më 29 shtator dhe vdiq më 2 tetor.
Rospotrebnadzor i Rusisë hedh poshtë pretendimet se ka pasur një incident me një patogjen të rrezikshëm në laborator. Ai pretendon se punonjësi u diagnostikua me “pneumoni me etiologji të panjohur” dhe se dy komisione nuk gjetën prova për incidentin. Problemi, paralajmëron Averre, është se autoritetet ruse nuk kanë publikuar të dhëna diagnostikuese, një raport mbi një incident të mundshëm ose gjetjet e plota të komisioneve për të mbështetur këto pretendime.Konfuzioni u përkeqësua më tej nga vetë zyrtarët rusë. Guvernatori i Oblastit të Irkutskut, Igor Kobzev, foli për një dyshim për një “infeksion veçanërisht të rrezikshëm”, ndërsa udhëheqësi i Buryatia-s fqinje, Alexei Tsydenov, fillimisht shkroi se gruaja kishte vdekur nga murtaja, pastaj e ndryshoi formulimin në “ndoshta nga murtaja”. Autoritetet lokale në Baikalsk madje i këshilluan banorët të mos udhëtonin për në Shelekhov, ku gruaja po trajtohej, për shkak të raporteve për murtajë, por paralajmërimi u hoq më vonë.
Pikërisht për shkak të kësaj qasjeje, Averre bën një paralele me Çernobilin. Në vitin 1986, autoritetet sovjetike u përpoqën të kontrollonin informacionin rreth katastrofës bërthamore, dhe shkalla e incidentit filloi të zbulohej nga pjesa tjetër e botës vetëm kur u regjistrua rrezatim i lartë në Suedi. Poenta e tij nuk është se rasti i sotëm është i krahasueshëm me Çernobilin për sa i përket shëndetit, por se Moska po i kërkon përsëri botës të besojë siguritë zyrtare pa të dhëna të mjaftueshme për t’i verifikuar ato në mënyrë të pavarur.
Për shkak të situatës së paqartë, Kazakistani ka rritur kontrollet sanitare në kufi dhe ka filluar vlerësimin e rrezikut të futjes së sëmundjeve infektive, ndërsa Kirgistani ka rritur gatishmërinë në pikat kufitare. Asnjë nga këto vende nuk njoftoi se ka një epidemi murtaje në Rusi.
Në të njëjtën kohë, Averre thekson se aktualisht nuk ka prova të disponueshme publikisht që Šipilova ishte infektuar fare me murtajën, e lëre më që ky të ishte fillimi i një epidemie. Edhe murtaja pneumonike, e cila mund të përhapet midis njerëzve, është shumë më e vështirë për t’u transmetuar sesa sëmundje si covid. Prandaj, ai e sheh problemin kryesor në mungesën e transparencës së autoriteteve ruse: nëse, siç pretendojnë ata, “gjithçka është nën kontroll”, ato duhet të publikojnë të dhëna që e konfirmojnë këtë.
