Administrata amerikane dhe zyrtarët ndërkombëtarë, kryesisht nga Lindja e Mesme, po mbështesin formimin e një qeverie të gjerë izraelite që do të udhëhiqej nga kryeministri aktual Benjamin Netanyahu për dy vjet, shkruan gazeta izraelite Israel Hayom.
Sipas kësaj gazete, një zyrtar i lartë amerikan tha se mesazhi arriti në majat e politikës izraelite drejtpërdrejt dhe përmes kanaleve diplomatike. Zyra e Kryeministrit dhe Shtëpia e Bardhë janë në kontakt të rregullt, dhe ambasadori i SHBA-së në Izrael, Mike Huckabee, u takua me disa udhëheqës të partive opozitare në shtator, përfshirë Gadi Eisenkot.
Zyrtarët janë të kujdesshëm që të mos ndërhyjnë në zgjedhjet izraelite, por e kanë bërë të qartë se SHBA-të dhe bashkësia ndërkombëtare do të mirëprisnin një qeveri të gjerë dhe të qëndrueshme pa elementë ekstremistë.
Netanyahu në pushtet për maksimumi dy vjet
Sipas informacionit të marrë nga zyrtarët diplomatikë, një nga kornizat e propozuara është një qeveri e udhëhequr nga Likud së bashku me listën Yashar, një listë e re zgjedhore e udhëhequr nga Eisenkot.
Sipas këtyre marrëveshjeve të mundshme, Netanyahu do të mbetej në pushtet për një maksimum prej dy vitesh. Gjatë kësaj periudhe, qeveria do të punonte për t’i dhënë fund luftërave në të gjitha frontet dhe për të arritur marrëveshje diplomatike me vendet e rajonit, kryesisht me Arabinë Saudite, pas së cilës Netanyahu do të tërhiqej nga politika.
Administrata e Donald Trump po i bën presion Arabisë Saudite që t’i bashkohet Marrëveshjeve të Abrahamit, duke i ofruar asaj bashkëpunim në fushën e sigurisë, duke përfshirë shitjen e avionëve luftarakë F-35 dhe ndërtimin e një objekti bërthamor civil.
Zyrtarët diplomatikë e shohin propozimin si një mundësi për ndryshime strategjike në Lindjen e Mesme. Siç theksojnë ata, një veprim i tillë mund të ndihmojë në frenimin e ndjenjave anti-Izrael dhe antisemite në rritje në botë, në lehtësimin e sanksioneve në zgjerim dhe në uljen e rreziqeve të sigurisë, ndërkohë që hap mundësi të rëndësishme ekonomike.
Një zyrtar deklaroi se kjo temë u shfaq edhe në biseda në të cilat administrata amerikane kritikoi mënyrën se si Izraeli merret me krimet e motivuara nacionaliste nga hebrenjtë kundër arabëve në Bregun Perëndimor.
Një zyrtar diplomatik i huaj që monitoronte zhvillimet paralajmëroi se mundësia për të formuar një qeveri të gjerë mund të humbasë.
“Një qeveri me përfaqësi të ngushtë nuk do të jetë në gjendje të sjellë ndryshimet dhe vendimet e mëdha diplomatike që meriton Lindja e Mesme”, tha ai.
Roli i Presidentit Herzog
Sipas raportimeve të ditëve të fundit, në bisedime ishte përfshirë edhe Presidenti izraelit Isaac Herzog, megjithëse Zyra e Presidentit e mohoi këtë.
Herzog mund të luajë një rol kyç në formimin e një qeverie të gjerë, duke pasur parasysh se ai më parë ndërmjetësoi formimin e qeverisë së unitetit të Netanyahut dhe Benny Gantz, por edhe se ai ka fuqinë për t’i dhënë falje kryeministrit.
Duke folur në intervistat e fundit rreth qeverisë që do të formohet pas zgjedhjeve, Herzog tha se do të bënte gjithçka për të parandaluar një votim të përsëritur.
Kushtet e Eisenkotit
Pritet që blloku i Eisenkotit të vendosë disa kushte për t’u bashkuar me koalicionin. Ata do të kërkojnë një angazhim të fortë që Netanyahu të japë dorëheqjen brenda afatit të rënë dakord, shfuqizimin e ligjeve të miratuara si pjesë e reformës gjyqësore dhe riorganizimin e sistemit të kontrolleve dhe balancave të pushteteve në demokracinë e Izraelit.
Sipas zyrtarëve, blloku i Eisenkotit beson se ndryshimet e rëndësishme kushtetuese dhe diplomatike kërkojnë një “shumicë të gjerë sioniste” në qeveri.
