NË NJË KOHË kur pikat e nxehta rajonale po rindizen, konfliktet dhe trazirat lokale po bëhen më të shpeshta dhe kërcënimet tradicionale dhe jo-tradicionale të sigurisë po ndërthuren gjithnjë e më shumë, Kina po ofron përgjigjen e saj ndaj sfidave të sigurisë së botës moderne përmes Iniciativës Globale të Sigurisë . Iniciativa, e cila u lançua nga Presidenti Kinez Xi Jinping më 21 prill 2022, në hapjen e Konferencës Vjetore të Forumit Boao për Azinë, synon të eliminojë shkaqet rrënjësore të konflikteve ndërkombëtare, të përmirësojë qeverisjen globale të sigurisë dhe të promovojë përpjekjet e përbashkëta ndërkombëtare për paqe dhe zhvillim të qëndrueshëm.
“Siguria është një parakusht për zhvillim. Ne, njerëzimi, jetojmë në një komunitet sigurie të pandashëm”, është mesazhi i Presidentit Xi, i cili përmbledh idenë thelbësore të iniciativës – që sfidat e sigurisë duhet të trajtohen me frymën e solidaritetit dhe bashkëpunimit të favorshëm për të dyja palët.
Sipas Zhai Jun, të dërguarit special të qeverisë kineze për Lindjen e Mesme, iniciativa tani mbështetet nga më shumë se 130 vende, si dhe nga organizata të shumta ndërkombëtare dhe rajonale. Zhai i bëri këto komente më 9 shtator në Forumin Global për Bashkëpunim në Sigurinë Publike në Lianyungang, i cili këtë vit mblodhi së bashku më shumë se 2,100 pjesëmarrës nga 139 vende, rajone dhe organizata ndërkombëtare. Ai përmendi ndërtimin e konsensusit, promovimin e armëpushimeve dhe paqes, ruajtjen e rendit ndërkombëtar duke mbështetur rolin qendror të OKB-së në sigurinë ndërkombëtare dhe trajnimin e ekspertëve të menaxhimit të sigurisë nga vendet në zhvillim si kontribute kyçe të iniciativës.
Gjashtë parime themelore
Dokumenti konceptual i Iniciativës për Sigurinë Globale, i publikuar më 21 shkurt 2023, shtjellon konceptet dhe parimet e saj themelore përmes gjashtë angazhimeve: një vizion për siguri të përbashkët, gjithëpërfshirëse, bashkëpunuese dhe të qëndrueshme; respekt për sovranitetin dhe integritetin territorial të të gjitha vendeve; respektim i qëllimeve dhe parimeve të Kartës së OKB-së; konsideratë serioze e interesave legjitime të sigurisë të të gjitha vendeve; zgjidhje paqësore e dallimeve dhe mosmarrëveshjeve midis vendeve përmes dialogut dhe konsultimit; dhe ruajtja e sigurisë në zonat tradicionale dhe jo-tradicionale.
Këto parime janë të ndërlidhura dhe formojnë një tërësi. Pika fillestare është se siguria e një vendi nuk duhet të arrihet në kurriz të të tjerëve dhe se lufta dhe sanksionet nuk zgjidhin mosmarrëveshjet – zgjidhja qëndron në dialog, komunikim strategjik dhe ndërtim të besimit të ndërsjellë. Iniciativa mbështet multilateralizmin e vërtetë me rolin qendror të OKB-së dhe hedh poshtë mentalitetin e Luftës së Ftohtë, unilateralizmin dhe konfrontimin e bllokut.Nga siguria bërthamore te inteligjenca artificiale
I njëjti dokument përcakton gjithashtu 20 prioritete bashkëpunimi. Midis tyre janë pjesëmarrja në hartimin e Axhendës së Re për Paqen brenda kornizës së OKB-së, mbështetja për operacionet paqeruajtëse të OKB-së, ruajtja e konsensusit se “lufta bërthamore nuk mund të fitohet dhe nuk duhet të luftohet kurrë”, zgjidhja politike e pikave të nxehta ndërkombëtare dhe rajonale, përfshirë krizën e Ukrainës, dhe mbështetja për vendet afrikane dhe Bashkimin Afrikan në zgjidhjen e konflikteve. Iniciativa përfshin gjithashtu fusha të reja – nga siguria e informacionit dhe biologjike, përmes menaxhimit të sigurisë ndërkombëtare të inteligjencës artificiale dhe ruajtjes së rendit në hapësirë, deri te siguria ushqimore dhe energjetike, lufta kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar transnacional, dhe bashkëpunimi në trajtimin e ndryshimeve klimatike.
Zbatimi mbështetet në platformat ekzistuese, të tilla si OKB-ja, Organizata e Bashkëpunimit të Shangait, bashkëpunimi BRICS, Konferenca për Ndërveprimin dhe Masat e Ndërtimit të Besimit në Azi dhe mekanizmi “Kina + Azia Qendrore”, por edhe në forume të tilla si Forumi Xiangshan i Pekinit, Forumi i Sigurisë në Lindjen e Mesme, Forumi Kinë-Afrikë për Paqe dhe Siguri dhe Forumi Global Lianyungang për Bashkëpunim në Sigurinë Publike. Siç thekson vetë iniciativa, ruajtja e paqes dhe sigurisë botërore dhe promovimi i zhvillimit global duhet të jenë qëllimet e përbashkëta të të gjitha vendeve.
