Familjet në provincën Badghis të Afganistanit, të mbetura pa të ardhura për shkak të viteve të thatësirës, po i shesin gjithnjë e më shumë vajzat e tyre për martesë për të shlyer borxhet, për të blerë ushqim ose për të paguar për trajtim mjekësor, shkruan britanikja The Guardian në një reportazh nga fotografja Elise Blanchard, e cila foli me vajza të moshës tetë, dhjetë dhe 14 vjeç që janë të fejuara ose të martuara.
Në Badghis, në Afganistanin veriperëndimor, 95 përqind e popullsisë jeton me bujqësi dhe bagëti të ushqyera nga shiu. Thatësirat, të cilat po bëhen më të shpeshta dhe ekstreme për shkak të ndryshimeve klimatike, kanë marrë të ardhurat e njerëzve. Provinca pësoi një thatësirë historike në vitin 2018, dhe që nga viti 2021, thatësirat kanë shkatërruar të korrat dhe bagëtinë çdo vit. Mijëra njerëz lanë fshatrat e tyre dhe shkuan në kryeqytetin e provincës Qala-e-Naw në kërkim të punës, shpesh pa sukses, shkruan The Guardian .
I fejuar për dy dhe pesë vjet
Gul Bobo, nga fshati Tayz Nawah, 12 orë larg me makinë nga Qala-e-Nawa, i tha gazetës Guardian se vajzat e saj, dy dhe pesë vjeç, janë fejuar tashmë. Ajo thotë se e di që janë shumë të vogla, por familja nuk kishte zgjidhje tjetër. Nazila pesëvjeçare është e fejuar me një djalë 15-vjeçar dhe mund të shkojë te familja e tij brenda dy deri në tre vjetësh. Nëna tha se pret që vajzat të rrihen dhe të mbeten shtatzënë deri në moshën 14 vjeç.
Khatira njëmbëdhjetëvjeçare iu shit për martesë një burri njëzetvjeçar për të shlyer një borxh. Nëna e saj, Noor Bibi, thotë se vajza ishte e shëndetshme para fejesës, por tani qan shumë. Ajo ka ndaluar së dalëi nga shtëpia sepse turpërohet para vajzave të tjera.
Gulalai, gjithashtu 11 vjeç, është e fejuar me një tregtar në fund të të dyzetave, të cilit prindërit e saj i kishin borxhe.
«Do të preferoja që ajo të ishte e vdekur sesa të martohej me një burrë kaq të moshuar», tha nëna e saj, Bana.
Babai i vajzës, Niaz Mohammad, thotë se ata duhet të sakrifikojnë një anëtar të familjes për të shpëtuar të tjerët. Katër vajzat e tij u martuan kur ishin fëmijë. Familja mbijeton vetëm me bukë të bërë në shtëpi, çaj dhe malva të egër që mbledhin dhe gatuajnë.
Nazia dhjetëvjeçare u shit për 2,300 paund. Abdul Aziz nga Khoshkian, i cili e ka humbur të korrat e grurit shtatë herë në tetë vjet, shiti pesë vajza për midis 90,000 dhe 150,000 afgani, ose 1,000 deri në 1,750 paund.
Shiti veshkën e djalit të tij dhjetëvjeçar
Një pjesë e familjeve shkojnë në kampin Shahrak-e-Sabz në Herat, ku jetojnë dhjetëra mijëra persona të zhvendosur. Ndihma humanitare atje është tharë, kështu që ata po shesin edhe vajzat e tyre për të shlyer borxhet.
Darellah, pesëmbëdhjetë vjeç, është e martuar me një burrë tridhjetëvjeçar dhe është shtatzënë. Ajo thotë se është ende fëmijë dhe se martesa në atë moshë nuk mund të jetë një vendim i mirë. Motrat e saj, nëntë dhe 11 vjeç, janë gjithashtu të fejuara.
Fqinji i tyre Bahahuddin (40), i cili nuk mund ta mbante familjen duke mbledhur mbeturina dhe duke lypur, shiti veshkën e djalit të tij dhjetëvjeçar Ziauddin për 100,000 afganë. Ai donte ta shiste të vetën, por nuk ishte mjaftueshëm i shëndetshëm.
Khomakha (30) organizoi martesën e vajzës së saj Fatemah tre muaj pas lindjes së saj, sepse familja nuk mund të paguante për transportin në spital për djalin e tyre tetëvjeçar Ehsanullah, i cili vuan nga kanceri i gjakut dhe ka nevojë për transfuzion çdo javë. Fatemah do të shpërngulet në një fshat 15 orë larg pas martesës së saj, dhe nëna e saj thotë se nuk do të jetë në gjendje të përballojë udhëtimin për ta vizituar.
Klinikat po mbyllen
Ligji nuk specifikon moshën në të cilën një vajzë mund të shkojë te familja e burrit të saj. Çmimi i nuses paguhet me këste dhe, kur paguhet plotësisht, familja e burrit mund ta marrë atë, shpesh në fillim të pubertetit. Nuset nën moshë pritet të lindin fëmijë dhe të drejtojnë familjen, dhe Afganistani ka një nga normat më të larta të vdekshmërisë së nënave në botë.
Mark Calder, drejtor i avokimit në Afganistan i World Vision International, i tha gazetës Guardian se martesa e hershme i ekspozon vajzat ndaj rreziqeve potencialisht vdekjeprurëse për shëndetin, ndërsa klinikat që i trajtojnë ato po mbyllen për shkak të shkurtimeve të ndihmës.
Katërmbëdhjetë vjeçarja Bibi Samia shpërtheu në lot ditën e dasmës së saj në fshatin Nookhil përpara se të largohej nga shtëpia, duke thënë se nuk ishte e lumtur sepse ishte ende shumë e re. Dhëndri i saj është 16 vjeç dhe do të shkojë në Iran për të punuar pas dasmës.
Në Qala-e-Naw, Sara e çon vajzën e saj 12-vjeçare, Aishën, në shkollën fillore çdo mëngjes, edhe pse vajza iu shit për martesë një burri 20-vjeçar. Sara thotë se qëllimisht nuk i kërkon familjes së dhëndrit të saj të ardhshëm pjesën tjetër të parave, në mënyrë që Aisha të mos detyrohet të largohet.
