Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka hequr dorë nga sanksionet dhe tarifat kryesore të SHBA-së të lidhura me Rusinë vetëm disa ditë para se ato të hynin në fuqi sipas një ligji që ai nënshkroi muajin e kaluar, raporton Reuters.
Midis tyre janë tarifat për mallrat nga Rusia dhe masat ndëshkuese për vendet që blejnë naftë dhe gaz rus. Në një urdhër ekzekutiv të publikuar nga Shtëpia e Bardhë të premten, Trump deklaroi se një vendim i tillë është në interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Qëllimi i ligjit ishte të rriste presionin mbi Rusinë për shkak të pushtimit të Ukrainës, i cili filloi në vitin 2022. Megjithatë, Trump është afruar më shumë me Moskën ndërsa kritikon publikisht Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, duke përfshirë deklarata që sugjerojnë se Ukrainës i duhet një udhëheqës i ri.
Frikë nga rritja e mëtejshme e çmimit të naftës
Javë para zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA, në të cilat republikanët e Trump po luftojnë për të ruajtur një shumicë të ngushtë në të dyja dhomat e Kongresit, masat e reja mund të rrisin më tej çmimet e naftës, kanë paralajmëruar analistët. Amerikanët tashmë po përballen me rritjen e kostove të jetesës, kryesisht për shkak të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Ligji, propozuesi kryesor i të cilit në Kongres ishte senatori republikan i ndjerë nga Karolina e Jugut, Lindsey Graham, parashikonte futjen e tarifave deri në 100 përqind brenda 30 ditëve për të gjitha mallrat e importuara në SHBA nga pesë vendet që janë importuesit më të mëdhenj të naftës ose gazit bruto rus.
Ai përfshinte gjithashtu sanksione kundër zyrtarëve të lartë rusë, përfshirë Putinin, si dhe kundër institucioneve financiare ruse dhe të ashtuquajturës “flotë në hije” ruse, domethënë anijeve të përdorura për të anashkaluar embargot ekzistuese.
Tarifat do të zbatohen gjithashtu për çdo vend që blen me vetëdije naftë ose gaz rus pas 30 ditësh nga miratimi i ligjit, si dhe për pesë vendet që e ndihmojnë më shumë Rusinë të anashkalojë sanksionet.
Trump pretendon se vendimi është në interesin kombëtar të SHBA-së
Sipas urdhrit ekzekutiv, përjashtimi do të mbetet në fuqi derisa Trump ose zyrtarët e tij të lartë ta gjykojnë “të përshtatshme të ndërmarrin hapa të mëtejshëm”.
Trump nënshkroi Aktin e Sanksioneve Lindsey O. Graham Rusi-Iran të vitit 2026 në ligj në mesin e shtatorit. “I kam dhënë Kongresit konfirmim zyrtar se dhënia e një përjashtimi të tillë është në interesin kombëtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në këtë kohë”, tha Trump në urdhrin ekzekutiv.
Vende të tilla si Kina dhe India, të cilat janë ndër blerësit më të mëdhenj të naftës ruse, kanë shprehur shqetësim në lidhje me projektligjin e sanksioneve të SHBA-së kundër Rusisë.
Pekini tha se ishte “vazhdimisht kundër zbatimit ekstraterritorial të ligjit që nuk ka bazë në të drejtën ndërkombëtare”, ndërsa India paralajmëroi Uashingtonin se tarifat e reja mund të ndikojnë negativisht në marrëdhëniet dypalëshe.
Ligji i lejon presidentit të heqë dorë nga sanksionet thjesht duke njoftuar Kongresin se ai ka përcaktuar se ato nuk janë në interesin kombëtar.
Demokrati akuzon Trumpin për tradhti të Ukrainës
Përfaqësuesi demokrat i Dhomës së Përfaqësuesve, Don Beyer nga Virxhinia, kritikoi ashpër vendimin e Trump, duke e akuzuar atë se po i bën qejfin Presidentit rus Vladimir Putin.
“Kapitulimi i fundit i Trump ndaj Putinit është një tjetër tradhti ndaj partnerëve tanë ukrainas dhe një sfidë e hapur e qëllimit të qartë të Kongresit të shprehur në legjislacionin e hartuar për të ndëshkuar Rusinë për luftën e saj të paligjshme të agresionit”, tha Beyer në një deklaratë.
Senatorët republikanë gjithashtu kritikuan Trumpin
Kohët e fundit, Trump u gjend cak i kritikave nga disa senatorë amerikanë, përfshirë disa republikanë, për shkak të marrëveshjes me Rusinë për furnizimin me naftë. Sipas marrëveshjes, Trump pranoi të hiqte sanksionet mbi eksportet ruse dhe Rusia u zotua të furnizonte tregun botëror me naftë për të ulur çmimet e karburantit.
Ligjvënësit që e kritikuan marrëveshjen paralajmëruan se ajo do të ndihmonte në financimin e operacioneve të luftës së Rusisë.
I dërguari i Putinit: Ky është vërtet një moment historik
I dërguari i investimeve i Putinit, Kirill Dmitriev, e quajti vendimin e Trump për ta përjashtuar nga sanksionet “një moment vërtet historik”. Ai shkroi në rrjetin social X se ligji mund ta kishte ndaluar praktikisht plotësisht bashkëpunimin ekonomik midis Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara.
