Kompania shtetërore serbe ‘Telekom Srbija’ figuron në mesin e kontratave më të mëdha të lobimit në kryeqytetin amerikan. Për tremujorin e tretë të vitit 2026, firma Valcour ka raportuar 850 mijë dollarë të ardhura nga kontrata me kompaninë serbe, sipas mediumit amerikan, Politico.
Kompania shtetërore serbe e telekomunikacionit, “Telekom Srbija”, është ndër subjektet me kontratat më të mëdha të lobimit në Uashington, sipas të dhënave të publikuara nga Politico dhe dokumenteve të regjistrimit të aktiviteteve të lobimit në Shtetet e Bashkuara.
Në listën e kontratave më të mëdha të publikuara nga Politico, “Telekom Srbija” renditet në krye, me firmën amerikane të lobimit Valcour që ka raportuar 850 mijë dollarë të ardhura nga kjo kontratë për periudhën korrik-shtator 2026.
Sipas të dhënave të regjistruara në SHBA, shuma prej 850 mijë dollarësh i referohet tremujorit të tretë të vitit dhe jo domosdoshmërisht vlerës së përgjithshme të marrëveshjes. Dokumentet e publikuara tregojnë se Valcour ka raportuar të njëjtën shumë edhe për tremujorin e dytë të vitit 2026.
Të dhënat e përmbledhura nga Open America, bazuar në dokumentet federale të lobimit, tregojnë se Telekom Srbija ka pasur tri firma të jashtme të angazhuara për aktivitete lobimi në SHBA: Valcour, Continental Strategy dhe Interlink Capital Strategies. Sipas kësaj përmbledhjeje, shpenzimet dhe të ardhurat e raportuara në dokumentet përkatëse arrijnë gjithsej rreth 2.54 milionë dollarë gjatë vitit 2026, deri në raportimet e publikuara në tetor.
Këto shifra pasqyrojnë raportimet e paraqitura në kuadër të sistemit amerikan të deklarimit të lobimit. Ato nuk dëshmojnë vetvetiu se çfarë ndikimi konkret kanë pasur aktivitetet e lobistëve në vendimet e institucioneve amerikane.
Analisti politik Jasmin Mujanoviq reagoi në rrjetin social X, duke iu referuar listës së publikuar nga Politico.
Sipas Mujanoviqit, “Telekom Srbija” është një nga instrumentet kryesore të ndikimit të regjimit të presidentit serb Aleksandar Vuçiq në Ballkan. Ai gjithashtu theksoi lidhjet e gjera tregtare të kompanisë me gjigantin kinez të teknologjisë Huawei.
Reagimi i Mujanoviqit e vendos kontratën e lobimit në një kontekst më të gjerë të marrëdhënieve politike dhe ekonomike të Serbisë, përfshirë përpjekjet për të ruajtur dhe zgjeruar praninë e saj në Uashington.
Qeveria e Serbisë paguan për lobim në SHBA
“Telekom Srbija” nuk është i vetmi subjekt serb që ka angazhuar kompani lobimi në kryeqytetin amerikan. Edhe Qeveria e Serbisë ka një kontratë me firmën Valcour, e cila, sipas dokumenteve të raportuara nga mediumi serb N1, i ka faturuar qeverisë më shumë se 794 mijë dollarë për periudhën mars-shtator 2026.
Sipas N1, shuma e saktë e raportuar për këtë periudhë është 794.084,79 dollarë, duke përfshirë pagesat e rregullta mujore dhe shpenzimet shtesë ligjore.
Valcour është angazhuar nga Qeveria e Serbisë në nëntor të vitit 2024, me një pagesë mujore prej 65 mijë dollarësh. Sipas dokumenteve të paraqitura në Departamentin amerikan të Drejtësisë, kompania ka raportuar aktivitete që përfshijnë kontakte me zyrtarë të Departamentit të Shtetit dhe anëtarë të Kongresit amerikan për marrëdhëniet dypalëshe ndërmjet Serbisë dhe SHBA-së.
Dokumentet përmendin gjithashtu komunikimin me media amerikane, me qëllim propozimin e temave dhe intervistave për marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve.
Valcour ka deklaruar se shërbimet e saj për Serbinë përfshijnë komunikimin strategjik, marrëdhëniet me publikun dhe aktivitete të lidhura me promovimin e Serbisë si nikoqire e ekspozitës ndërkombëtare EXPO 2027 në Beograd. Megjithatë, sipas analizës së dokumenteve të publikuara nga N1, aktivitetet e raportuara shtrihen edhe në çështje më të gjera të marrëdhënieve politike dhe diplomatike me Uashingtonin.
Nga intervista e Vuçiqit te komunikimi me administratën amerikane
Një nga rastet e përmendura në dokumentet e Valcour-it lidhet me intervistën që Aleksandar Vuçiqi, në atë kohë president i Serbisë, dha për portalin konservator amerikan Breitbart në maj të vitit 2026.
Sipas raportimit të N1, përfaqësuesit e Valcour-it kishin komunikuar disa herë me Matthew Boyle, shefin e zyrës së Breitbart-it në Uashington, gjatë periudhës prill-maj.
Dokumenti i paraqitur nga firma lobuese përmend edhe dërgimin e një mesazhi presidentit amerikan Donald Trump, në ditën kur intervista u publikua. Trump më pas e shpërndau lidhjen e intervistës në platformën e tij Truth Social.
Megjithatë, Boyle mohoi se intervista ishte organizuar ose paguar përmes lobistëve. Në një reagim në X, ai tha se intervistat e Breitbart-it nuk funksionojnë sipas parimit të pagesës për të siguruar publikimin dhe se Trump shpërndan rregullisht artikuj të mediumit.
Sipas N1, raporti i Valcour-it dokumenton kontaktet me gazetarin dhe mesazhin drejtuar Trumpit, por këto të dhëna, të vetme, nuk provojnë se lobistët kanë përcaktuar përmbajtjen e intervistës apo vendimin e Trumpit për ta shpërndarë atë.
Lobimi si instrument i politikës së jashtme: Ndikimi, asimetria dhe implikimet gjeopolitike
Angazhimi i firmave lobuese në Shtetet e Bashkuara, ndonëse formalisht një praktikë e ligjshme dhe e rregulluar me ligj (përmes akteve si FARA – Ligji për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj), shpesh shërben si një mjet gjeopolitik për të blerë ndikim asimetrik në qendrat e vendimmarrjes globale. Ky sistem u mundëson qeverive të huaja dhe korporatave të fuqishme që interesat e tyre private t’i kamuflojnë si prioritete të politikës së jashtme amerikane, duke sfiduar shpesh parimet e transparencës dhe demokracisë përmes fushatave agresive të marrëdhënieve me publikun (PR) dhe qasjes së privilegjuar ndaj zyrtarëve të lartë.
Kur bëhet fjalë për qeveritë e huaja, lobimi rrallëherë kufizohet në “promovim” të thjeshtë; ai funksionon si një makinë e sofistikuar e propagandës dhe ndikimit. Përmes organizimit të takimeve të mbyllura, ndërtimit të narrativave mediale të favorshme dhe manipulimit të opinionit publik, këto shtete arrijnë të neutralizojnë kritikat për shkelje të të drejtave të njeriut apo politika agresive rajonale, duke i shndërruar firmat e lobimit në zgjatime të politikës së tyre të jashtme operative.
Rasti i Serbisë dëshmon qartë këtë strategji me dy shtresa. Përpjekja për ta shitur angazhimin e firmave amerikane thjesht si një “promovim ekonomik për EXPO 2027” shpërfaqet si një mbulesë komode për agjenda shumë më të thella politike. Dokumentet zyrtare zbulojnë se synimi real mbetet ndikimi direkt mbi marrëdhëniet dypalëshe dhe penetrimi në mediat kryesore amerikane, duke tentuar të ndryshohet perceptimi për Serbinë në dëm të të vërtetave historike dhe politike në Ballkan.
Më tej, përfshirja e “Telekom Srbija”-s nuk mund të trajtohet si një nismë thjesht tregtare. Si një kompani nën kontrollin e rreptë shtetëror, “Telekom Srbija” funksionon si instrument i drejtpërdrejtë i pushtetit të Beogradit (soft power) për të shtrirë ndikimin e tij politik jashtë kufijve. Kjo ndërthurje e kapitalit shtetëror me lobimin politik ngre dyshime serioze mbi objektivat reale të këtyre kontratave, të cilat, në mungesë të transparencës së plotë, duket se shërbejnë për të blerë mbështetje ose heshtje ndaj politikave destabilizuese të Serbisë.
Së fundmi, të dhënat e publikuara nga Politico dhe regjistrat amerikanë nuk janë thjesht statistika financiare; ato dokumentojnë miliona dollarë të derdhur për të blerë qasje politike në Uashington. Siç theksohet nga analisti Jasmin Mujanoviq dhe kritikë të tjerë, ky lobim intensiv nuk është një ushtrim neutral diplomatik, por një mjet strategjik që Beogradi e përdor për të projektuar dominim politik dhe ekonomik në Ballkanin Perëndimor, duke sfiduar drejtpërdrejt interesat e fqinjëve dhe stabilitetin rajonal.
Burimet: Politico – Influence, Open America – Telekom Srbija dhe N1 – Raportimi për aktivitetet e Valcour-it.
TË FUNDIT
