Disa ekspertë amerikanë vlerësuan për Radion Evropa e Lirë (RSE) se ndryshimi në balancën e pushtetit në Kongresin Amerikan, që ndodhi në zgjedhjet e kësaj jave, mund të sjellë përfshirje më të madhe të Uashingtonit në Ballkanin Perëndimor, por që pritjet nuk duhet të jenë shumë të larta.
Profesori dhe eksperti amerikan për Ballkanin, Edward Joseph, shprehu pritjen se Kongresi, të dy dhomat e të cilit do të jenë nën kontrollin e Partisë Demokratike të opozitës që nga janari, do të ushtrojë më shumë presion për të rishikuar politikën e administratës së Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, ndaj Serbisë.
Joseph, një profesor në Universitetin Johns Hopkins, tha se ngjarjet politike në Serbi mund ta rrisin atë vëmendje dhe ta inkurajojnë Uashingtonin të kërkojë një angazhim më të madh në stabilizimin e marrëdhënieve me Kosovën.
Me rastin e fitores së Listës Studentore ndaj Partisë Progresive Serbe të Aleksandar Vuçiçit në zgjedhjet e 25 tetorit, Jozef i bëri thirrje kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, që të shfrytëzojë rrethanat e reja për të ndryshuar qasjen e tij ndaj komunitetit serb.
“Kurti ka një mundësi të rrallë për të marrë iniciativën dhe për të propozuar një politikë të re që do të përmirësonte marrëdhëniet si me serbët e Kosovës ashtu edhe me Serbinë. Nga ana tjetër, nëse ai vazhdon me qasjen aktuale, Kosova do të përballet me presion dhe kritika më të mëdha”, tha Joseph për Radion Evropa e Lirë.
Për vite me radhë, Kurti është përballur me kritika nga SHBA-të dhe BE-ja për lëvizjet e njëanshme në veri të Kosovës, të ndërmarra pa koordinim me aleatët perëndimorë, të cilat ata pretendojnë se kanë rritur tensionet dhe pasigurinë midis serbëve të Kosovës.
Pas fitores bindëse të demokratëve në zgjedhjet e kongresit më 3 nëntor dhe ndryshimit të qeverisë në Serbi, ish-ambasadori amerikan dhe zyrtari i lartë i Departamentit të Shtetit, Daniel Fried, gjithashtu sheh perspektiva të caktuara për “diplomaci më krijuese” në rajon.“Nuk do të pres ndonjë iniciativë të madhe në të ardhmen e afërt”, tha Fried për Radion Evropa e Lirë dhe shtoi se mund të ketë ende një bashkëpunim më të ngushtë midis SHBA-së dhe Evropës në mënyrë që Serbia të shkojë drejt integrimit evropian.
Fried tha se Kosova mund të përpiqet të mos shihet vetëm përmes prizmit të mosmarrëveshjeve me Serbinë dhe të forcojë marrëdhëniet me Uashingtonin, por se për këtë nevojitet iniciativa e Prishtinës.
“Kosova duhet të mbështetet edhe më shumë në parimet e saj themeluese – në demokraci, sundimin e ligjit dhe flamurin, i cili përfaqëson Kosovën si shtet për të gjithë ata që jetojnë në të”, tha Fried.
Ish-drejtoresha për Evropën Qendrore dhe Ballkanin në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Robin Brooks, tha se Kongresi i ri do të përqendrohet në çështjet e brendshme, siç janë çmimet e larta, ilaçet dhe kostot e karburantit, por se vendimet e politikës së jashtme të administratës Trump mund të jenë gjithashtu subjekt i rishikimit.
Brooks deklaroi se Kosova nuk duhet ta lidhë politikën e jashtme ekskluzivisht me administratën Trump dhe shtoi se përpjekja e Prishtinës për ta kënaqur atë “ishte një gabim që në fillim”. Një qasje e tillë, sipas Brooks, e tërhoqi Kosovën në iniciativa që nuk i sollën domosdoshmërisht përfitime afatgjata, siç është Komiteti i Paqes i Trump.
“Kosova duhet të përpiqet për një të ardhme evropiane dhe të angazhohet me të dyja partitë (Demokratët dhe Republikanët) në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senat (Kongresin Amerikan)”, tha Brooks.
Ai tha se një nga çështjet në të cilat anëtarët e Kongresit mund të ndihmojnë është bindja e pesë vendeve të Bashkimit Evropian – Spanjës, Greqisë, Rumanisë, Qipros dhe Sllovakisë – që të ndryshojnë qëndrimin e tyre dhe të njohin pavarësinë e Kosovës.
