Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut i ka kërkuar Serbisë të përgjigjet në rastin e “topit sonik” deri më 15 janar, tha Vladica Ilić, një avokat në Qendrën e Beogradit për të Drejtat e Njeriut.
Lajme nga SerbiaKëto janë ngjarjet nga protesta e mbajtur më 15 mars 2025 në Beograd, gjatë së cilës më shumë se 150 qytetarë dhanë deklarata në prokurori duke pretenduar se kishin pësuar lëndime për shkak të përdorimit të një substance të caktuar. U ngritën kallëzime të shumta penale, por prokuroria, sipas Ilić, e mbylli çështjen me një shënim zyrtar që nuk iu dorëzua asnjërës prej palëve të dëmtuara ose ankuesit. Publiku mësoi për ekzistencën e atij shënimi vetëm pas publikimit të raportit të komisionit të Prokurorisë së Lartë Publike.
Komisioni vuri në dukje mangësi të shumta në procedurat e mëparshme në raportin e tij, por, siç vlerësoi Ilic, ishte më i shqetësuar me çështjen e përgjegjësisë së prokurorëve sesa me vazhdimin e vetë hetimit. Ai pret që Prokurorja Supreme Zagorka Dolovac të lëshojë një udhëzim për vazhdimin e ndjekjes penale. Ai beson se çështja duhet të merret përsipër nga Prokuroria për Krimin e Organizuar, sepse është e nevojshme të shqyrtohet jo vetëm nëse mjetet janë përdorur fare, por edhe kush e planifikoi përdorimin e mundshëm, për çfarë qëllimesh dhe nëse ka pasur ndonjë përpjekje për të fshehur faktet pas ngjarjes. Ilic gjithashtu pyeti pse autoritetet, nga Presidenti i Republikës e tutje, kishin interes të mohonin atë që ndodhi.Për momentin, mbetet e paqartë nëse institucionet vendase, pavarësisht procedurave në Strasburg, do të vazhdojnë të hetojnë ngjarjet e 15 marsit. Rasti i “topit sonik” hyn kështu në një fazë ku mekanizmat vendas dhe ndërkombëtarë të mbrojtjes së të drejtave të njeriut kryqëzohen.
Nëse gjyqësori vendas nuk e shfajëson veten dhe nuk zbulon të gjitha detajet dhe sfondin e të shtënave me armë zanore ndaj popullit nga regjimi i Aleksandar Vuçiçit, i gjithë rasti mund të marrë një dimension ndërkombëtar.
Çfarë ndodh pas afatit të 15 janarit?
Afati i caktuar nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut për Serbinë është një fazë standarde në procedurat para kësaj gjykate. Shteti duhet të paraqesë vërejtjet dhe përgjigjet e tij ndaj pretendimeve të aplikantëve. Pasi Serbia të ketë paraqitur vërejtjet e saj (ose nëse nuk e përmbush afatin), gjykata mund të kërkojë sqarime të mëtejshme, t’u lejojë aplikantëve të përgjigjen ndaj qëndrimit të shtetit dhe më pas të vendosë nëse do ta pranojë çështjen dhe do ta referojë atë për shqyrtim të mëtejshëm.
Lajme nga Serbia
Nëse gjykata vlerëson se ka indikacione serioze për shkelje të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (më shpesh nene që lidhen me ndalimin e trajtimit çnjerëzor, të drejtën për një hetim efektiv ose të drejtën për një gjykim të drejtë), ajo mund të përcaktojë një shkelje dhe ta detyrojë shtetin të marrë masat e duhura. Kjo nuk do të thotë përgjegjësi penale automatike e individëve, por përgjegjësi e shtetit. Paralelisht, prokuroria vendase ka ende mundësinë të vazhdojë ose të rihapë në mënyrë të pavarur hetimin, gjë që është pikërisht ajo që Ilić pret nga Prokuroria e Lartë Publike.

