Komisioni Evropian ka gjobitur platformën kineze të tregtisë elektronike Temu me 200 milionë euro për lejimin e produkteve të rrezikshme dhe të paligjshme që të arrijnë tek miliona konsumatorë evropianë. Rasti është një nga përplasjet më të spikatura të Brukselit me të ashtuquajturat platforma blerjesh ultra të lira, ndërsa Komisioni përpiqet të tregojë se Rregullorja e Shërbimeve Dixhitale (DSA) nuk do të mbetet në letër.
Konkretisht, sipas vendimit, Temu shkeli DSA-në duke mos vlerësuar seriozisht rreziqet e paraqitura nga produktet e shitura përmes platformës së saj. Komisioni deklaron se përdoruesit evropianë të platformës kanë “shumë të ngjarë” të hasin produkte të paligjshme ose të rrezikshme.
Brukseli beson se Temu u përpoq të mbulonte detyrimet e saj me raporte të përgjithshme dhe raporte teorike mbi rreziqet në tregtinë elektronike në tërësi, pa shqyrtuar se çfarë po ndodh në të vërtetë në platformën e saj. Aplikacioni i vetë kompanisë u vu në shënjestër madje, me Komisionin që vuri në dukje se sistemet e promovimit të produkteve dhe partneritetet me ndikuesit mund të rrisin përhapjen e produkteve problematike, në vend që t’i kufizojnë ato.
Në të njëjtën kohë, rezultatet e një ankete të blerjes misterioze të kryer në emër të Komisionit nga një organizatë e pavarur testimi shkaktuan shqetësim të veçantë.
Sipas gjetjeve, një numër i madh karikuesish nuk përmbushnin standardet themelore të sigurisë, lodrat e fëmijëve përmbanin kimikate mbi limitet e lejuara dhe disa produkte madje paraqisnin rrezik mbytjeje për shkak të pjesëve të shkëputshme.
Komisioni po u dërgon një mesazh specifik kompanive që kontrollojnë tregjet dixhitale, përkatësisht se ato tani kanë përgjegjësinë për të kontrolluar produktet që hyjnë në BE, për të hequr çdo produkt të paligjshëm kur zbulohet, por edhe për të demonstruar paraprakisht se kanë marrë masa efektive parandaluese.
Ndërkohë, Temu tani ka afat deri në fund të gushtit për të paraqitur një plan përputhshmërie. Nëse Komisioni vëren se kompania vazhdon të shkelë rregullat, mund të vazhdojë me sanksione të reja dhe penalitete shtesë financiare.
Rasti zyrtarisht filloi në tetor 2024, kur Komisioni hapi një hetim mbi platformën. Vendimi i sotëm u bazua, ndër të tjera, në raportet e vlerësimit të riskut të Temu-së, të dhënat nga autoritetet doganore dhe mbikëqyrëse të BE-së, si dhe auditimet e pavarura të produkteve.
Në një deklaratë, Zëvendëspresidentja Ekzekutive e Komisionit, Henna Virkunen, theksoi se “vlerësimet e riskut nuk janë një proces standard burokratik, por shtylla kurrizore e DSA-së”, duke argumentuar se Temu minimizoi ashpërsinë e rreziqeve dhe nuk paraqiti një pamje gjithëpërfshirëse të ndikimit të mundshëm tek konsumatorët.
Megjithatë, kompania kineze ka arritur të fitojë depërtim të madh në tregun evropian në një periudhë të shkurtër kohore, bazuar në çmime jashtëzakonisht të ulëta, reklamim agresiv dhe promovim algoritmik të produkteve.
Shuma e gjobës “të rëndë”, siç u shpjegua nga zyrtarët kompetentë, u llogarit në bazë të ashpërsisë së shkeljes, kohëzgjatjes së saj dhe numrit të përdoruesve evropianë që mund të jenë prekur.
