Shtetet e Bashkuara akuzuan Moskën për shmangie nga detyrimet e saj sipas Traktatit të Forcave të Armëve Strategjike (START III) në lidhje me inspektimet në territorin rus.
Një deklaratë e Departamentit të Shtetit të martën tha se “Refuzimi i Rusisë për të lehtësuar aktivitetet e inspektimit i pengon Shtetet e Bashkuara të ushtrojnë të drejta të rëndësishme sipas traktatit dhe kërcënon qëndrueshmërinë e kontrollit të armëve bërthamore amerikano-ruse”.
Një zëdhënës i politikës së jashtme amerikane shtoi se Rusia ka një “rrugë të qartë” për t’u rikthyer në pajtueshmëri – domethënë, për të lejuar inspektimet. Uashingtoni mbetet i gatshëm të punojë me Rusinë për të zbatuar plotësisht kushtet e marrëveshjes, thekson Departamenti i Shtetit.
Negociatat midis Moskës dhe Uashingtonit për rifillimin e inspektimeve sipas traktatit të ri START ishte dashur të zhvilloheshin në nëntor në Egjipt, por Rusia e shtyu takimin dhe asnjëra palë nuk ka caktuar ende një datë të re.
Sipas Reuters , marrëveshja është mekanizmi i fundit i rëndësishëm për kontrollin e armëve bërthamore midis dy vendeve që nga fundi i Luftës së Ftohtë. START i ri hyri në fuqi në 2011 dhe u zgjat për pesë vjet të tjera në 2021. Ai kufizon numrin e kokave bërthamore që SHBA dhe Rusia mund të vendosin, si dhe numrin e raketave dhe bombarduesve me bazë tokësore dhe nëndetëse për t’i shpërndarë ato.
Arsenalet ruse dhe amerikane ende përbëjnë së bashku rreth 90 për qind të totalit të kokave bërthamore në botë. Për shkak të pushtimit rus të Ukrainës, marrëdhëniet midis Moskës dhe Uashingtonit kanë rënë në nivelin më të ulët në dekada. Kjo mund të komplikojë përpjekjet e administratës së presidentit aktual të SHBA Joe Biden për të ruajtur dhe arritur një marrëveshje të mëvonshme me palën ruse.
Në gusht, Moska pezulloi bashkëpunimin për inspektimet sipas traktatit, duke përmendur kufizimet e udhëtimit të vendosura nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj pas shpërthimit të luftës gjithëpërfshirëse në Ukrainë. Në të njëjtën kohë, lidershipi rus thekson se ata janë ende të përkushtuar në respektimin e marrëveshjeve.
Autoritetet ruse fajësojnë vendet perëndimore, veçanërisht Shtetet e Bashkuara, për përshkallëzimin e konfliktit në Ukrainë. Nga buzët e disa përfaqësuesve rusë më shumë se një herë u dëgjuan kërcënime indirekte për përdorimin e armëve bërthamore.
Të hënën e kësaj jave, Rusia njoftoi SHBA-në se traktati mund të skadojë në vitin 2026 pa zëvendësim pasi Uashingtoni kërkon t’i shkaktojë Moskës një “disfatë strategjike” në Ukrainë ./Kosovatimes/
