E perditshmja greke Kathimerini shkruan se vendimi i gjykates speciale eshte nje “faqe e zeze” per kombin shqiptare dhe nje justifikim per serbet. Dënimi i katër figurave të larta të UÇK-së, të udhëhequra nga udhëheqësi i saj dhe presidenti dhe kryeministri i hershëm i Kosovës, Hashim Thaçi, me burgim nga 13 deri në 25 vjet për krime të kryera gjatë “luftës për pavarësi” të viteve 1998-1999, e zhyti popullin shqiptar në zi dhe u solli gëzim serbëve.
Shqiptarët e panë vendimin e gjykatës, e cila u krijua me një vendim të Parlamentit të Kosovës, por me seli në Hagë dhe me gjyqtarë të huaj, si një njollosje të luftës së tyre çlirimtare kombëtare kundër pushtimit serb, i cili u krye nga UÇK-ja me armë.
Ata e pritën vendimin të zemëruar me protesta si në Kosovë dhe në Shqipëri, ashtu edhe në vendet evropiane me komunitete diaspore. Megjithatë, me përjashtim të disa gurëve dhe vezëve të hedhura në zyrat e OKB-së dhe EULEX-it në kryeqytetin e Kosovës, demonstratat nuk u shndërruan në reagime të dhunshme. Komentet mbi vendimin u zhvilluan me tone të larta, me dënim unanim nga politikanë shqiptarë dhe ish-zyrtarë amerikanë (Wesley Clark, James Rubion, etj.) që kishin qenë të përfshirë në luftë, në anën e shqiptarëve.
Edhe pse gjykatësi Carl Smith sqaroi se gjykata nuk e dënoi luftën e armatosur të UÇK-së, por individë specifikë nga udhëheqja e saj si përgjegjës për vrasjet e civilëve serbë, romëve dhe “tradhtarëve” të tjerë etnikë, shqiptarët e konsideruan dënimin si një njollë mbi kombin e tyre.
Serbët armiq po “fesojnë” duke pasur parasysh se vendimi i gjykatës së Hagës i shfajëson ata, duke përforcuar narrativën e tyre se UÇK-ja ishte një ushtri vrasësish dhe si e tillë do të regjistrohet me një “vulë gjyqësore”, tani, në histori.
Do të paraqitet një ankesë
Sa i përket zhvillimit gjyqësor të çështjes, pritet të paraqitet një ankesë. Shpresat e shqiptarëve për një lirim nga akuzat në Gjykatën e Apelit nxiten nga çështja e gjeneralit kroat Ante Godovina, i cili, megjithëse ishte dënuar në shkallën e parë nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për krime lufte në Jugosllavi me 24 vjet burg, u lirua në gjykatën e shkallës së dytë.
Dënimi i udhëheqësve të UÇK-së ka shkaktuar një tubim kombëtar të shqiptarëve kudo, të cilët refuzojnë të pranojnë se bashkësia ndërkombëtare, e cila në thelb u ofroi atyre pavarësinë e Kosovës në një “pjatë të artë”, tani po vjen për t’i rrëzuar nga froni udhëheqësit e rebelimit të armatosur nga panteoni i heronjve dhe për të hedhur një hije mbi luftën e tyre.
Hashim Thaçi: Ish-Presidenti i Kosovës shpallet fajtor për krime lufte
Ironia tragjike është se ishte Parlamenti i Kosovës që, me nxitjen e Presidentit të atëhershëm të Republikës, Hashim Thaçi, në vitin 2015 votoi – nën presionin e bashkësisë ndërkombëtare – për të krijuar një gjykatë me gjyqtarë të huaj, e cila do të hetonte dhe gjykonte rastet e vrasjes së civilëve në luftë, bazuar në raportin e përfaqësuesit të Këshillit të Evropës, prokurorit Dick Marty. Në vitin 2020, prokurori i gjykatës paditi Thaçin dhe tre bashkëpunëtorët e tij të tjerë për krime lufte dhe shfarosjen e të paktën 160 civilëve dhe i la në paraburgim.
Kryetari i gjykatës, Smith, deklaroi të mërkurën se kjo nuk mund të vërtetonte një akuzë për krime kundër njerëzimit, gjë që u interpretua si të thuash se UÇK-ja nuk kishte përgatitur plane për shfarosje masive apo edhe gjenocid.
Edhe pse Tirana dhe Prishtina kishin shkëmbyer shigjeta helmuese gjatë gjyqit, kjo nuk duket se ka pasur ndikim në skenën politike të brendshme shqiptare, as në marrëdhëniet midis dy palëve.
Megjithatë, sigurisht në frontin e dialogut me Beogradin, për normalizimin e marrëdhënieve, nëse dhe kur ai të rifillojë, shqiptarët e Prishtinës do të detyrohen të dalin përpara, nëse vendimi nuk ndryshohet, duke mbajtur mbi vete dënimin “e turpshëm” të Hagës, i cili dobëson pozicionin e tyre negociues.
