Numri i vetëvrasjeve në Gjermani po rritet përsëri pas një rënieje afatgjatë. Sipas të dhënave zyrtare për vitin 2025, 11,334 persona ia kanë marrë jetën vetes, që është 964 raste ose 9.3 për qind më shumë se një vit më parë. Kjo do të thotë se mesatarisht 28 persona ia marrin jetën vetes çdo ditë. Numri i vetëvrasjeve në Gjermani është më i lartë se numri i përgjithshëm i vdekjeve në aksidente rrugore, si pasojë e dhunës dhe përdorimit të drogave të paligjshme, shkruan Deutsche Welle .
Analiza e të dhënave tregon se grupi më i prekur nga vetëvrasja janë burrat e moshuar të lindur në vitet 1960. Edhe pse ka raste edhe midis të rinjve që po përpiqen të përballojnë sfidat e jetës, rritja më e madhe e vetëvrasjeve është regjistruar në grupmoshën 55-65 vjeç.
Pas kësaj moshe, numri bie, por rritet përsëri për njerëzit midis 80 dhe 90 vjeç. Në të gjitha grupmoshat, burrat kanë dukshëm më shumë gjasa të kryejnë vetëvrasje, duke përbërë 69.2 përqind të të gjitha rasteve vitin e kaluar. Megjithatë, numri i vetëvrasjeve midis grave është rritur gjithashtu vitet e fundit.
Në Gjermani, më shumë se 100,000 njerëz tentojnë vetëvrasje çdo vit.
Numri i vetëvrasjeve në Gjermani është rritur për të katërtin vit radhazi, duke përbërë rreth 1.1 përqind të të gjitha shkaqeve të vdekjes. Kjo po përmbys një trend që zgjati pothuajse katër dekada. Numrat kanë rënë vazhdimisht që nga një rekord prej 18,825 vetëvrasjesh në vitin 1981, në një minimum prej 9,215 vetëvrasjesh në vitin 2021.
Programi Kombëtar për Parandalimin e Vetëvrasjeve vlerëson se më shumë se 100,000 njerëz në Gjermani tentojnë vetëvrasje çdo vit. Fondacioni për Depresionin vlerëson se ka rreth 500 përpjekje të tilla çdo ditë.
Shoqata Gjermane për Vdekje Humane raportoi se 1,287 persona përdorën shërbime të organizuara për vdekje të asistuar, që përbën 11.4 përqind të të gjitha vetëvrasjeve në Gjermani. Një ndihmë e tillë mbetet një temë debati në vend.
“Rrallë ka vetëm një arsye pas vetëvrasjes”
Baza ligjore është një vendim i vitit 2020 i Gjykatës Kushtetuese Federale, i cili i garanton çdo personi të drejtën për t’i marrë jetën vetes nëse kjo është rezultat i vullnetit të tij të lirë, pa presion të jashtëm dhe nuk është rezultat i depresionit të rëndë. Ky vendim nuk lejon që një person tjetër t’i marrë jetën dikujt, madje as me kërkesë, siç është pjesërisht e mundur në Holandë ose Belgjikë.
Në Gjermani, lejohet vetëm sigurimi i mjeteve dhe ofrimi i ndihmës, por personi duhet ta kryejë vetë aktin. Fondacioni për Ndihmën ndaj Personave me Depresion dhe Parandalimin e Vetëvrasjeve beson se raste të tilla janë shumë dhe thekson se numri i tyre është rritur me 32 përqind që nga vendimi i gjykatës.
Specialistët theksojnë se rrallë ka vetëm një arsye pas vetëvrasjes. Pothuajse gjithmonë është një kombinim faktorësh të ndërlidhur dhe asnjë ngjarje e vetme ose prania e një sëmundjeje mendore nuk është vendimtare. Vetëvrasja është pika përfundimtare e një procesi kompleks krize në të cilin personi nuk sheh më një rrugëdalje dhe nuk është në gjendje të pranojë ndihmë.
Shumë besojnë se askush nuk mund t’i kuptojë ata.
Ka situata të shumta që mund të shkaktojnë një gjendje të tillë: humbja e punës, pasiguria financiare, varfëria, përvojat traumatike, humbja e të dashurve, tërheqja nga jeta shoqërore dhe izolimi social.
Hulumtimet tregojnë se njerëzit që kryejnë vetëvrasje shpesh kërkojnë ndihmë mjekësore, por nuk mendojnë se dikush mund t’i ndihmojë. Shumë e kanë të vështirë t’i tregojnë hapur një mjeku ose terapisti se sa afër janë në prag të kësaj teme. Vetëvrasja mbetet tabu dhe njerëzit kanë frikë se mos etiketohen si të sëmurë mendorë, se do të detyrohen të marrin trajtim ose se do të humbasin kontaktet shoqërore.
Kjo është arsyeja pse shumë njerëz besojnë se askush nuk mund t’i kuptojë. Fondacioni Gjerman për Ndihmën ndaj Personave me Depresion thekson se çdo njoftim për vetëvrasje duhet të merret seriozisht dhe se deklarata të tilla si “asgjë nuk ka më kuptim” mund të jenë një shenjë rreziku.
Tek të moshuarit, një ndjenjë padobie mund të jetë një shkaktar
Ekspertët këshillojnë miqtë dhe familjen të mos hezitojnë të bëjnë pyetje, por edhe të përmbahen nga këshilla të thjeshta si “do të përmirësohet”. Mesazhe si “duhet të dish se je jashtëzakonisht i rëndësishëm për mua”, “Po përpiqem të kuptoj se çfarë po kalon” ose “Do ta kalojmë këtë së bashku” janë më të dobishme.
Një shoqëri e fokusuar te suksesi shpesh i neglizhon ata që nuk mund të mbajnë ritmin, shkruan DW. Mjedisi i menjëhershëm mund dhe duhet t’i kushtojë vëmendje personit të rrezikuar. Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se çdo vetëvrasje prek drejtpërdrejt mesatarisht gjashtë persona të afërt, dhe pasojat ndihen edhe nga një rreth më i gjerë njerëzish, nga kolegët te stafi mjekësor dhe dëshmitarët.
Për të moshuarit, shkaku mund të jetë një ndjenjë padobie që u imponohet nga mjedisi i tyre, dhe edhe shenja më e vogël e vëmendjes mund të ndihmojë. Ministria gjermane e Shëndetësisë paraqiti një projektligj për parandalimin e vetëvrasjeve në gusht, por kritikët besojnë se masat e propozuara nuk janë të mjaftueshme.
“Shuma e planifikuar prej 1.4 milion eurosh është larg asaj që nevojitet”
Fondacioni Gjerman për Mbrojtjen e Pacientëve thekson se 1.4 milion eurot e planifikuara janë larg fondeve të nevojshme. Adresa e parë për ndihmë është mjeku i familjes, i cili mund ta referojë pacientin te një psikoterapist ose psikiatër nëse është e nevojshme.
Në Kroaci ka disa qendra këshillimi për njerëzit që luftojnë me mendime të tilla, dhe shumë prej tyre janë të disponueshme në telefon në çdo kohë. Disa prej tyre janë Blue Phone dhe Qendra Psikologjike TESA, si dhe Qendra për Situata Krize dhe Parandalimin e Vetëvrasjeve në Spitalin Klinik të Zagrebit, e disponueshme në numrin 01 2376 335.
