Pas fitores së tyre në Senat dhe përparimeve të konsiderueshme në Dhomën e Përfaqësuesve, demokratët po përgatiten të shfrytëzojnë pushtetin e tyre të ri parlamentar duke hapur hetime mbi veprimet e administratës Trump gjatë dy viteve të fundit .
Fokusi pritet të jetë në luftën në Iran dhe funksionimin e FBI-së , si dhe aktivitetet biznesore të familjes së presidentit amerikan .
“Gjeni një avokat”, paralajmëroi përfaqësuesi demokrat i Kalifornisë, Robert Garcia, i cili pritet të marrë kryesinë e Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve, në orët e para të së mërkurës, më 4 janar.
Megjithatë, trazirat politike në Uashington nuk kufizohen vetëm në SHBA . Nga çmimet e energjisë te lufta në Ukrainë, zhvillimet në Kongresin e SHBA-së dhe lëvizjet e ardhshme të Shtëpisë së Bardhë ndikojnë drejtpërdrejt në kryeqytetet evropiane .
Pesë fronte janë tani nën mikroskopin e Kontinentit të Vjetër.
1. Evropa mund të përballet me zemërimin e Trumpit
Humbja zgjedhore e republikanëve mund të përkeqësojë më tej marrëdhëniet e Uashingtonit me evropianët, ndërsa Donald Trump kërkon mënyra për të ushtruar pushtetin e tij politik. Disa vëzhgues me përvojë madje e konsiderojnë një mundësi të tillë si shumë të mundshme.
“Ne duhet të përgatitemi jo për marrëdhënie më harmonike transatlantike, por për më shumë tension dhe edhe më shumë kërkesa nga Trump ndaj Evropës”, paralajmëroi Wolfgang Ischinger, një diplomat veteran gjerman dhe drejtues i hershëm i Konferencës së Sigurisë së Mynihut.
Prania e forcuar e demokratëve në Kongres do t’u japë atyre më shumë hapësirë për të kontrolluar vendimet e qeverisë, për të ndërhyrë në procesin e miratimit të shpenzimeve federale dhe për të vendosur kushte më të rrepta për legjislacionin e promovuar nga Shtëpia e Bardhë.
Kjo nuk do të thotë se ata do të jenë në gjendje ta përmbysin lehtësisht politikën e jashtme të presidentit. Kushtetuta i jep presidentit kompetenca të konsiderueshme mbi politikën e jashtme, diplomacinë dhe sigurinë kombëtare, dhe Trump ka përdorur vazhdimisht urdhra ekzekutivë dhe interpretime ligjore kontraverse për të anashkaluar Kongresin.
“Trump komandon ushtrinë. Ai kontrollon tarifat dhe marrëveshjet tregtare. Ai ka presidencën. Edhe nëse demokratët kontrollojnë të dyja dhomat, ai mund të vërë veton në projektligje”, tha për Brussels Playbook Phil Gordon, ish-këshilltar i sigurisë kombëtare i zëvendëspresidentes Kamala Harris.
Prandaj, Evropa duhet të përgatitet për një periudhë pasigurie më të madhe. Trump mund të përpiqet të rimarrë iniciativën në arenën ndërkombëtare, ku ai ka më shumë hapësirë për veprim sesa në vendin e tij. Evropa ka qenë prej kohësh në shënjestër të tij dhe mbështetësve të lëvizjes MAGA (Make America Great Again), të cilët pretendojnë se duan ta “shpëtojnë atë nga vetja”.
2. Hapësirë frymëmarrjeje për Ukrainën, por jo zgjidhje e menjëhershme
Rritja e demokratëve krijon mundësi të reja për mbështetje për Ukrainën, pasi shumica e udhëheqësve të partive kanë mbështetur vazhdimisht dërgimin e ndihmës amerikane në Kiev. Ata e kanë paraqitur këtë mbështetje si çështje të mbrojtjes së demokracisë dhe të drejtës ndërkombëtare, por edhe si një opsion që i shërben interesave të sigurisë amerikane.
Balanca e re e pushtetit në Kongres mund ta bëjë më të lehtë nxitjen për ndihmë shtesë për Ukrainën. Megjithatë, kjo nuk do të thotë që Volodymyr Zelensky mund të presë një përmbysje të menjëhershme të situatës aktuale.
“Mos prisni që Zelensky të shpëtohet menjëherë”, paralajmëroi Bronwen Maddox, drejtoreshë e organizatës britanike Chatham House. Ajo shpjegoi se edhe nëse demokratët vendosin të rrisin vendosjen e pajisjeve ushtarake dhe parave në Kiev, do të duhen muaj, ndoshta vite, që një vendim i tillë të zbatohet.
Megjithatë, për Ukrainën koha po mbaron. Nevoja për të forcuar menjëherë mbrojtjen e saj ajrore, veçanërisht me sistemet dhe raketat Patriot, është e domosdoshme, ndërsa vendi përballet me një dimër tjetër nën sulmet e vazhdueshme ruse.
3. Një marrëveshje paqeje e përshtatur për Trumpin
Presidenti amerikan e ka paraqitur veten vazhdimisht si paqebërës, duke pretenduar se i ka dhënë fund tetë konflikteve ndërkombëtare. Ai ka thënë se lufta në Ukrainë duhet të kishte qenë marrëveshja më e lehtë e mundshme dhe kohët e fundit ka fajësuar gjithnjë e më shumë Volodymyr Zelensky për dështimin e arritjes së një marrëveshjeje.
Mundësia e një marrëveshjeje që do t’u shërbente interesave të Kremlinit po shkakton shqetësim në Kiev dhe në kryeqytetet evropiane. Ish-diplomati amerikan Kurt Volker beson se Trump mund t’i injorojë reagimet e ukrainasve dhe aleatëve të tyre evropianë, madje duke lëvizur drejt lehtësimit të sanksioneve kundër Rusisë dhe marrëveshjeve të reja tregtare me të.
“Mund ta imagjinoj fare mirë që ai të ndërmarrë në mënyrë të njëanshme një veprim të tillë, duke i dhënë udhëzime Departamentit të Thesarit të SHBA-së që të mos zbatojë sanksionet dhe duke ndjekur marrëveshje të reja energjetike me Rusinë. Ai tashmë ka diskutuar me Putinin kthimin e kompanive të mëdha energjetike amerikane në tregun rus”, tha ai.
Në të kundërt, Volker nuk e sheh një ndryshim drastik në qëndrimin amerikan ndaj NATO-s ose një reduktim të konsiderueshëm të pranisë ushtarake amerikane në Evropë si po aq të mundshme. Siç vuri në dukje ai, kërcënimet e Trump për t’u tërhequr nga Aleanca ose për të zvogëluar forcat amerikane nuk gjejnë mbështetje të gjerë midis demokratëve apo republikanëve, në Kongres apo në media.
4. A do të bien çmimet e energjisë?
Ulja e çmimeve të energjisë është një nga shpresat më të mëdha për Evropën, e cila ende po vuan nga efektet e krizës energjetike. Megjithatë, humbja zgjedhore e republikanëve nuk do të thotë automatikisht një rënie të kostove të energjisë.
Të hënën, më 2 nëntor, çmimet e naftës shënuan rënien e tyre më të madhe ditore që nga gushti. Megjithatë, Brent, një pikë referimi kyçe ndërkombëtare, ende tregtohej me 108 dollarë për fuçi.
Rezultati i konfliktit me Iranin dhe, mbi të gjitha, rihapja e Ngushticës së Hormuzit mbetet një faktor vendimtar. Pa një marrëveshje të Trump me Teheranin që do të lejonte rivendosjen e lundrimit, shoku i zgjatur energjetik pritet të vazhdojë të rëndojë kostot e energjisë elektrike në Evropë dhe të intensifikojë krizën e kostos së jetesës, me pasoja të mundshme politike në të gjithë kontinentin.
Pasojat nuk kufizohen vetëm tek familjet. Drejtori ekzekutiv i Ryanair, Michael O’Leary, ka paralajmëruar se pa një marrëveshje për Iranin, industria e aviacionit do të përballet me një “krizë të vërtetë” në mars ose prill.
Megjithatë, për Trumpin, opsionet janë të kufizuara: të rifillojë operacionet ushtarake, duke shpresuar që Teherani të tërhiqet ose që regjimi teokratik të shembet, të tërhiqet nga aspiratat e tij fillestare, ose të tërhiqet nga konflikti, duke u kërkuar vendeve të tjera – përfshirë ato evropiane dhe aziatike – të marrin përsipër trajtimin e krizës.
Një përshkallëzim i ri ushtarak, i cili mund të çojë në çmime edhe më të larta të energjisë, do të ishte shumë i papëlqyeshëm brenda SHBA-së. Megjithatë, kostoja politike është reflektuar tashmë në kutitë e votimit.
5. Uashingtoni është i zhytur në konflikte të brendshme
Së fundmi, ekziston mundësia që skena politike amerikane të bëhet aq e zhytur në konflikte të brendshme saqë si Trump ashtu edhe demokratët do të kenë kohë dhe hapësirë të kufizuar për t’u angazhuar me axhendën ndërkombëtare.
Tashmë, ka paralajmërime brenda Partisë Demokratike rreth potencialit për theksim të tepruar në procedurat e shkarkimit. Ish-nënpresidentja Kamala Harris tha në një podcast muajin e kaluar se partia e saj nuk duhet të përpiqet ta shkarkojë përsëri Trumpin, duke e quajtur një opsion të tillë “jo një ide të mirë”.
Në të njëjtën linjë, ish-kryetari i Bashkisë së Çikagos, Rahm Emanuel, u ka bërë thirrje demokratëve të shmangin një luftë politike të pafundme dhe të përqendrohen në çështjet që prekin drejtpërdrejt votuesit: jetesë të përballueshme, rritje të pagës minimale federale dhe vendosje të rregullave të reja etike për tre degët e pushtetit federal.
Megjithatë, historia e politikës amerikane tregon se Uashingtoni rrallë i shmang konfrontimet e nxehta. Dhe këtë herë, konfliktet pritet të shpërthejnë jo vetëm midis dy partive, por edhe brenda secilës prej tyre.
Siç thekson John F. Harris i Politico-s, të dyja partitë kryesore përballen me zgjedhje të vështira se si t’u drejtohen votuesve në epokën pas Trump. Një konflikt i zgjatur politik i brendshëm në Uashington mund të lërë edhe më pak hapësirë për të adresuar krizat ndërkombëtare, me Evropën ndër rajonet më të prekura drejtpërdrejt.
Me informacion nga Politico
