Shtetet e Bashkuara, Armenia dhe Azerbajxhani kanë rënë dakord të nisin një seri takimesh trepalëshe për të vazhduar punën e tyre në Rrugën Trump për Paqe dhe Prosperitet Ndërkombëtar (TRIPP) dhe do të fillojnë duke diskutuar transportin dhe transmetimin e energjisë elektrike.
TRIPP është një korridor transporti i planifikuar prej 43 kilometrash (27 milje) që do të kalojë nëpër Armeninë jugore dhe do t’i japë Azerbajxhanit një rrugë të drejtpërdrejtë për në enklavën e saj të Nakhçivanit dhe nga ana tjetër për në Turqi, aleatin e ngushtë të Bakusë. Puna pritet të fillojë në lidhje në vitin 2027.
Rruga do të zhvillohet nga një kompani amerikano-armene, duke i dhënë SHBA-së një aksion kontrollues në projekt dhe Uashingtonit një rol në rajonin ku Rusia tradicionalisht ka pasur ndikim të konsiderueshëm. Sipas planit, pjesa armene përfundimisht do të përfshijë lidhje hekurudhore dhe rrugore, si dhe infrastrukturë energjetike dhe dixhitale. Kompanitë amerikane do të jenë në gjendje të zhvillojnë hekurudha, rrugë dhe tubacione përgjatë rrugës.
Transporti dhe transmetimi i energjisë elektrike
Të premten, zyrtarët nga të tre vendet nisën një sërë grupesh trepalëshe të planifikimit teknik për të vazhduar punën në “rrugën multimodale të tranzitit”, thuhet në një deklaratë nga Ministria e Punëve të Jashtme armene.
Forumet e bashkëpunimit do të bashkojnë politikëbërësit dhe ekspertët teknikë nga të tre vendet për të sjellë “stabilitet afatgjatë, vitalitet ekonomik, lidhshmëri rajonale dhe prosperitet tregtar” në rajon, shtoi deklarata. Dy grupet e para të planifikimit do të përqendrohen në transport dhe transmetimin e energjisë elektrike.
Ministria e quajti procesin “një hap vendimtar” drejt zgjidhjes së problemeve teknike dhe kalimit në fazat e ardhshme të projektit.
Lidhja e Azisë me Evropën
TRIPP lindi nga marrëveshja e paqes e ndërmjetësuar nga SHBA-të midis Azerbajxhanit dhe Armenisë vitin e kaluar.
Rruga pritet të lidhë më mirë Azinë me Evropën, ndërkohë që, në mënyrë thelbësore për Uashingtonin, do të anashkalojë Rusinë dhe Iranin në një kohë kur vendet perëndimore janë të etura për diversifikimin e rrugëve të energjisë dhe tregtisë larg Rusisë për shkak të konfliktit në Ukrainë. Korridori, i cili parashikon infrastrukturë hekurudhore të re ose të përditësuar, tubacione nafte dhe gazi dhe kabllo me fibra optike, do të transformonte Kaukazin Jugor, një rajon të përçarë nga kufij të mbyllur dhe konflikte etnike afatgjata.
Armenia dhe Azerbajxhani kanë qenë në konflikt që nga fundi i viteve 1980, kur Nagorno-Karabaku, një rajon malor azerbajxhanas i populluar kryesisht nga armenë etnikë, u nda nga Azerbajxhani me mbështetjen e Armenisë. Azerbajxhani mori përsëri kontrollin e plotë të rajonit në vitin 2023, duke bërë që pothuajse të gjithë 100,000 armenët etnikë të territorit të iknin në Armeni.
