Filmi dokumentar “Z. Askush kundër Putinit” nga regjisori amerikan David Borenstein dhe videografi Pavel Talankin nga qyteti Ural i Karabash fitoi çmimin Oscar në kategorinë “Filmi më i Mirë Dokumentar”.
Në ceremoni, Talankin foli në rusisht. “Për katër vjet, ne kemi parë qiellin me yje dhe kemi bërë dëshirën më të rëndësishme. Një dëshirë shumë të rëndësishme. Por ka vende ku, në vend të yjeve që bien, bombat bien nga qielli dhe dronët fluturojnë. Për hir të së ardhmes sonë, për hir të të gjithë fëmijëve tanë, le t’i ndalojmë të gjitha luftërat. Tani”, tha ai nga skena.
Në fjalën e tij, regjisori David Borenstein vuri në dukje se filmi përshkruan humbjen graduale të një vendi përmes kompromiseve të përditshme. “Kur bëhemi bashkëfajtor, kur qeveria vret njerëz në rrugët e qyteteve tona kryesore, kur nuk themi asgjë, kur oligarkët marrin kontrollin e medias dhe kontrollojnë prodhimin dhe konsumin tonë, të gjithë përballemi me zgjedhje morale. Por për fat të mirë, edhe ‘askush’ nuk mund të jetë shumë më i fortë nga sa mendoni”, vuri në dukje Borenstein.Pavel Talankin punoi për disa vite si organizator mësuesish dhe videograf në Shkollën Nr. 1 në Karabash, një qytet industrial me 10,000 banorë në rajonin e Chelyabinsk dhe një qendër e prodhimit të bakrit. Pas fillimit të luftës së Rusisë kundër Ukrainës në vitin 2022, ai u ngarkua nga administrata e shkollës dhe Ministria e Arsimit për të filmuar kuvendet, takimet, ceremonitë dhe mësimet e shkollës, duke përfshirë “Bisedat rreth asaj që është e rëndësishme”, për qëllime raportimi.
Këto regjistrime formuan bazën për filmin. Në verën e vitit 2024, Talankin u largua nga Rusia me pamjet filmike. Më vonë, së bashku me regjisorin amerikan të dokumentarëve David Borenstein, një film u montua nga këto video: Borenstein bëri regjinë, dhe Talankin renditet si bashkëregjisor dhe filmbërës.
Vetë Talankin tha më parë për pamjet që xhiroi: “Bëra një xhirim të filmit ‘Ordinary Fascism 2′”. Ky është një film dokumentar sovjetik nga Mikhail Romm, i publikuar në vitin 1965. Filmi tregon historinë dhe ngritjen e fashizmit në Evropë, si dhe sistemin totalitar dhe krimet e Gjermanisë naziste.
Mediat ruse pro-qeveritare e quajtën filmin “anti-rus”. Pas publikimit të filmit, oficerët e zbatimit të ligjit bastisën shkollën ku punonte Talankin. Nëna e tij, e cila punonte atje si bibliotekare dhe herë pas here zëvendësonte mësuesit, u detyrua të jepte dorëheqjen, sipas mediave lokale.
Filmi u shfaq premierë më 25 janar në Festivalin e Filmit të Pavarur Sundance. Sipas botimeve rajonale, ai shkaktoi një “bombë” në Karabash. Kanalet Z e quajtën Talankin tradhtar.
Filmi është vlerësuar më parë edhe me një çmim nga Akademia Britanike e Arteve të Filmit dhe Televizionit (BAFTA).
