CNN raportoi se mëngjesin e 21 marsit, SHBA-të dhe Izraeli nisën një sulm ndaj kompleksit të pasurimit të uraniumit Ahmadi Roshan në Natanz të Iranit.
“Nuk pati rrjedhje të materialit radioaktiv dhe nuk ka rrezik për banorët e zonave përreth”, tha Organizata e Energjisë Atomike e Iranit në një deklaratë.
Teherani theksoi gjithashtu se sulmi ishte një shkelje e ligjit ndërkombëtar.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) konfirmoi se kishte marrë informacion në lidhje me një sulm ndaj objektit. Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë, Rafael Grossi, bëri thirrje për “përmbajtje maksimale gjatë konfliktit për të parandaluar rrezikun e një aksidenti bërthamor”.
As SHBA-të dhe as Izraeli nuk kanë komentuar zyrtarisht për sulmin.
Kompleksi bërthamor i Natanzit ndodhet afërsisht 250 kilometra në jug të Teheranit. Është një qendër kyçe e pasurimit të uraniumit duke përdorur teknologjinë e centrifugimit me gaz. Ai prodhoi uranium të pasuruar në nivele deri në 60% dhe pjesa kryesore e objektit ndodhet nën tokë në një thellësi deri në tetë metra.
Në fillim të marsit, IAEA raportoi dëmtime në aksesin në objektin nëntokësor në Natanz. Ky informacion u konfirmua nga Instituti për Shkencë dhe Siguri Ndërkombëtare me seli në SHBA.
SHBA-të dhe Izraeli deklarojnë se qëllimi i operacionit ushtarak kundër Iranit është të parandalojë Teheranin nga pajisja me armë bërthamore. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka përmendur shkatërrimin e programit bërthamor të Teheranit si një nga objektivat. Sipas The Wall Street Journal, Uashingtoni po kërkon heqjen dorë të plotë të Iranit nga rezervat e tij të uraniumit të pasuruar duke çmontuar objektet e tij në Fordow, Natanz dhe Isfahan.
I dërguari special i Trump, Steve Witkoff, deklaroi më parë se delegacioni iranian në bisedime foli për pasurimin e 460 kilogramëve uranium deri në 60% dhe se “kjo është e mjaftueshme për të ndërtuar 11 bomba bërthamore”.
Më 19 mars, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit, Irani ishte “më i dobët se kurrë” dhe nuk do të ishte më në gjendje të pasuronte uraniumin ose të prodhonte raketa. Kryeministri izraelit nuk dha detaje.
- Më 28 shkurt, Shtetet e Bashkuara nisën një operacion të përbashkët ushtarak me Izraelin kundër Iranit. Sulmet vranë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei dhe dëmtuan objektet ushtarake dhe bërthamore të vendit. Irani u hakmor duke goditur bazat amerikane dhe infrastrukturën e aleatëve të Uashingtonit në Gjirin Persik.
- IAEA beson se një strukturë magazinimi me uranium të pasuruar në nivel të lartë ndodhet nën tokë në Isfahan, sipas një raporti të publikuar së fundmi nga IAEA. Uraniumi mund të përdoret si lëndë djegëse për reaktorët bërthamorë ose të përpunohet më tej për të krijuar armë bërthamore. Teherani mohon se zhvillon armë të tilla.
