Interneti celular në qytetin rus të Shën Petersburgut u ndërpre të shtunën, duke i lënë banorët e disa lagjeve të qytetit, veçanërisht në qendër, pa qasje në rrjet. Platforma Downdetector, e cila monitoron ndërprerjet e internetit në të gjithë botën, regjistroi më shumë se 1,300 raportime përdoruesish, me një rritje të ndjeshme rreth orës 3 të pasdites, raportuan Kyiv Independent dhe disa media ruse .
Përdoruesit raportuan se nuk ishin në gjendje të hapnin as faqe nga e ashtuquajtura “lista e bardhë” – një listë faqesh interneti që qeveria ruse lejon aksesin. Thirrjet zanore u prekën gjithashtu. Autoritetet e qytetit i drejtuan banorët te rrjeti publik Wi-Fi SPB_FREE si një zëvendësim i përkohshëm dhe reduktuan parkimin dhe pagesat me taksi në para në dorë ose SMS. Banorët u paralajmëruan për një ndërprerje të mundshme të internetit më 17 mars, për “arsye sigurie”. Autoritetet ruse përmendin rregullisht dronët ukrainas si arsyen zyrtare për ndërprerje të tilla, por përdoruesit raportuan të shtunën se nuk kishte pasur njoftime.
Zhdukjet e internetit celular në Shën Petersburg nuk janë një rast i izoluar. Rusia e ka mbyllur sistematikisht rrjetin për muaj të tërë, dhe që nga fillimi i marsit, një valë kufizimesh ka prekur edhe Moskën – një qytet me 13 milionë banorë. Banorët e Moskës e gjetën veten pa internet celular në qendër të qytetit, me probleme gjatë pagesës me karta dhe komunikim të vështirë me fqinjët e tyre. Disa filluan të blinin radio dore, harta letre dhe pagerë.
Në rrjetet sociale po qarkullojnë video në të cilat qytetarët rusë ankohen se mungesa e internetit po ua prish jetën e përditshme. “Është bërë e pamundur të qëndroj këtu. Të gjitha ëndrrat e mia për biznes janë shembur. Kam pasur një krizë nervore”, tha një grua ruse. “Të gjithë ndihen keq, por të gjithë heshtin. Pse të gjithë heshtin?”
“Të gjitha rrjetet sociale janë bllokuar. Fjalët në anglisht janë të ndaluara. Shkëputja e njerëzve nga interneti i huaj është një ide e tmerrshme. Ku është liria?” argumentoi një rus.
Një tjetër shtetase ruse publikoi një video në të cilën thotë se kishte shkuar rreth Soçit duke kërkuar një sinjal dhe përfundimisht udhëtoi për në Abkhazi – ish-Republika Socialiste Sovjetike Autonome brenda kufijve të Gjeorgjisë, e cila nuk njihet nga shumica dërrmuese e vendeve – dhe arriti të hynte vetëm në internet atje.
Kremlini ka përmendur edhe një herë dronët ukrainas, të cilët mund të përdorin rrjetet mobile për navigim, si arsye zyrtare. Kryetari i bashkisë së Moskës,
Sergei Sobyanin, raportoi se rreth 250 dronë u kapën gjatë rrugës për në kryeqytet vetëm fundjavën e kaluar. Por qytetarët dhe diplomatët e huaj në Rusi po vënë në pikëpyetje motivet e vërteta të autoriteteve – veçanërisht pasi mbylljet janë shoqëruar me futjen e një “liste të bardhë” të faqeve të internetit të lejuara dhe presionin mbi përdoruesit për të kaluar në MAX, aplikacionin shtetëror të mesazheve. Një javë kufizimesh vetëm në Moskë u kushtoi bizneseve atje tre deri në pesë miliardë rubla, sipas një vlerësimi nga gazeta e biznesit Kommersant. Shërbimet e korrierëve, taksitë dhe shitjet me pakicë janë goditur më rëndë, raportoi
CNN .
Kufizimet shkojnë përtej mbylljes së internetit celular. Rusia ka bllokuar më shumë se 400 shërbime VPN – 70 përqind më shumë se në fund të vitit të kaluar – ka ngadalësuar Telegram dhe ka bllokuar plotësisht WhatsApp. Themeluesi i Telegram, Pavel Durov, tha se autoritetet po shpikin justifikime të reja çdo ditë për të kufizuar aksesin e rusëve në aplikacion. Diplomatët e huaj paralajmërojnë se shkalla e kufizimeve këtë vit është shumë më e madhe se kurrë më parë dhe se Kremlini po ndërton infrastrukturën për një mbyllje të mundshme të plotë të internetit – duke ndjekur shembullin e Kinës dhe Iranit – në mënyrë që të ruajë kontrollin mbi popullsinë në rast të trazirave politike, veçanërisht nëse lufta në Ukrainë mbaron, raportoi Reuters .
Ndërkohë, autoritetet po përpiqen të shtypin çdo rezistencë. Të shtunën, Yevgeny Makovoz u raportua se u rrah dhe u ndalua në rajonin e Rostovit pasi paraqiti një kërkesë për të organizuar një protestë në mbrojtje të lirisë së internetit. Javën e kaluar, dy adoleshentë u ndaluan në Moskë të cilët po planifikonin një tubim në Sheshin Bolotnaya – i njëjti vend ku u mbajt një protestë e famshme e opozitës në vitin 2012. Nëntëmbëdhjetë vjeçarja Sofya Chepik tha se ishte marrë për një “intervistë parandaluese” me policinë dhe më pas ishte liruar. Protesta të tjera janë bllokuar duke përmendur “inspektime pemësh”, probleme me heqjen e borës ose kufizime ende në fuqi për shkak të COVID-it, raportoi NBC News .
Ndërsa represioni intensifikohet, televizioni shtetëror paraqet një pamje të ndryshme. Të shtunën, një ansambël fëmijësh nga Volgogradi performoi në shfaqjen popullore Fusha e Mrekullive (Rusisht: Поле чудес) dhe këndoi për gëzimet e jetës pa internet, raportoi The Times . “Ne nuk duam, nuk duam të rrimë ulur në internetin tuaj”, kënduan fëmijët, duke shtuar se “drita blu e monitorit nuk ua prish më drekën fëmijëve”. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky të premten komentoi kufizimet e Putinit me një fjali: “Është një hap prapa – një hap prapa njëqind vjet”.
