Në një treg peshku në kryeqytetin libian , Tripoli, shitësit bërtasin për të tërhequr klientët në tezgat e mbushura me prodhime deti të ngrira të njohura, duke përfshirë oktapodë, kallamarë dhe karkaleca deti. Por kjo nuk është e gjitha që shfaqet. Disa tabaka përmbajnë peshkaqenë me barkun ende të fryrë nga vezët.
Të ashtuquajturit “ kalb al-bahr ” janë kapur në mes të sezonit të shumimit. Një peshkatar, i cili kërkoi të mbetej anonim për arsye sigurie, thotë se nuk ka mbikëqyrje në det ose në pikat e shitjes në Libi . Dhe për shkak se “ kalb al-bahr ” mund të shitet relativisht lirë, duke e bërë atë të popullarizuar tek konsumatorët vendas, peshkatarët që përpiqen të mbijetojnë krizën më të keqe ekonomike të vendit në historinë moderne po injorojnë kufizimet në peshkim gjatë sezoneve të shumimit.
« I kapim edhe pse e dimë që kanë vezë », thotë ai. « I shesim në treg sepse sjellin para ». Kjo specie ka një cikël të ngadaltë riprodhues, me femra që prodhojnë vetëm një deri në gjashtë të vegjël për shtatzëni, kështu që është veçanërisht e ndjeshme ndaj presionit të zgjatur të peshkimit.
Përfshirja e komunitetit
Kjo nuk është e vetmja specie në rrezik në Mesdhe. Një studim i vitit 2021 zbuloi se popullatat e peshkaqenëve dhe rajave oqeanike kanë rënë me 71% që nga viti 1970. Rreth 38% e specieve të peshkaqenëve dhe rajave kërcënohen me zhdukje. Meqë ujërat libiane konsiderohen si disa nga habitatet më të rëndësishme të peshkaqenëve në rajon, kur biologia detare Sarah al-Mabrouk pa imazhe në mediat sociale të peshkatarëve që transportonin peshq, përfshirë specie të rrezikuara, nga ujërat libiane, ajo vendosi të ndërmerrte veprime.
Duke përdorur vetë mediat sociale, ajo kontaktoi peshkatarët dhe u kërkoi atyre të ndanin foto dhe informacione rreth specieve kur i gjenin në rrjetat e tyre. “Ne kemi arritur shumë vetëm përmes mediave sociale”, tha ajo për DW. Gradualisht, postimet e saj u zhvilluan në një fushatë ndërgjegjësimi dhe emri i saj u shoqërua me ruajtjen e peshkaqenëve . Ajo gjithashtu përdor stacione radiofonike lokale dhe takohet drejtpërdrejt me peshkatarët për të shpjeguar situatën e peshkaqenëve në ujërat libiane dhe pse ata kanë nevojë për mbrojtje urgjente. “Momenti kur kuptova se përpjekjet e mia po jepnin fryte ishte kur një peshkatar më kontaktoi për të më thënë se kishte gjetur një peshkaqen shtatzënë dhe e kishte kthyer në det”, tha ajo për DW, duke shtuar se është e bindur se mund t’i mbrojë “peshkaqenët e rrezikuar në ujërat tona”.
Mungesa e të dhënave
Por ajo është më pak optimiste për të ardhmen e peshkaqenëve që klasifikohen në Listën e Kuqe të Specieve të Kërcënuara si “të mangët në të dhëna”, që do të thotë se nuk ka informacion të mjaftueshëm për të vlerësuar rrezikun e tyre. “Nëse situata vazhdon e pandryshuar, numri i tyre ka të ngjarë të bjerë më tej në dekadën e ardhshme”, tha ajo. Ajo është e shqetësuar për klasifikimin e “kalb al-bahr” dhe thotë se specie të tjera që fillimisht ishin të listuara në këtë kategori janë klasifikuar si “të kërcënuara” sapo të jenë vënë në dispozicion të dhëna më të sakta. Është “një skenar që nuk duam ta zbulojmë shumë vonë”, tha ajo, veçanërisht sepse peshkaqenët luajnë një rol kritik në rregullimin e ekosistemeve detare. Rënia e tyre mund të shkaktojë çekuilibra në zinxhirin ushqimor.
Mbrojtje në letër
Shoqata e Biologjisë Detare, një organizatë joqeveritare libiane, ka regjistruar 30 lloje peshkaqenësh në ujërat libiane, duke vënë në dukje se shumë prej tyre kapen rregullisht dhe ekspozohen për shitje në tregje. Edhe pse Libia ka një ligj peshkimi që daton që nga viti 1989, i cili u jep autoriteteve fuqinë për të rregulluar sezonet dhe pajisjet e peshkimit, ai nuk zbatohet në mënyrë strikte – dhe është pothuajse e pamundur të zbatohet në det të hapur pa e zbatuar flota e peshkimit. Ai gjithashtu nuk përfshin një listë të specieve të ndaluara.
Kapje të bollshme peshkaqenësh
Edhe pse teknikat moderne të peshkimit nuk bëjnë gjithmonë dallimin midis specieve, duke e bërë të lehtë kapjen aksidentale të peshkaqenëve që mund të kthehen në det ose të nxirren në breg për shitje, Abdullah al-Fitouri thotë se ka shenja të rritjes së ndërgjegjësimit. “Ne duhet ta mbrojmë detin”, tha për DW peshkatari nga Tobruku, pranë kufirit me Egjiptin.
Burimi: Deutsche Welle
