Nën hijen e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, po bëhen përpjekje “të turpshme” për të ringjallur procesin e negociatave me qëllim arritjen e një lloj marrëveshjeje midis Ukrainës dhe Rusisë – nëse jo një marrëveshje paqeje, atëherë të paktën një marrëveshje për të ndaluar luftimet, të paktën për të filluar.
Megjithatë, Kremlini mund të jetë duke hartuar tashmë një lloj “strategjie daljeje” nga agresioni kundër vendit fqinj, i cili është shndërruar në një makth për Rusinë, e cila ka ngecur në Ukrainë pa ndonjë përparim të rëndësishëm për më shumë se katër vjet, ndërsa ekonomia po lëkundet nën presionin e pasojave të shumta negative që ka shkaktuar kjo aventurë e udhëheqësit rus Vladimir Putin .
Konkretisht, dokumentet e brendshme të administratës së udhëheqësit rus u zbuluan në publik, të cilat sugjerojnë se Rusia ende nuk është gati për kompromise të rëndësishme në lidhje me rezultatin përfundimtar të luftës në Ukrainë. Të enjten, portali rus i kërkimit Dossier Center publikoi pjesë të materialit (sllajde) nga një prezantim i quajtur “Pas Fitores”, që dyshohet se është bërë nga punonjës të zëvendëskryetarit të administratës presidenciale ruse, Sergei Kiriyenko , me qëllim që të tregonte “skenarin më të mundshëm” të përfundimit të luftës në Ukrainë dhe mënyrat për t’ia “shitur” marrëveshjen e paqes popullsisë ruse.Qendra Dossier deklaron se punonjësit e Kremlinit filluan të punonin për prezantimin që në shkurt, sipas Institutit për Studimin e Luftës (ISW) me seli në Uashington në raportin e tij të fundit. Një burim pranë administratës presidenciale i tha Qendrës Dossier se administrata e bëri prezantimin për shkak të shqetësimeve të Kremlinit në lidhje me performancën e dobët të forcave ruse në fushën e betejës dhe ndikimin negativ të luftës në ekonominë ruse.
“Skenari më i mundshëm” nga prezantimi thuhet se parashikon që Shtetet e Bashkuara të nënshkruajnë dy marrëveshje të ndara paqeje – njëra me Rusinë dhe tjetra me Ukrainën – sipas të cilave Rusia do të merrte kontrollin e Oblasteve të Donetskut dhe Luhanskut, do të tërhiqej nga Sumi dhe Kharkivi dhe do të ngrinte vijën e betejës në Oblastet e Khersonit dhe Zaporizhisë.
Formësimi i narrativës dhe heqja e kritikave
Ky skenar parashikon gjithashtu heqjen e sanksioneve të SHBA-së kundër Rusisë, ndërsa sanksionet evropiane do të mbeten në fuqi. Ukraina do të kishte një status neutral dhe do të shërbente si një “zonë tampon” midis Rusisë dhe Perëndimit, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky do të mbetej në pushtet dhe Rusia do të arrinte vetëm një “de-nazifikim simbolik dhe të kufizuar” të Ukrainës, i cili është një nga qëllimet e supozuara të “operacionit ushtarak special” që Putini vazhdon ta përsërisë sot, më shumë se katër vjet pas fillimit të pushtimit të përgjithshëm.
Prezantimi pohon se vazhdimi i luftës në Ukrainë do të ishte i rrezikshëm sepse do të kërkonte një përshtatje të plotë të ekonomisë ruse ndaj kushteve të luftës dhe zbatimin e mobilizimit të përgjithshëm, gjë që do të përkeqësonte më tej problemet demografike të Rusisë për shkak të humbjeve të rënda. Gjithashtu, sipas ISW, pranohet se pjesë të komunitetit ultranacionalist rus, përfshirë blogerët ushtarakë pro-luftë me ndikim jashtëzakonisht të madh, ka shumë të ngjarë të kundërshtojnë një skenar të tillë paqeje, por se autoritetet ruse do t’u përgjigjeshin kritikave duke kërcënuar me akuza për diskreditimin e forcave të armatosura ruse dhe duke forcuar zërat e aktorëve më të moderuar në hapësirën mediatike, me qëllim që t’i kundërshtonin ato.Pjesë nga prezantimi trajtojnë gjithashtu kornizat retorike për shpjegimin e marrëveshjes së paqes për publikun rus, duke përfshirë narrativat se Rusia parandaloi një katastrofë humanitare në Donbas, se arriti rezultate maksimale pa mobilizim të përgjithshëm, se Putini pengoi përpjekjet perëndimore për të zgjeruar dhe zgjatur konfliktin dhe se Putini e di se çfarë është më e mira për Rusinë.
ISW vlerëson se administrata presidenciale ruse mund t’i ketë publikuar qëllimisht këto materiale si pjesë e një lufte informacioni që synonte ta portretizonte Rusinë si një palë të gatshme për kompromis për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë dhe për të demonstruar gatishmërinë e supozuar të Rusisë për të lëshuar territor të caktuar në këmbim të dorëzimit të pjesës tjetër të rajonit të Donetskut nga Ukraina.Diapozitivat, siç u tha, nuk përfaqësojnë qëndrimin zyrtar rus mbi negociatat, por skenari i paraqitur i përfundimit të luftës është i ngjashëm me atë që Kremlini e ka përshkruar si një zgjidhje të pranueshme në muajt e fundit. Megjithatë, administrata presidenciale po e keqinterpreton këtë skenar të përfundimit të luftës si një lëshim të madh rus, pasi forcat ruse nuk kanë gjasa të jenë në gjendje të kapin ushtarakisht pjesën tjetër të Oblastit të Donetskut në një afat të shkurtër dhe të mesëm, nëse do të kapin fare, siç përfundon ISW.
Iniciativa të reja për paqen
Ndërkohë, lufta e Rusisë kundër Ukrainës ka lënë kryesisht në plan të dytë që kur Donald Trump më shumë se dy muaj më parë përmbushi ëndrrën dekadashe të kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për të përmbysur regjimin në Teheran me mjete ushtarake dhe filloi një fushatë sulmesh kundër Iranit të quajtur “Tërbim Epik”, e cila çoi në bllokimin e Ngushticës së Hormuzit nga Irani, një rrugë kyçe nëpër të cilën kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, dhe asnjë nga objektivat e përcaktuara nga administrata amerikane nuk është përmbushur ende – dhe nuk është ende e sigurt nëse apo në çfarë mase – ndërsa Trump kërkon me dëshpërim një rrugëdalje nga një problem i krijuar prej tij, duke injoruar plotësisht të gjithë aleatët tradicionalë përveç Izraelit.
Megjithatë, kohët e fundit, ndërsa forcat ruse janë bërë gjithnjë e më të pakta në numër në vijat e frontit dhe Kievi i ka shkaktuar humbje të mëdha makinës ruse të luftës me sulme të rregullta dhe katastrofike në rafineritë e naftës dhe objekte të tjera energjetike, kanë dalë në pah nisma të reja paqeje. Në prill, Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan i tha Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte në një takim në Ankara se Turqia po bënte përpjekje për të ringjallur bisedimet midis Rusisë dhe Ukrainës dhe për të bashkuar udhëheqësit e palëve ndërluftuese.Financial Times raportoi të enjten se udhëheqësit e Bashkimit Evropian po përgatiten për bisedime të mundshme me Putinin, duke cituar një zyrtar të lartë. FT tha se Presidenti i Këshillit Evropian
Antonio Costa tha se ai pa “potencial” që BE të negociojë me Putinin dhe se blloku kishte mbështetjen e Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky. “Po flas me 27 udhëheqësit kombëtarë [të BE-së] për të parë se si të organizohemi më mirë dhe çfarë na duhet për të folur në mënyrë efektive me Rusinë kur të vijë koha e duhur”, tha Costa, sipas raportit të FT nga agjencia e lajmeve TASS e regjimit rus. FT tha se ndryshimi i qëndrimit nga udhëheqësit evropianë u nxit nga pakënaqësia në rritje me qasjen e presidentit amerikan për zgjidhjen e konfliktit në Ukrainë.Negociatat trepalëshe dhe kërkesa maksimaliste e Moskës
Por diplomati i lartë rus Rodion Miroshnik i tha së fundmi gazetës Izvestia se Rusia nuk e sheh Bashkimin Evropian si një ndërmjetës të mundshëm në negociatat për Ukrainën sepse, siç argumentoi ai, është bërë një pjesëmarrëse e drejtpërdrejtë në konflikt. Miroshnik vuri në dukje se Brukseli nuk ka propozuar kurrë ndonjë mënyrë konkrete për të zgjidhur konfliktin, por se Moska do të studionte një qëndrim të mundshëm publik të unifikuar nëse BE-ja teorikisht paraqet një të tillë.
Nga ana tjetër, mundësia e bisedimeve trepalëshe mbi Ukrainën midis Kievit, Moskës dhe Uashingtonit është shqyrtuar prej kohësh. Yuri Ushakov , ndihmësi i udhëheqësit rus Vladimir Putin, tha se pritet që Kievi, pra Volodymyr Zelensky, ta ndërmarrë këtë hap, raportoi TASS.
Në të njëjtën kohë, një agjenci tjetër ruse, Interfax, raportoi fjalët e tij, sipas të cilave Kremlini nuk e sheh të arsyeshme një raund të ri negociatash trepalëshe mbi Ukrainën, dhe ai përmendi një nga kërkesat e vjetra maksimaliste të Kremlinit si arsye – raundi tjetër i negociatave trepalëshe midis Moskës, Uashingtonit dhe Kievit mbi Ukrainën, siç tha ai, aktualisht nuk ka kuptim sepse Kievi, për të bërë përparim të mëtejshëm, duhet të tërheqë forcat e tij nga Donbasi.
Ndërkohë, kryenegociatori i Ukrainës, Rustem Umerov, mbërriti në Miami të enjten për një sërë takimesh me përfaqësuesit e SHBA-së, në një përpjekje për të rinovuar bisedimet e paqes. Umerov është përgjegjës për diskutimin e shkëmbimit të mundshëm të të burgosurve të luftës dhe për intensifikimin e përpjekjeve diplomatike për t’i dhënë fund luftës, njoftoi Volodymyr Zelensky në X.
