Armenia do të përballet me zgjedhje historike së shpejti, më 7 qershor, ku do të zgjidhet drejtimi gjeostrategjik i atij vendi të largët dhe të varfër në shpatet e harruara të Evropës – nëse do të kapë trenin për në Evropë apo do të përqafojë përsëri Vladimir Putinin . Dhe ai po bën gjithçka që Armenia të mos i rrëshqasë nga duart, edhe pse është tashmë më shumë se gjysma e rrugës për ta bërë këtë të ndodhë. Hapësira e Putinit në Kaukaz po zvogëlohet gjithashtu, dhe kjo e bën atë nervoz. Azerbajxhani tashmë është larguar, ai disi ende kontrollon Gjeorgjinë e trazuar, dhe tani zgjedhjet armene nuk janë më pak të rëndësishme për të sesa për vetë armenët. Prandaj, ata zgjedhin – Evropën ose Rusinë, nën të cilën kanë qenë që nga rënia e BRSS-së, disi “sipas parazgjedhjes”, por luftërat e tyre të fundit me Azerbajxhanin, rënia e parashtetit armen Nagorno-Karabakh dhe agresioni i Rusisë kundër Ukrainës i kanë larguar armenët nga rusët drejt Evropës, në të cilën ata shohin shpëtimin për mbijetesën dhe zhvillimin e tyre.”Evropa na ofron prosperitet”, thotë kryeministri armen Nikol Pashinyan , partia e të cilit “Akordi Civil” ka shanset më të mira për fitore. Sondazhet aktuale i japin atij rreth 57 përqind të votave, që është e mjaftueshme për fitoren e pritur, por jo për të ashtuquajturën shumicë kushtetuese dhe marrjen e pavarur të vendimeve vendimtare. Pashinyan është i ekspozuar ndaj sulmeve të ashpra dhe madje edhe kërcënimeve të hapura me vdekje, por ai ndoshta do të fitojë një mandat të tretë, me pyetjen se sa i fortë do të jetë për t’i rezistuar forcave pro-ruse që do të hyjnë gjithashtu në parlament. Por pyetja është se sa shumë mund t’i ndihmojë Rusia në situatën në të cilën ndodhet.
Megjithatë, disa parti pro-ruse janë hedhur në “betejë”. Një parti, Armenia e Fortë, drejtohet nga miliarderi Samvel Karapetyan me një pasaportë ruse në xhep (ai thuhet se e hoqi atë për zgjedhjet) me vlerë, sipas Forbes, rreth 4.5 miliardë dollarë. Karapetyan drejton kryesisht biznesin e tij në Rusi dhe aktualisht është nën arrest shtëpiak në Jerevan, për shkak të akuzave se po përgatiste një “grusht shteti”, kështu që ai u drejtohet ndjekësve të tij “online” në tubimet zgjedhore dhe po e drejton fushatën e tij zgjedhore “nga shtëpia”. Kohët e fundit, Putin, në një bisedë me Pashinyan në Moskë, tha se “Rusia ka miq në Armeni dhe do të donte që ata të lejohen të votojnë pa pengesa”, dhe shkencëtari politik armen Arsen Kharatyan dhe këshilltar i Kryeministrit Pashinyan thotë se Putin po i referohej Karapetyan dhe vëren se zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov tha se për shkak të lidhjeve politike, historike dhe të ngushta midis dy vendeve, Rusia ka të drejtë të vëzhgojë atë që po ndodh në Armeni. Sondazhet i japin Karapetyan rreth 17.5 përqind të votave dhe rrjeti i fortë mediatik rus në Armeni i jep atij mbështetje të plotë.
Përveç Karapetyan, Moska mbështetet edhe te ish-presidenti armen Robert Kocharyan , i cili u arrestua gjithashtu, dhe ishte Karapetyan ai që pagoi një garanci prej disa milionë dollarësh për të. Kocharyan tradicionalisht konsiderohet si një i preferuar i Kremlinit dhe mban lidhje miqësore të gjata me Putinin. Ai kritikon politikën aktuale pro-perëndimore të Pashinyan dhe avokon hapur për rinovimin dhe forcimin e partneriteteve me Rusinë. Ai themeloi bllokun e koalicionit “Armenia”, i cili, sipas sondazheve, është në kufirin e 8 përqindëshit të kërkuar, të vendosur si prag për listat e koalicioneve. Dhe një tjetër parti, “e butë” pro-ruse, Armenia Progresive, e biznesmenit Gagik Tsarukyan , i cili jetoi në Rusi dhe u kthye në Armeni pesë vjet më parë, po merr, sipas sondazheve, rreth 6 përqind. 15 partitë dhe koalicionet e tjera mezi kalojnë pragun dhe sigurojnë ndonjë nga 107 deputetët që do të zgjidhen.
Politikanët pro-rusë po sulmojnë Pashinyanin dhe kthesën e tij drejt Perëndimit. Le t’ju kujtojmë se Pashinyani ngriu (dhe po shqyrton tërheqjen) nga pakti ushtarak rus i CSTO-së (të cilin ata e quajnë NATO-ja xhepi i Putinit, e cila përfshin disa shtete post-sovjetike), dhe Putini i tha atij se duhej të vendoste midis BE-së dhe aleancës ekonomike euroaziatike ruse. Le të kujtojmë se kohët e fundit, për herë të parë që nga rënia e BRSS-së, Armenia pati manovra të përbashkëta ushtarake me ushtrinë amerikane.
Para zgjedhjeve, Rusia praktikisht vendosi sanksione të caktuara ndaj Armenisë dhe e bëri të vështirë importin dhe eksportin, me qëllim që ta vështirësonte situatën e saj ekonomike dhe sociale. Përveç kësaj, mediat ruse dhe pro-ruse po përhapin lajmin se nëse fiton Pashinyan, do të ketë një luftë tjetër me Azerbajxhanin, domethënë se Pashinyan do të “lërë” një pjesë të territorit armen në mënyrë që Azerbajxhani të bashkohet me enklavën e tij të Nakhiçevanit. Ata gjithashtu kanë frikë nga Turqia, sepse Pashinyan u kërkoi rusëve të zvogëlojnë numrin e forcave të tyre ushtarake në kufijtë me Turqinë dhe Iranin. Pashinyan ka përmirësuar marrëdhëniet midis dy vendeve vitet e fundit, dhe takimi me presidentin turk Rexhep Tajip Erdogan u quajt historik për shkak të traumës shekullore të shkaktuar nga gjenocidi i armenëve në Turqi para përfundimit të Luftës së Parë Botërore. Mediat dhe politikanët pro-rusë tani po i ngrenë të gjitha këto tema në një nivel më të lartë, veçanërisht pasi sondazhet tregojnë se armenët kanë më shumë frikë nga një luftë e re. Duhet pranuar se Pashinyan kohët e fundit priti udhëheqësit evropianë në një mega-samit në Jerevan, u hap Zyra e Partneritetit me BE-në dhe një ndihmë e vogël por e rëndësishme prej 12 milionë eurosh mbërriti nga Brukseli.
Zgjedhjet janë sigurisht historike dhe mund të tregojnë se sa e fortë është ideja evropiane dhe sa e dobët është Rusia në territorin “e saj”. Armenia aktualisht po lundron nëpër dete të trazuara dhe po përpiqet të gjejë një port të qetë evropian.
