Gjermania dhe Franca, në prag të samitit BE–Ballkani Perëndimor në Tivat të Malit të Zi, kanë dërguar një non-paper në të cilin propozojnë integrimin gradual të vendeve të Evropës Juglindore dhe Moldavisë, si dhe thjeshtimin e procesit të negociatave, i cili do të vazhdojë të bazohet në merita.
Berlini dhe Parisi, në këtë dokument joformal, i bëjnë thirrje Komisionit Evropian që të paraqesë propozime për lehtësimin e integrimit gradual të vendeve kandidate në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE, raporton RTCG.
Kjo duhet të përfshijë, ndër të tjera, qasje të privilegjuar në tregun e brendshëm bazuar në përparimin e tyre të konsiderueshëm në negociata, si dhe lidhje më të ngushta me institucionet evropiane në procesin e përditshëm të vendimmarrjes. Për shembull, propozohet dhënia e statusit të vëzhguesit vendeve kandidate në takimet e institucioneve të BE-së, me kushte që respektojnë autonominë e procesit vendimmarrës të Unionit.
“Politika e zgjerimit ka nevojë për një shtysë të re. Samitet e ardhshme që BE-ja do të mbajë me Ballkanin Perëndimor (5 qershor) dhe me Moldavinë (22 qershor) përbëjnë një mundësi që nuk duhet ta humbasim. Qëllimi ynë i përbashkët është ta përmbyllim Unionin si një Bashkim Evropian vërtet evropian. Për ta shndërruar këtë aspiratë në realitet dhe për t’i dhënë dinamikë të re procesit, duhet të sigurojmë stimuj shtesë si pjesë e integrimit gradual të bazuar në merita dhe të thjeshtojmë procesin aktual për ta bërë më efikas, duke mundësuar integrim më të shpejtë dhe më të thellë në BE mbi bazën e kritereve të Kopenhagës”, thuhet në dokument.
Në dokument theksohet se synimi për anëtarësim të plotë në BE mbetet i pandryshuar dhe se integrimi gradual nuk ka për qëllim ta zëvendësojë ose ta zgjasë rrugën drejt anëtarësimit të plotë.
“Përkundrazi, synojmë të krijojmë stimuj që nxisin përparim më të shpejtë në këtë rrugë. Në këtë mënyrë sigurojmë që integrimi gradual të kontribuojë në zgjerimin e suksesshëm të BE-së, duke e forcuar Unionin në tërësi.”
Propozohet gjithashtu thjeshtimi i metodologjisë së negociatave përmes bashkimit të disa hapave proceduralë, duke theksuar se puna e vendeve kandidate, Komisionit Evropian dhe Këshillit duhet të përqendrohet te përmbajtja e reformave dhe jo te procedurat.
Dokumenti thekson se përmes integrimit gradual dhe të strukturuar synohet t’u jepet vendeve kandidate një shtysë shtesë për zbatimin e reformave.
Po ashtu propozohet që, me përmbushjen e kushteve të caktuara, dy herë në vit të mbahen takime të përbashkëta të Komisionit Evropian dhe anëtarëve të Parlamentit Evropian me përfaqësues të Ballkanit Perëndimor dhe Moldavisë. Gjithashtu, komitetet e përbashkëta parlamentare do të takoheshin më shpesh, ndërsa përfaqësuesit e këtyre vendeve do të mund të merrnin pjesë si vëzhgues, pa të drejtë vote, në pika të caktuara të rendit të ditës në takimet joformale të Këshillit Evropian dhe të Këshillit të Bashkimit Evropian.
Vendeve kandidate u ofrohet pjesëmarrje e plotë në tregun unik evropian sipas modelit “Hapësira Ekonomike Evropiane Plus”. Kjo do të thotë se, ngjashëm me anëtaret e Hapësirës Ekonomike Evropiane – Islandën, Lihtenshtajnin dhe Norvegjinë – ato do të kishin qasje në tregun e përbashkët evropian.
Kusht për këtë do të ishte miratimi dhe zbatimi i legjislacionit të BE-së në pesë grupet e para negociuese, si dhe mbyllja e përkohshme e kapitujve përkatës të negociatave.
