Rusia ka të ngjarë të ketë përdorur anije cisternash në hije për të kryer zbulim të infrastrukturës ushtarake të NATO-s në vendet evropiane për të identifikuar dobësitë në sistemet e tyre të mbrojtjes ajrore, sipas analistëve në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), raporton Bloomberg. Sipas një raporti të publikuar të enjten , midis gushtit 2024 dhe shkurtit 2026, 144 sulme me dronë u regjistruan në territorin e një duzine vendesh të NATO-s dhe Irlandës, duke rezultuar ndonjëherë në ndërprerje serioze, të tilla si mbyllja e aeroporteve kryesore. Rreth gjysma e zbulimeve të regjistruara të dronëve përfshinin instalime ushtarake.
Sipas raportit, dronët u shfaqën mbi një numër objektesh strategjike, duke përfshirë vendet e magazinimit të bombave bërthamore amerikane B61-12 dhe një bazë nëndetësesh franceze me raketa balistike. Këto incidente ishin pjesë e një fushate më të madhe ruse me dronë mbi Evropën dhe kishin për qëllim hartëzimin dhe testimin e sistemeve evropiane të mbrojtjes ajrore të dizajnuara për t’iu kundërvënë kërcënimeve më serioze, siç janë raketat, bombarduesit dhe avionët luftarakë, vëren raporti. Megjithatë, këto sisteme kanë vështirësi në gjurmimin e avionëve që fluturojnë ulët, të ngadaltë dhe të vegjël, duke përfshirë dronët.
“Ne e konsiderojmë të mundshme që anijet e lidhura me Rusinë dhe flotat e tyre në hije janë përdorur si platforma detare për të lëshuar, kapur ose transmetuar sinjale të UAV-ve”, u tha gazetarëve bashkautori i raportit Charlie Edwards.
Vendet evropiane të shënjestruara nga ndërhyrjet me dronë, përfshirë Gjermaninë, Danimarkën, Belgjikën, Holandën dhe të tjera, kanë shmangur kryesisht atribuimin e përgjegjësisë për këto veprime Rusisë, megjithëse autorët e raportit pohojnë se lidhjet janë të qarta. Raporti ofron vlerësime të ashpra të përgjigjes së Evropës, duke e karakterizuar atë si “të pabarabartë” dhe “të fragmentuar”, me atribuim jashtëzakonisht të ngadaltë dhe përgjigje “shpesh joproporcionale”.
Sipas Edwards, mungesa e aktivitetit të dronëve në Mesdhe është kryesisht për shkak të aftësive më të përparuara të rajonit, veçanërisht në mbikëqyrjen detare dhe përdorimin e nëndetëseve amerikane. Lëvizja e pazbuluar atje, e lëre më lëshimi i dronëve, është shumë më e vështirë, theksoi analisti.
Një tjetër bashkautor i studimit, Louis Bern, vuri në dukje se disa qeveri po i hetojnë në mënyrë aktive këto incidente. Megjithatë, shtoi ai, kur vendet evropiane filluan të ndalonin dhe inspektonin anijet e flotës në hije në fillim të vitit 2026, incidentet me dronë praktikisht pushuan.
Në këtë sfond, Bashkimi Evropian autorizoi së fundmi përdorimin e anijeve luftarake për të ndaluar dhe kontrolluar anije cisterna të paligjshme në Mesdhe, ndërsa Ukraina, e cila tashmë ka sulmuar rreth një duzinë anijesh të tilla, i bëri thirrje OKB-së të njohë anijet cisterna të flotës së paligjshme si objektiva legjitime ushtarake .
