Ka disa veshje që nuk janë harruar kurrë. Ndërsa bota e modës vazhdon të kthehet te trendet e vjetra, një këpucë nga koha e Jugosllavisë ka tërhequr përsëri vëmendjen – jo për shkak të nostalgjisë, por sepse mund të ketë qenë shumë përpara kohës së saj.
Influencuesja kroate Nina Skocak publikoi së fundmi një video rreth borosaneve, këpucëve legjendare që ishin pjesë e jetës së përditshme të shumë grave në të gjithë ish-Jugosllavinë për dekada të tëra.
Siç shpjegoi ajo, borosanët nuk ishin këpucë të zakonshme pune, por këpucë anatomike të dizenjuara me kujdes, të përshtatura për këmbën e një gruaje. Një ekip ekspertësh i udhëhequr nga Dr. Branko Strinoviç, një ortoped nga Zagrebi, punoi në zhvillimin e tyre dhe procesi zgjati rreth një vit.
Kur u shfaqën në treg në vitin 1968, ato fillimisht vinin në variantet e njohura blu-bardhë dhe të bardhë. Ato janë menduar kryesisht për gratë që kalonin një pjesë të madhe të ditës në këmbë – infermiere, parukiere, punëtorë fabrike dhe të gjithë ata për të cilët rehatia ishte më e rëndësishme sesa trendet e modës.
Dhe ndërsa sot shumë njerëz kërkojnë “këpucë të shëmtuara” që janë bërë një hit mode, borosanët e kishin këtë status shumë kohë përpara se bota të zbulonte estetikën e rehatisë.
Gjatë viteve 1970, shiten rreth gjysmë milioni palë çdo vit, dhe mezi kishte një familje në Jugosllavi që nuk kishte të paktën një palë në shtëpi. Ato ishin një simbol i praktikës – një këpucë që nuk premtonte shkëlqim, por ajo që ishte më e rëndësishme për shumicën e grave: të zgjaste gjithë ditën.
Edhe pse kanë kaluar dekada, borosanët nuk janë zhdukur. Edhe sot, ato prodhohen në Kroaci, brenda kompanisë Borovo, së bashku me një tjetër klasik retro – atletet legjendare Startas.
Videoja e Nina Skocak u kujtoi shumë njerëzve këpucën që dikur ishte pjesë e uniformës së një brezi, dhe sot po bëhet përsëri interesante për ata që vlerësojnë kombinimin e traditës, dizajnit dhe rehatisë.
Sepse moda mund të ndryshojë, por një gjë padyshim mbetet e njëjtë – këpucët e mira njihen vetëm kur i vesh gjithë ditën.
