Ukraina ka hapur një kapitull të ri në zhvillimin e luftës moderne duke kryer operacionin e parë luftarak të njohur, në të cilin një mjet ajror pa pilot dërgoi një robot tokësor në territorin e armikut, i cili më pas kreu në mënyrë të pavarur një mision luftarak.
Kjo është një taktikë e re e lidhjes së sistemeve të shumëfishta pa pilot në një operacion të vetëm. Një dron i madh transporti mbante një automjet tokësor pa pilot (UGV) ARK-1 pas vijave të armikut, ku roboti mbante një minë antitank TM-62 të projektuar për të shkatërruar pozicione të fortifikuara ose automjete të blinduara, raporton Forbes .
Një fazë e re në zhvillimin e luftës pa pilot
Deri më tani, dronët e mëdhenj kanë shërbyer kryesisht si një lloj “anije mëme” për dronët më të vegjël FPV, të cilët i transportojnë në distanca të gjata dhe i lëshojnë pak para një sulmi. Në vitet e fundit, Ukraina ka zhvilluar një gamë të tërë kombinimesh të sistemeve pa pilot – nga dronët detarë që lëshojnë mjete ajrore deri te robotët tokësorë që mbajnë municione ose dronë FPV.
Shembulli më i fundit përfaqëson një hap të ri përpara, sepse në vend të një droni, po dorëzohet një robot i tërë tokësor i aftë të kryejë detyra në mënyrë të pavarur.
ARK-1 është një automjet i vogël, shumëfunksional me rrota, që mund të udhëtojë më shumë se 14 kilometra ndërsa mban një ngarkesë që peshon rreth 15 kilogramë. I pajisur me komunikime satelitore Starlink, roboti mund të kontrollohet nga pothuajse çdo vendndodhje, madje edhe nga një post komande qindra kilometra larg.
Rrezik më i ulët për operatorët
Ekspertët theksojnë se kjo metodë përdorimi sjell disa avantazhe të rëndësishme. Droni transportues nuk ka nevojë të hyjë në zonën e mbrojtjes ajrore armike ose të ekspozohet ndaj ndërhyrjeve elektronike, sepse roboti ulet në një distancë të sigurt nga objektivi.
Pas uljes, një robot tokësor mund të përparojë për kilometra të tëra vetë drejt një objektivi, duke pritur një mundësi të përshtatshme për të sulmuar ose ngritur një pritë. Meqenëse lëviz në tokë dhe prodhon dukshëm më pak zhurmë se një dron, është më e vështirë për një kundërshtar ta dallojë dhe ta neutralizojë atë.
Përvoja e mëparshme tregon se robotë të ngjashëm janë përdorur tashmë për të shkatërruar fortifikimet dhe ndërtesat ruse duke vendosur eksplozivë, ndërsa versione të tjera janë të pajisura me mitralozë ose përdoren për zbulim dhe furnizim.
Taktika revolucionare
Edhe pse kjo taktikë konsiderohet revolucionare sot, koncepti nuk është i ri. Në fillim të viteve 2000, ushtria amerikane kreu eksperimente në të cilat dronë hidhnin me parashutë robotë të vegjël tokësor për zbulim.
Më vonë, u testuan helikopterë pa pilot, të cilët mbanin platforma më të mëdha robotike për mbështetje logjistike për trupat në fushën e betejës. Pavarësisht demonstrimeve të suksesshme, shumica e këtyre projekteve nuk përparuan kurrë përtej fazës eksperimentale ose nuk u futën në përdorim operacional.
Në të kundërt, Ukraina, e përballur me kushte lufte dhe burime të kufizuara, ka zhvilluar zgjidhje funksionale që po i zbaton menjëherë në operacione të vërteta luftarake.
Koncepti i sulmit ajror po ndryshon.
Analistët ushtarakë besojnë se teknologji të tilla mund ta ndryshojnë plotësisht mënyrën se si kryhen sulmet ajrore.
Uljet tradicionale me helikopterë janë bërë jashtëzakonisht të rrezikshme për shkak të sistemeve moderne të mbrojtjes ajrore dhe numrit të madh të dronëve luftarakë. Përpjekja ruse për të pushtuar aeroportin Hostomel pranë Kievit në shkurt të vitit 2022 tregoi se sa të kushtueshme dhe të cenueshme mund të jenë operacione të tilla.
Nëse përdoren dronë dhe robotë tokësorë në vend të ushtarëve dhe helikopterëve, rreziku për jetën njerëzore zvogëlohet ndjeshëm. Humbja e sistemeve pa pilot, megjithëse financiarisht e rëndësishme, nuk përfaqëson viktima njerëzore.
Teknologji të ngjashme po zhvillohen nga vende të tjera. Kina ka demonstruar tashmë transportin e robotëve me katër këmbë të armatosur me mitralozë duke përdorur dronë të mëdhenj, me robotë të tillë që janë në gjendje të ngjiten shkallëve dhe të lëvizin nëpër ndërtesa, duke i bërë ata të përshtatshëm për luftime urbane.
Robotët po marrin një rol gjithnjë e më të rëndësishëm
Në të njëjtën kohë, Ukraina po teston dronë transporti edhe më të mëdhenj me një kapacitet mbajtës prej më shumë se 90 kilogramësh, të destinuar për logjistikë, evakuimin e të plagosurve dhe transportimin e robotëve më të mëdhenj tokësorë.
Sipas planeve të udhëheqjes ushtarake ukrainase, gjatë këtij viti, në sektorë të caktuar të fushëbetejës, deri në 30 përqind e detyrave që aktualisht kryhen nga ushtarët duhet të merren përsipër nga automjete tokësore pa pilot.
Analistët besojnë se operacionet e ardhshme ofensive mund të fillojnë me sulme masive nga një mori dronësh dhe robotësh tokësorë, ndërsa trupat njerëzore do të mbërrijnë vetëm në valën e dytë për të siguruar hapësirën e pushtuar.
Zhvillimi i inteligjencës artificiale po përshpejton më tej përparimin e sistemeve autonome, prandaj shumë ekspertë ushtarakë vlerësojnë se robotët do të bëhen një nga faktorët kryesorë në luftën moderne në vitet e ardhshme.
