Izraeli po përballet me një eksod rekord të qytetarëve me arsim të lartë dhe të paguar mirë, me numrin e emigrimeve që pothuajse është dyfishuar në pesë vitet e fundit, me rritjen më të lartë të regjistruar gjatë viteve 2023 dhe 2024.Sipas të dhënave nga Departamenti i Planifikimit dhe Ekonomisë i Autoritetit Tatimor të Izraelit, ekspertët nga sektorët e teknologjisë dhe kujdesit shëndetësor përfaqësohen në mënyrë disproporcionale midis atyre që largohen nga vendi, duke e thelluar më tej problemin e largimit të fuqisë punëtore të kualifikuar.
Analiza tregon se deri në vitin 2019, qytetarët që u larguan nga Izraeli përpara se të emigronin paguanin mesatarisht rreth 500 milionë shekel (166 milionë dollarë) taksë vjetore mbi të ardhurat, ndërsa kjo shumë është rritur në rreth 1.2 miliardë shekel në vit në dy vitet e fundit.
Në të njëjtën kohë, të ardhurat mesatare të emigrantëve, të cilat më parë ishin afër mesatares kombëtare, tani janë rreth 50 për qind më të larta. Paga mesatare vjetore e qytetarëve që largohen nga vendi u rrit nga 125,000 shekel midis viteve 2015 dhe 2019 në rreth 200,000 shekel në vitin 2024.
“Bazuar në të gjithë treguesit që lidhen me izraelitët që janë larguar së fundmi nga vendi, është e qartë se ritmi i emigrimit midis shtresave më të forta dhe më të pasura të shoqërisë është rritur ndjeshëm, ndërsa midis qytetarëve më pak të pasur shkalla e largimit është pothuajse e pandryshuar”, deklaruan autorët e studimit, Dr. Ariel Greizaz dhe Nili Ben-Tovim.
Ata paralajmërojnë se nëse ky trend vazhdon, Izraeli mund të humbasë rreth 3.5 miliardë shekel në të ardhura tatimore çdo vit gjatë pesë viteve të ardhshme, gjë që përbën një sfidë serioze për buxhetin, duke pasur parasysh se një e pesta më e pasur e qytetarëve financon deri në 92 përqind të taksës totale mbi të ardhurat.
Një shqetësim i veçantë është fakti që punëtorët në të dyzetat dhe të pesëdhjetat, pra pjesa më produktive e fuqisë punëtore, po largohen gjithnjë e më shumë nga vendi. Meqenëse sektori i teknologjisë përbën një të pestën e produktit të brendshëm bruto dhe më shumë se gjysmën e eksporteve totale të Izraelit, ekspertët paralajmërojnë se largimi i personelit të kualifikuar kërcënon drejtpërdrejt themelet e ekonomisë kombëtare.
Një studim paralel nga Universiteti i Tel Avivit tregon se gati 50,000 qytetarë izraelitë janë larguar nga vendi çdo vit për tre vjet rresht, duke përfunduar në vitin 2025, duke përmendur konfliktet e zgjatura ushtarake dhe paqëndrueshmërinë politike si arsyet kryesore.
Ekonomisti Dan Ben-David paralajmëroi se largimi i vazhdueshëm i kapitalit njerëzor kyç mund të fillojë një rreth vicioz nga i cili vendi do të ketë vështirësi të rimëkëmbet.
