Forest City ishte parashikuar si një qytet luksoz për 700,000 njerëz. Në vend të kësaj, qyteti i ndërtuar mbi ishuj artificialë pranë bregdetit të Malajzisë tani është pothuajse bosh – me dhjetëra rrokaqiej të zbrazët, rrugë të shkreta dhe apartamente që kanë mbledhur pluhur për vite me radhë.Dhe ajo që duhej të kishte qenë dështimi i tij më i madh, doli të ishte një vend tërheqës për kriminelët. Kompleksi pothuajse i braktisur u bë një vend i përshtatshëm për të organizuar mashtrime online, i fshehur pas fasadës së një kompleksi luksoz banesor.
Kur investitorët kinezë zbuluan projektin në vitin 2016, ai u përshkrua si një “parajsë për të gjithë njerëzimin”. Ishulli artificial prej 14 kilometrash katrorë do të strehonte një qytet luksoz me një hotel të nivelit të lartë, fushë golfi, park ujor dhe apartamente e zyra moderne. Megjithatë, dhjetë vjet më vonë, vlerësohet se më pak se një përqind e popullsisë së planifikuar jeton atje.
Një nga blerësit e parë, investitori Jason Deng , bleu pesë prona atje në vitin 2016.
“Në atë kohë, e përshkruanin si një qytet të artë, shumë, shumë të bukur”, thotë Deng, duke pranuar se gabohej. “Nëse do ta dija se nuk do të ishte kaq i mirë, nuk do të kisha blerë kaq shumë apartamente. Mendova se do të ishte shumë, shumë më mirë.”
Në vend të një qyteti luksoz të imagjinuar, Forest City është shndërruar në një lloj qyteti fantazmë vitet e fundit – dhe është pikërisht boshllëku i tij që ka tërhequr një brez të ri qiramarrëssh.
Në mesin e korrikut, policia malajziane bastisi dy qendra mashtrimi online që vepronin në deri në 32 lokacione brenda Forest City. U arrestuan 335 persona dhe u sekuestruan asete me vlerë rreth 1 milion ringit malajzian (rreth 212,000 euro), duke përfshirë 313 kompjuterë, 1,557 telefona celularë, 17 laptopë dhe 10 modema.
Sipas policisë, nga dy qendra të mëdha – njëra që zë 27 apartamente në pesë kate të një pallati dhe tjetra e shpërndarë në pesë vila – grupet kriminale organizuan mashtrime me kriptovaluta dhe mashtrime dashurie që synonin viktimat jashtë vendit. Midis të arrestuarve ishin 309 shtetas kinezë, 19 indonezianë, tre malajzianë dhe katër shtetas të Myanmarit. Policia malajziane po punon me Interpolin për të gjurmuar personin që besohet se qëndron pas operacioneve.
Megjithatë, ekspertët dhe vendasit besojnë se goditja policore është ndoshta vetëm maja e ajsbergut. Forest City përshtatet në një trend më të gjerë të një industrie ndërkombëtare mashtrimi online që është zgjeruar me shpejtësi dhe është bërë gjithnjë e më e organizuar vitet e fundit.
“Shumë nga këto organizata tani i ngjajnë më shumë korporatave shumëkombëshe sesa rrjeteve ose bandave tradicionale të krimit të organizuar”, thotë John Wojcik , një analist në TRM Labs, një firmë që hulumton krimin e kriptomonedhave. “Ato kanë ekipe të dedikuara rekrutimi, departamente IT-je, specialistë të pastrimit të parave dhe infrastrukturën e tyre.”
Autoritetet dhe ekspertët besojnë se njerëzit që veprojnë në Forest City ka të ngjarë të jenë të lidhur me rrjete kriminale që kanë migruar nga Kamboxhia. Vendi është bërë një nga qendrat botërore për industrinë e mashtrimit online në vitet e fundit, dhe autoritetet atje kanë ndërmarrë masa të ashpra ndaj kriminelëve të tillë që nga fundi i vitit të kaluar. Vlerësohet se rreth 300,000 njerëz janë larguar nga Kamboxhia vetëm në pak muaj pas bastisjeve gjithnjë e më të shpeshta të policisë.
Por Forest City është i ndryshëm nga komplekset më të famshme kriminale në Sihanoukville të Kamboxhias ose në kufirin me Myanmarin. Atje, mashtrimet nuk ndodhnin në komplekse të mëdha e të rrethuara me gardh, por pothuajse në mënyrë të padukshme – në ndërtesa dhe shtëpi luksoze banimi, pikërisht pranë apartamenteve të njerëzve që shpesh as nuk dinin se çfarë po bënin fqinjët e tyre.
Kevini, një banor i Forest City-t i cili punon edhe në pasuri të paluajtshme, thotë se beson që mashtruesit ende veprojnë në disa apartamente. Emri i tij është ndryshuar nga frika e pasojave.
«E dimë çfarë bëjnë», thotë ai. «Në fakt është një problem shumë i zakonshëm në Johor dhe Kuala Lumpur, por veçanërisht në Forest City. Forest City është shumë i veçantë».
Një nga arsyet pse Forest City është kaq tërheqës për kriminelët është reputacioni i tij si një qytet i braktisur. Kevin pretendon se kompania u thotë blerësve potencialë se 23,000 njerëz jetojnë në kompleks.
«Kur flasim me klientë ose konsumatorë, kompania na mëson të themi: ‘Tashmë këtu jetojnë 23,000 banorë’», thotë ai. Numri real, shton ai, «është më pak se 5,000».
Në një mjedis të tillë, kriminelët mund të veprojnë pothuajse pa u vënë re.
«Kjo është arsyeja», thotë Kevin. «Ata kanë privatësinë e tyre… Askush nuk vjen këtu».
Dhe projekti që supozohej të bëhej një simbol i së ardhmes në fakt dështoi për shkak të një sërë problemesh të mëdha ekonomike dhe sociale. Forest City u zhvillua nga Country Garden, një nga investitorët më të mëdhenj të pasurive të patundshme në Kinë, dhe kompania private malajziane Danga 88, e kontrolluar nga Sulltani malajzian Ibrahim Iskandar. U konceptua si një metropol miqësor ndaj mjedisit për blerësit e pasur kinezë.
Megjithatë, pandemia e Covid-it, kriza në tregun kinez të pasurive të paluajtshme dhe kufizimet në huamarrjen nga qytetarët kinezë i kanë prishur planet e mëdha. Projekti është bllokuar pothuajse plotësisht.
“Dritat janë ende ndezur, por pothuajse askush nuk është në shtëpi”, e përshkruan BBC-ja situatën me gjallëri .
Është pikërisht ky lloj hapësire që është bërë një lloj karremi për kriminelët. Wojcik thotë se Forest City tregon pse krimi i organizuar tërhiqet nga projektet luksoze të dështuara.
“Forest City pasqyron kushtet që krimi i organizuar ka kërkuar prej vitesh – një vendndodhje përfaqësuese e reklamuar si një qytet inteligjent prestigjioz, luksoz dhe i planifikuar që kurrë nuk iu afrua realizimit të atij vizioni”, thotë ai.
Projekte të tilla u ofrojnë kriminelëve pikërisht atë që u nevojitet: infrastrukturë moderne, një numër të madh pronash të zbrazëta dhe lidhje ndërkombëtare, të gjitha të mbuluara nga fasada e biznesit legjitim. Për shkak të kësaj, është e vështirë të shihet në kohë se çfarë po ndodh në të vërtetë pas dyerve të mbyllura.
Një model i ngjashëm është parë tashmë në Shwe Kokkou, një qytet i ashtuquajtur turistik në kufirin e Myanmarit dhe Tajlandës, rreth 1,800 kilometra në veri të Forest City. Edhe ai paraqitet si një vendpushim i sigurt për turistët kinezë dhe një strehë për të pasurit, por pas vilave luksoze dhe rrugëve të mirëmbajtura fshihet një qendër mashtrimi, pastrimi parash dhe trafikimi njerëzor.
Pavarësisht të gjithave këtyre, Forest City vazhdon të reklamohet si një qendër e ardhshme për investime në pasuri të paluajtshme, inovacion teknologjik dhe biznes pa taksa. Vetëm 15 deri në 20 përqind e projektit të planifikuar fillimisht është përfunduar. Ekspertët paralajmërojnë se pikërisht kjo fasadë biznesi dhe luksi mund të shërbejë si një lloj kali trojan për grupet kriminale.
“Kur grupet kriminale mund të fshihen pas kompanive në dukje legjitime në komplekset e zakonshme të biznesit, jo vetëm që janë më të vështira për t’u zbuluar dhe ndaluar, por ato gjithashtu mund të fitojnë pushtet dhe ndikim serioz falë fitimeve të mëdha që bëjnë”, thotë Wojcik.
Në të njëjtën kohë, industria e mashtrimit po bëhet gjithnjë e më profesionale. Edhe pse ende mbështetet kryesisht te njerëzit që janë viktima të trafikimit të qenieve njerëzore dhe të detyruar të punojnë nën kërcënime, ekspertët vërejnë gjithashtu një trend të ri: organizatat kriminale po fillojnë të tërheqin në mënyrë aktive mashtrues me përvojë, duke u ofruar atyre paga më të larta dhe kushte më të mira pune.
Në grupet e Telegramit ku ofrohen vende pune në qendrat e mashtrimit, kriminelët me përvojë madje postojnë CV-të ku listojnë përvojën e tyre me mashtrimin dhe kërkojnë punëdhënës të rinj.
«Është një shenjë se industria po piqet në një sipërmarrje kriminale më të profesionalizuar», thotë Wojcik, duke paralajmëruar se shtrëngimi dhe shfrytëzimi janë ende shumë të zakonshme.
Forest City nuk është operacioni i parë i tillë në Malajzi. Në vitin 2022, autoritetet arrestuan njerëz të lidhur me qendra të shumta mashtrimi që vepronin nga vila dhe apartamente në shtetet e Johor, Penang dhe Kuala Lumpur. Ndërsa operacionet e mëdha policore kanë dërguar një mesazh se aktivitete të tilla nuk tolerohen, ekspertët paralajmërojnë se Malajzia mbetet shtëpia e rrjeteve të fuqishme kriminale.
Dhe në Forest City, duket se ka shenja se problemi nuk është zhdukur.
Kevini thotë se ka qenë një “sekret i hapur” që mashtrimet po ndodhin atje për një kohë të gjatë. Ajo që e habiti nuk ishte ekzistenca e kriminelëve, por fakti që policia reagoi në mënyrë efektive këtë herë.
«Jam i sigurt se ka më shumë», thotë ai, por nuk është shumë i shqetësuar për faktin se fqinjët e tij mund t’u mashtrojnë njerëzve duke u marrë qindra mijëra dollarë.
«Nuk më intereson», thotë ai. «Nuk është puna ime… Jam këtu vetëm për pagën».
Banorët e tjerë nuk duken veçanërisht të shqetësuar. Phillip, emri i të cilit është ndryshuar gjithashtu, u zhvendos nga Singapori vitin e kaluar, i tërhequr nga pasuritë e patundshme relativisht të lira dhe fakti që mund të merrte më shumë për paratë e tij. Ai punon në sektorin e teknologjisë dhe thotë se është shumë i interesuar në sigurinë kibernetike.
“Po, mashtruesit mund të jenë në pragun tim, mund të jenë fqinjët e mi… mund të jenë midis atyre që drejtojnë një nga këto grupe kriminale. Në fund të fundit, kudo që të shkosh – kjo do të ndodhë”, thotë ai.
Ai shton se lajmi për qendrat e mashtrimit në kompleksin e tij nuk e habiti. Ajo që e habiti ishte fakti se gjithnjë e më shumë njerëz po shpërngulen në Forest City.
Paqja dhe qetësia ishin një nga arsyet pse ai zgjodhi kompleksin. Tani ai është i lumtur që ish-“qyteti fantazmë” më në fund po fillon të transformohet në një vend ku njerëzit duan të jetojnë.
“Shumë njerëz humbën para në këto projekte”, thotë ai. “Por në tre muajt e fundit sheh drita të ndezura në apartamente. Kemi kaluar nga një apartament në 20 në ndoshta një në pesë.”
