John Ratcliffe , drejtori i CIA-s, fluturoi për në Moskë këtë javë për të paralajmëruar Vladimir Putinin kundër sulmit ndaj ndonjë anëtari të aleancës së NATO-s, pasi raportet e fundit të inteligjencës sugjerojnë se një skenar i tillë po i pëlqen gjithnjë e më shumë presidentit rus.Vetëm këtë verë, shkruan The Telegraph , Kremlini dyshohej se qëndronte pas shpërthimeve në fabrikat e armëve në Itali dhe Bullgari dhe tentativës për sulm me dron ndaj një aeroplani mallrash ukrainas në aeroportin e Leipzigut, i cili dështoi vetëm për shkak të një detonatori të dëmtuar. Ishte planifikuar gjithashtu edhe vrasja e drejtorit gjerman të një kompanie që operonte në industrinë e armëve.
Prandaj, mund të konkludohet se Moska ka përshkallëzuar sulmet e saj hibride ndaj Perëndimit. Vizita e papritur e Ratcliffe sugjeron që agjencitë e inteligjencës janë seriozisht të shqetësuara për një provë edhe më të fortë të mbrojtjes së NATO-s. Në korrik, SHBA-të e paralajmëruan Poloninë për një pushtim të mundshëm, duke deklaruar se kjo mund të ndodhte brenda pak muajsh.
Një burim i njohur me udhëtimin e Ratcliffe tha se qëllimi ishte kryesisht të paralajmërohej Moska për “çdo përshkallëzim kundër shteteve baltike”. Letonia, Lituania dhe Estonia janë objektiva potencialisht tërheqëse, si ish-anëtare të Bashkimit Sovjetik që u bënë simbol i përhapjes së demokracisë perëndimore pas Luftës së Ftohtë.
Gjeografikisht, ato përfaqësojnë gjithashtu krahun më të ekspozuar të aleancës së NATO-s, sepse kufizohen me Rusinë.
“Duhet të qëndrojmë të qetë, por edhe të kujdesshëm”, tha për The Telegraph një burim sigurie nga vendet balltike, i njohur me mbrojtjen dhe planifikimin strategjik.
Diskutimi mbi një sulm të mundshëm rus shpesh përqendrohet te Narva, një qytet kufitar estonez rusishtfolës (afërsisht sa madhësia e Pulës). Është një objektiv i shpeshtë i propagandës së Moskës – në muajt e fundit, kanalet e Telegram kanë filluar të përmendin “Republikën Popullore të Narvës”, një shtet të pavarur për pakicën ruse në Estoni.
Emrat gjuhësorë përputhen me ato të përdorura në të kaluarën për të vendosur forca prokurore ruse në Ukrainën lindore. Moska, hipotetikisht, mund të nisë një sulm në të cilin forcat e sigurisë estoneze do të akuzoheshin për vrasjen ose plagosjen e qytetarëve me origjinë ruse. Kremlini më pas mund të përdorë taktikat e tij nga pushtimi i Krimesë në vitin 2014, kur “burrat e vegjël të gjelbër” u armatosën.
Forcat ruse me uniforma të gjelbra pa shenja dalluese në Krime në vitin 2014
U pretendua se ata ishin krimeanë që po merrnin masa për të mbrojtur popullsinë etnike ruse, por më vonë doli se ishin ushtarë rusë. Ata u quajtën “burra të vegjël të gjelbër” për shkak të uniformave të tyre të gjelbra, të cilat nuk kishin shenja dalluese, për të krijuar distancë nga Moska.
Justin Bronk , një bashkëpunëtor i lartë kërkimor në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara, beson se një sulm ndaj vendeve baltike nuk duhet të jetë domosdoshmërisht një operacion i madh ushtarak si ai për të pushtuar Krimenë. Ai shpjegon se Moska mund të pushtojë potencialisht “një sasi mjaft të vogël territori në kufi”, aq sa duhet për të testuar unitetin dhe gatishmërinë e NATO-s për të aktivizuar Nenin 5, i cili kërkon që të gjithë anëtarët t’i vijnë në ndihmë një shteti të sulmuar.
Në vend që të synohet i gjithë qyteti i Narvës, thotë eksperti, sulmi mund të përqendrohet në një urë, pistë ose nënstacion elektrik. Një numër i vogël forcash ruse mund të mbështeten nga mbrojtja ajrore dhe pajisjet e luftës elektronike të vendosura përtej kufirit.
– Nëse NATO nuk do ta aktivizonte Nenin 5, kjo do të ishte një goditje e madhe dhe potencialisht fatale për besueshmërinë e aleancës – shton Bronk për The Telegraph.
Mbrojtja do të varej gjithashtu shumë nga gatishmëria e SHBA-së për t’u përgjigjur me armë, pasi vetëm Uashingtoni zotëron aftësitë e goditjes me precizion të nevojshme për të eliminuar sistemet ruse të mbrojtjes ajrore. Pa to, Moska mund të rrëzonte lehtësisht avionë të NATO-s.
“Disa vende evropiane po punojnë shumë për të zhvilluar ose për të fituar aftësi më të mëdha në këtë fushë, por për momentin kjo mbetet kryesisht një specialitet amerikan”, shpjegon Bronk.
Në këtë skenar hipotetik, Talini mund të vendosë t’i përgjigjet menjëherë një sulmi, pa pritur miratimin e NATO-s. Qeveria estoneze ka investuar shumë në artileri, duke përfshirë sistemin amerikan Himars dhe dronë.
– Mendoj se reagimi i tyre do të ishte i shpejtë dhe i mprehtë, bazuar në sigurinë kombëtare. Ata nuk do të prisnin që NATO t’u jepte “miratimin” – tha një ish-oficer i lartë i ushtrisë britanike me përvojë në Estoni për The Telegraph.
Sipas një skenari tjetër, Moska mund të vendosë të lëshojë dronë përtej kufirit.
“Ata mund të godisnin lehtësisht disa objektiva mjaft të rëndësishëm. Le ta shohim këtë në perspektivë – në vend që Shahed-ët rusë të fluturonin mbi kufirin, po sikur të dërgonin një dron që e kanë sekuestruar nga Ukraina? Ata mund të ngrenë duart lart dhe të thonë: ‘Nuk është i yni!’”, shton ish-oficeri i lartë ushtarak britanik.
Shumica e analistëve i konsiderojnë format më ekstreme të pushtimit rus, siç është një sulm i drejtpërdrejtë ushtarak ndaj vendeve baltike, të pamundura. Për dekada të tëra, NATO është shqetësuar për një sulm të mundshëm ndaj Ngushticës së Suwalit, një rrip toke përgjatë Detit Baltik që lidh enklavën ruse të Kaliningradit me aleatin e saj, Bjellorusinë.
“Do të habitesha pak nëse Rusia do të niste një sulm atje. Është një plan klasik i vjetër lufte rus për të provuar të pushtojë të gjithë Baltikun. Një luftë e tillë, sipas përkufizimit, do të ishte në shkallë të gjerë. Vendet i fillojnë luftërat sepse mendojnë se do të jetë e shpejtë dhe e lehtë ose sepse mendojnë se mund të bëjnë diçka pa një përgjigje ushtarake nga pala tjetër. Ata shpesh gabohen. Nuk mendoj se Rusia do të sulmonte Ngushticën e Suwalkit sepse kjo do të garantonte një luftë të përgjithshme me NATO-n, dhe sinqerisht, Rusia po e humbet atë luftë nëse nuk përdor me sukses armë bërthamore, gjë që është një rrezik i çmendur sepse nëse bëjnë një gabim, do të vdesin edhe ata”, tha Bronk për The Telegraph .
