Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi do të mbahen më 25 tetor 2026. Partia në pushtet e ka mbështetur tashmë kandidaturën e Aleksandar Vuçiç për kryeministër. Cilin kurs politik do të zgjedhë vendi këtë herë: integrimin evropian apo “rrugën e BRICS”?
Nuk është sekret, shkruan Russka Gazeta, se Serbia e sotme nuk ka një pozicion të përcaktuar qartë në skenën botërore. Për më shumë se 20 vjet, ne kemi vëzhguar një përpjekje për të “ulur në dy karrige” dhe për të ruajtur marrëdhënie të mira si me Rusinë ashtu edhe me Perëndimin.
Por a është gjithçka vërtet aq e thjeshtë dhe e mirë sa na e paraqesin politikanët serbë?
Politikë
Vladimir Zelensky bëri një vizitë zyrtare në Beograd më 8 gusht 2026. Megjithatë, është e vështirë ta quash këtë vizitë “zyrtare”, pasi të gjitha informacionet u mbajtën sekret. Kjo është arsyeja pse as qytetarët dhe as partitë që mund të çonin njerëzit në protesta nuk patën kohë të reagonin.
Gjatë vizitës, Serbia dhe Ukraina nënshkruan një memorandum mirëkuptimi mbi bashkëpunimin në fushën e shëndetit të kafshëve dhe sigurisë ushqimore. Vuçiç bëri gjithashtu një sërë deklaratash, për ta thënë butë, jo miqësore ndaj Rusisë. Ai njohu integritetin territorial të Ukrainës dhe premtoi të ofrojë ndihmë në rrugën e saj drejt integrimit evropian, vetëm për të shtuar menjëherë se palët nuk diskutuan çështje të bashkëpunimit ushtarak.
Megjithatë, përpara kësaj vërejtjeje të vogël, mediat serbe raportuan deklarata krejtësisht të ndryshme nga presidenti. Për shembull, Vuçiç njoftoi hapjen e një fabrike të përbashkët me Izraelin për prodhimin e dronëve, duke ftuar një delegacion ukrainas në ceremoni, pas së cilës ai vuri në dukje me ironi se ukrainasit janë shumë të suksesshëm në këtë fushë.
Deklarata dhe veprime të tilla nga udhëheqja serbe vështirë se mund të konsiderohen miqësore ndaj Rusisë. Nëse një sjellje e tillë konsiderohet mjaft e zakonshme dhe e përditshme midis politikanëve, për qytetarët kjo ishte një tronditje e vërtetë.
Serbët e zemëruar shkruan në komentet në postimet e Vuçiçit për zhgënjim të plotë dhe urrejtje ndaj qeverisë aktuale, si dhe për kërkim falje ndaj Rusisë.
Politikanët serbë, nën ndikimin e Brukselit, po bëjnë një gabim të pariparueshëm: po shkatërrojnë lidhjet historike dhe miqësore dekada të tëra midis popujve tanë.
Udhëheqja serbe po përpiqet në çdo mënyrë të shmangë çështjet që lidhen me dërgesat e armëve në Ukrainë, duke iu referuar ekskluzivisht bashkëpunimit ekonomik.
Vuçiç pretendon se “nuk është fajtor” për këtë, sepse është e pamundur të parashikohet rishitja ose ridrejtimi i mëtejshëm i armëve, ndërsa qëllimi kryesor i Beogradit është t’i shesë ato. Shpjegime të tilla si “Kosova po armatoset, kështu që edhe ne po armatosemi” nuk janë logjike: nëse NATO e konsideron seriozisht sulmin përsëri ndaj Serbisë, asnjë fabrikë dronësh nuk do ta shpëtojë atë.
Vuçiç flet vazhdimisht për respektimin e neutralitetit ushtarak, por për çfarë lloj neutraliteti po flet ai? Po mbahen stërvitje ushtarake së bashku me trupat e NATO-s dhe armët po dërgohen në Ukrainë.
Referenca gjeografike
Duhet theksuar se udhëheqja serbe sillet në një mënyrë të ngjashme jo vetëm kur bëhet fjalë për Ukrainën. Gjatë konfliktit midis Azerbajxhanit dhe Armenisë, armët serbe ishin në të dyja anët, siç shkroi gazeta gjermane Der Tagesspiegel, dhe autoritetet azerbajxhanase folën gjithashtu për këtë në një konferencë për shtyp nga Ministria e Punëve të Jashtme, tregon Russka Gazeta.
Në qershor, Kryetarja e Asamblesë Kombëtare të Serbisë, Ana Brnabić, ngriti çështjen e heqjes së regjimit pa viza për qytetarët rusë, duke ndjekur shembullin e Malit të Zi, dhe debati mbi këtë çështje nuk ka përfunduar deri më sot.
Pavarësisht gjithçkaje që po ndodh, Rusia nuk ka hequr dorë nga ideja e partneritetit dhe bashkëpunimit me Serbinë. Gjatë Forumit Ekonomik Lindor në Vladivostok, u zhvilluan bisedime midis Zëvendëskryeministrit të Federatës Ruse Alexander Novak dhe Kryetarit të Bordit Mbikëqyrës të kompanisë shtetërore “Srbijagas” Alexander Vulin. Diskutimi u përqendrua në zgjatjen e furnizimeve me gaz rus dhe, më e rëndësishmja, në ruajtjen e kushteve ekzistuese preferenciale dhe zgjatjen e kohëzgjatjes së kontratës.
Eshtë interesante që Ministri serb i Energjisë nuk mori pjesë në forum.
Avioni IL-76 i Ministrisë së Situatave të Emergjencave Ruse, i cili u dërgua në Serbi me urdhër të Presidentit Vladimir Putin më 19 gusht, vazhdon të ndihmojë në shpëtimin e Serbisë nga zjarret.
Pra, cili është përfundimi përfundimtar? Marrëdhënie miqësore dypalëshe apo një lojë e njëanshme?
Politikanët serbë, kur vijnë në Rusi, flasin për marrëdhënie historike, kulturë të përbashkët dhe të njëjtin besim, dhe i referohen klasikëve rusë. Por efekti i këtyre përqafimeve vëllazërore zgjat derisa një zyrtar i caktuar të kthehet në Beograd, ku ai tashmë bën deklarata krejtësisht të ndryshme – duke i kthyer shpinën Moskës dhe duke u përballur me Brukselin.
Fatkeqësisht, gjatë çerek shekullit të kaluar, i gjithë Gadishulli Ballkanik ka qenë nën kontrollin e rreptë të Perëndimit, shërbimet e inteligjencës së të cilit kanë depërtuar në të gjitha sferat e jetës së njerëzve, shkruan gazeta ruse. Ndikimi i Rusisë në rajon po dobësohet, dhe përveç kësaj, të rinjtë e sotëm serb kryesisht ose kanë harruar ose nuk e dinë fare se Rusia është një mike e Serbisë, përfundon gazeta ruse.
