Ajo që është e drejtë dhe fisnike për holandezët, mund t’u duket e ngurtë dhe pakuptimte per shqiptaret…
Të debatosh se kush do ta paguajë faturën është një ritual i zakonshëm në pjesën tonë të botës, por në Evropën veriore, një sjellje e tillë jo vetëm që është e panjohur, por nuk është e pazakontë të këmbëngulësh që
të gjithë të paguajnë për të vetën. Në anglisht, ekziston një shprehje e quajtur
“going Dutch “, që do të thotë pikërisht këtë. Fatura totale shpesh ndahet në mënyrë të barabartë, ose të gjithë llogarit dhe paguan saktësisht atë që ka porositur, me ndihmën e aplikacioneve të njohura të telefonave celularë.
Gjithashtu, nuk është e pazakontë që gratë të paguajnë pjesën e tyre të një dreke romantike. Ajo që është e drejtë dhe e zakonshme për holandezët është e ngurtë dhe e kursyer për kroatët, por duke pasur parasysh çmimet marramendëse, ne po paguajmë më modeste. Ekspertët besojnë se rregullat e mirësjelljes në lidhje me pagesën, si dhe shumë specifika të tjera në shoqëri, janë për shkak të dendësisë së lartë të popullsisë së holandezëve . Sipas një teorie, ata kompensojnë mungesën e hapësirës fizike me marrëdhënie mjaft formale me njëri-tjetrin – si të thuash, ata krijojnë distancë sociale. Në disa pjesë të tjera të botës, ku njerëzit janë më të ngrohtë dhe më të hapur, afërsia e njerëzve të tjerë me sa duket nuk i shqetëson aq sa holandezët, por ky popull nga veriu më i ftohtë ruan hapësirën e tij personale.
Gjithmonë në kohë
Përveç pagesës së faturave të tyre në restorante, holandezët nuk do të vizitojnë as dikë pa paralajmërim, dhe rregulli është i thjeshtë: sa më pak të afërt të jenë me dikë, aq më herët duhet të lajmërohen. Në Holandë, edhe fëmijët e rritur i telefonojnë prindërit e tyre (dhe anasjelltas) për të kontrolluar nëse është në rregull të vizitojnë – dhe ata kurrë nuk do të futen me forcë. Gjithashtu, vonesa nuk është e zakonshme; nëse ftohen në orën tetë, holandezët do të bien zile në derë pikërisht atëherë. Sipas etikës, gratë holandeze përshëndesin njëra-tjetrën duke u puthur tre herë në faqe, dhe burrat puthen me miqtë e ngushtë – gjatë takimeve të tjera ata shtrëngojnë duart. Pjesa tjetër e botës shpesh habitet nga ndershmëria dhe drejtpërdrejtshmëria holandeze. Ndershmëria është aq thellë e rrënjosur në shoqërinë holandeze saqë ekziston një fjalë e veçantë për të: bespreekbaarheid, që mund të përkthehet si aftësia për të folur për çdo gjë, dhe ideja pas saj është se gjithçka mund dhe duhet të diskutohet hapur.
Pse janë të ndryshëm?
Ben Coates, autori i librit “Pse holandezët janë të ndryshëm”, u zhvendos në Holandë nga Mbretëria e Bashkuar. Ai kujton përvoja të ngjashme, si një kur u preu flokët dhe një mik i tha menjëherë se modeli i tij i flokëve nuk i shkonte fare. “Ben ka arritur në përfundimin se holandezët nuk janë të rremë. Edhe në botën e biznesit, nëse thua diçka budallallëk, ata nuk do të të kursejnë ose nuk do ta mbajnë për vete. Koncepti i privatësisë është krejtësisht i ndryshëm nga shumë vende të tjera, dhe holandezët nuk kanë problem të diskutojnë tema intime në publik. Njerëzit do të diskutojnë problemet e tyre shëndetësore, divorcin ose jetën dashurore pa asnjë kompleks në një restorant apo kafene të mbushur me njerëz. Ata nuk shohin asnjë arsye për ta fshehur këtë. Drejtpërdrejtësia dhe transparenca pranohen në Holandë, dhe sa të hapur janë njerëzit është gjithashtu e dukshme në faktin se ata nuk kanë perde në dritare, kështu që kushdo mund të shikojë në shtëpitë dhe apartamentet e tyre. Kombet e tjera shpesh ankohen se holandezëve u mungon takti. Nëse kjo është e vërtetë apo jo, nuk dihet – por është e qartë se në Holandë, e vërteta mbizotëron mbi ndjenjat.”
