Shkencëtarët prezantuan të dhënat më të fundit mbi një vaksinë eksperimentale për një nga format më vdekjeprurëse të kancerit në një konferencë të madhe kërkimore mbi kancerin në Shtetet e Bashkuara.
Kanceri i pankreasit konsiderohet jashtëzakonisht vdekjeprurës sepse, megjithëse është relativisht i rrallë, rreth 87 përqind e të prekurve nuk mbijetojnë pesë vjet pas diagnozës dhe rezultatet e trajtimit mezi janë përmirësuar për dekada të tëra.
Megjithatë, tani po shfaqen mundësi të reja dhe ndër më premtueset është një vaksinë e personalizuar me ARNi, shkruan ScienceAlert .
Vaksina e personalizuar zgjon sistemin imunitar
Ilaçi është ende në fazën e provave klinike, por studiuesit raportuan këtë vit se shtatë pacientë me kancer pankreatik, sistemi imunitar i të cilëve iu përgjigj vaksinës që morën, janë gjallë dhe mirë.
Njëra nga pacientet u diagnostikua me sëmundjen vdekjeprurëse në moshën 66 vjeç dhe, pas nëntë dozave të vaksinës, ajo tani është 72 vjeç dhe festoi 50-vjetorin e martesës me bashkëshortin e saj.
“Nuk ka kufizime për atë që mund të bëj,” tha pacienti. “Për mua, është një mrekulli.”
Kjo vaksinë kundër kancerit të pankreasit është e ndryshme nga terapitë e tjera të mundshme sepse është bërë individualisht për secilin pacient, duke përdorur material gjenetik direkt nga tumoret e tyre pas heqjes kirurgjikale.
Vaksina mendohet se funksionon duke i mësuar sistemit imunitar të trupit të njohë dhe të mbajë mend një lloj specifik të kancerit. Qelizat e “trajnuara” mund të mbijetojnë për vite me radhë, duke e mbrojtur potencialisht trupin nga rikthimi i sëmundjes.Rezultate premtuese të provave klinike
Gjetjet më të fundit nga faza e parë e provës klinike u prezantuan nga onkologu Vinod Balachandran i Qendrës së Kancerit Memorial Sloan Kettering në takimin vjetor të Shoqatës Amerikane për Kërkimin e Kancerit (AACR).
“Pas gjashtë vitesh ndjekjeje, afërsisht 90 përqind e pacientëve që zhvilluan një përgjigje imune janë ende gjallë”, tha Balachandran në konferencë. “Ne mendojmë se kjo është shumë emocionuese për këtë fushë.”
Faza e parë e provës përfshinte 16 pacientë me kancer të operueshëm të pankreasit, sëmundja e të cilëve nuk ishte përhapur ende në pjesë të tjera të trupit. Ata morën vaksinën e re të personalizuar pas operacionit, së bashku me imunoterapi dhe kimioterapi.
Tetë pacientë patën një përgjigje imune pozitive, duke treguar se qelizat e tyre T ishin gati për të synuar qelizat kancerogjene. Shtatë nga këta pacientë që iu përgjigjën vaksinës janë ende gjallë gjashtë vjet pas operacionit. Nga tetë pacientët që nuk iu përgjigjën, vetëm dy mbijetuan.
Një i mbijetuar që reagoi ndaj vaksinës thotë se është aq i shëndetshëm sot saqë ndonjëherë harron se çfarë ka përjetuar. “Nuk bëj shumë ndryshe, përveçse jam mirënjohës çdo ditë sepse jam një njeri me të vërtetë me fat”, thotë ai.
Sfidat dhe pritjet realiste
Megjithatë, kanceri i pankreasit i operueshëm zbulohet mjaft rrallë. Sëmundja është e fshehtë dhe nganjëherë quhet “vrasës i heshtur” sepse afërsisht 90 përqind e pacientëve diagnostikohen shumë vonë për ndërhyrje kirurgjikale, e cila është një nga rrugët e pakta drejt shërimit.Në fazat më të avancuara, shkalla e mbijetesës pesëvjeçare bie në vetëm 3.2 përqind. Aktualisht nuk dihet nëse vaksinat e ARNi-së mund ta zgjasin jetën e pacientëve me sëmundje të avancuar.
“Këto rezultate duhen parë në kontekst, kjo nuk po trajton ende qindra mijëra njerëz”, tha për NBC-në Brian Wolpin, drejtor i Qendrës së Kancerit të Sistemit Tretës në Dana-Farber. “Por fakti që ata ishin në gjendje të shkaktonin një përgjigje me vaksinën ndaj mutacioneve të reja që po shfaqen në tumore dhe të tregojnë se kjo përgjigje është e qëndrueshme është sigurisht premtuese.”
Shpresa për të ardhmen e trajtimit të kancerit
“Ne mendojmë se kemi gjetur një mënyrë për të zgjuar sistemin imunitar për të parandaluar rikthimin e kancerit”, tha Robert Vonderheide, president i zgjedhur i AACR. “Nëse kjo funksionon, ne do të jemi në gjendje ta aplikojmë atë tek më shumë pacientë me kancer pankreatik dhe vetë strategjia mund të aplikohet në lloje të tjera të kancerit. Jemi vërtet shpresëplotë.”
Vaksinat e ARNm-së janë konsideruar prej kohësh si një qasje premtuese për të luftuar kancerin, madje edhe para se pandemia COVID-19 t’i nxirrte në pah. Ndërsa teknologjia tregon potencial të madh për kancerin e lëkurës dhe tumore të tjera, kanceri i pankreasit përbën një sfidë të veçantë sepse ka më pak objektiva imunitarë. Megjithatë, ky hulumtim i ri sugjeron që vaksinat e ARNm-së mund të jenë efektive edhe për këtë lloj kanceri, të paktën në raste të caktuara.
“Ndërsa mësojmë më shumë rreth mënyrës se si funksionojnë këto vaksina, ka një besim dhe vendosmëri në rritje në komunitetin e kancerit të pankreasit se ne mund ta trajtojmë në mënyrë efektive këtë sëmundje duke shfrytëzuar sistemin imunitar të vetë pacientit”, thotë Balachandran. “Megjithatë, nevojiten kërkime dhe testime të vazhdueshme për të bërë përparim të mëtejshëm.”
Një provë klinike globale e fazës së dytë është duke u zhvilluar tani.
