Presidenti amerikan Donald Trump i tha kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu gjatë një bisede telefonike të enjten se Izraeli duhet të fillojë tërheqjen e forcave të tij nga Siria dhe i bëri thirrje atij të bëjë të njëjtën gjë në Liban, shkruan portali amerikan Axios.
Sipas Axios, kjo kërkesë vjen vetëm tre muaj para zgjedhjeve që kanë rëndësi ekzistenciale për mbijetesën politike dhe lirinë personale të Netanyahut. Kjo e bën të pamundur që Kryeministri izraelit të ndërmarrë hapa të rëndësishëm për tërheqjen e IDF-së nga territori që aktualisht e pushton në Siri, dhe as nuk do të lejojë lëvizje të mëtejshme të trupave në Liban përtej asaj që ka rënë dakord tashmë.
Megjithatë, kërkesat e Trump përfaqësojnë presion shtesë mbi udhëheqësin izraelit. Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) aktualisht kontrollojnë pjesë të mëdha të Libanit jugor dhe Sirisë jugore. Qeveria izraelite pretendon se prania është e nevojshme për të parandaluar një pushtim tjetër të ngjashëm me atë të 7 tetorit, ndërsa zyrtarë të lartë qeveritarë po kërkojnë kontroll të përhershëm mbi këto zona, me disa madje që mbështesin krijimin e vendbanimeve hebraike.
Një zyrtar amerikan i zbuloi Axios se Trump e paralajmëroi Netanyahun se prania e ushtrisë izraelite në territorin sirian krijon tensione dhe mund të çojë në përshkallëzim.
“Ata nuk të duan atje. Duhet të largohesh”, thuhet se i tha Trump Netanyahut, duke shtuar se e njëjta gjë vlen edhe për Libanin. Nga ana tjetër, Zyra e Kryeministrit izraelit njoftoi se Netanyahu theksoi “nevojën për zona sigurie përgjatë kufijve të Izraelit” në bisedë.
Takim me Presidentin e Sirisë
Axios kujton se kjo telefonatë erdhi vetëm një ditë pasi Trump u takua me presidentin sirian Ahmed al-Sharaa në kuadër të samitit të NATO-s në Turqi.
Administrata Trump kaloi muaj të tërë duke u përpjekur të arrinte një marrëveshje të re sigurie midis Izraelit dhe Sirisë, por në fund arriti në përfundimin se Netanyahu nuk ishte i gatshëm të pranonte lëshimet e kërkuara. Këto lëshime përfshinin tërheqjen graduale të IDF-së nga territori sirian që Izraeli e ka mbajtur nën pushtim që nga rënia e regjimit të Asadit në dhjetor 2024. Në javët e fundit, ka pasur disa incidente në Sirinë jugore në të cilat qytetarët sirianë protestuan kundër pranisë së IDF-së dhe u përleshën me ushtarët izraelitë.
Ndërkohë, ndërmjetësuesit amerikanë u takuan në Romë të martën me diplomatë izraelitë dhe libanezë për të diskutuar zbatimin e marrëveshjes kornizë që të dy vendet nënshkruan disa javë më parë.
Si pjesë e asaj marrëveshjeje, Izraeli u zotua të tërhiqte forcat e tij nga dy “zonat pilot” që aktualisht i zë në Libanin jugor dhe të lejonte ushtrinë libaneze të vendosej atje. Megjithatë, IDF ende nuk është tërhequr.
Qeveria libaneze këmbëngul që procesi duhet të fillojë menjëherë dhe kërkon një afat kohor të qartë për tërheqjet e mëtejshme. Nga ana tjetër, zyrtarët izraelitë pretendojnë se para tërheqjes duan të kontrollojnë nëse “zonat pilot” janë pastruar plotësisht nga armët dhe infrastruktura ushtarake e Hezbollahut, ndërsa libanezët besojnë se vlerësimi përfundimtar duhet të bëhet nga ushtria amerikane.
Shtëpia e Bardhë nuk pranoi të komentojë zyrtarisht mbi akuzat, por nuk e mohoi raportin e Axios. Një zyrtar amerikan deklaroi shkurtimisht për këtë portal: “Presidenti Trump ka një marrëdhënie të fortë me kryeministrin Netanyahu dhe Izraeli ka qenë gjithmonë një aleat i madh i Shteteve të Bashkuara. Izraeli nuk ka pasur kurrë një mik dhe luftëtar më të madh për paqen sesa Presidenti Trump.”
