Udhëtarët që udhëtojnë drejt vendeve të Bashkimit Evropian mund të përballen përsëri me pritje më të gjata në kufij, pasi sot skadon periudha në të cilën shtetet anëtare u mundësua të zbatonin në mënyrë më fleksibile sistemin e ri të hyrjes dhe daljes nga BE-ja.
Edhe pse Komisioni Evropian nuk e zgjati mundësinë e pezullimit të përkohshëm të disa kontrolleve, disa burime nga industria e aviacionit dhe sektori i udhëtimeve deklarojnë se disa shtete anëtare nuk do t’i zbatojnë plotësisht kontrollet biometrike edhe pas afatit të caktuar.
Bëhet fjalë për sistemin EES, pra sistemin e ri të hyrjes dhe daljes nga Bashkimi Evropian, i cili përfshin regjistrimin e pasagjerëve që nuk janë shtetas të BE-së, duke përfshirë marrjen e gjurmëve të gishtërinjve dhe regjistrimin e të dhënave të udhëtimit.
Javën e kaluar, industria e aviacionit i kërkoi Komisionit Evropian të zgjasë mundësinë e pezullimit të përkohshëm të disa kontrolleve të EES deri në fund të vitit 2026. Kompanitë paralajmërojnë se zbatimi i plotë i sistemit mund të shkaktojë përsëri turma të mëdha në aeroporte dhe pika kufitare.
Gjatë sezonit kryesor turistik, nuk pati përsëritje të radhëve më të gjata që u regjistruan në disa aeroporte evropiane në fillim të verës. Në atë kohë, shumë pasagjerë humbën fluturimet e tyre për shkak të pritjes, dhe përfaqësuesit e sektorëve të turizmit dhe aviacionit besojnë se një kaos më i madh u shmang falë lehtësimit të rregullave për regjistrimin biometrik.
Problemet teknologjike në Francë
Për pasagjerët që udhëtojnë nga Britania e Madhe në Francë, sipas informacionit të disponueshëm, nuk duhet të ketë ndryshime të mëdha javën e ardhshme. Arsyeja janë problemet teknike me softuerin e sistemit EES të urdhëruara nga autoritetet franceze.
Kioskat e marrjes së gjurmëve të gishtërinjve, të cilat janë siguruar nga Eurotunnel, Porti i Doverit dhe Eurostar në stacionin St Pancras të Londrës, nuk janë ende funksionale.
Doveri tha se nuk presin ndonjë ndryshim nga java e ardhshme, veçanërisht pasi shoferët e makinave nuk mbulohen ende nga kontrollet EES.
Eurotunnel njoftoi se po pret konfirmim nga autoritetet franceze për fillimin e fazës tjetër të zbatimit të sistemit, por se është gati të prezantojë kontrollin e plotë biometrik sapo të marrë miratimin zyrtar.
Eurostar konfirmoi gjithashtu se EES po futet gradualisht dhe se regjistrimi i pasagjerëve do të bëhet ende manualisht, me ndihmën e oficerëve kufitarë.
Disa vende ende nuk zbatojnë kontrolle të plota
Një nga burimet e larta nga industria e aviacionit deklaroi se, pavarësisht skadimit të afatit për zbatim më fleksibël të rregullave, zbatimi i plotë i sistemit EES nuk pritet në aeroportet më të ngarkuara evropiane.
Greqia bie në sy në veçanti, ku zyrtarët në disa destinacione të mëdha turistike, sipas burimeve, praktikisht i përjashtuan udhëtarët nga Britania e Madhe nga një pjesë e procedurave EES me qëllim parandalimin e turmave të mëdha.
Pritet që një praktikë e tillë të vazhdojë edhe pas 6 shtatorit.
Luke Petherbridge nga shoqata britanike e industrisë së turizmit Abta tha se do të vazhdojë të ushtrojë presion mbi Komisionin Evropian për të mundësuar zbatimin fleksibël të kontrolleve edhe pas shtatorit.
“Ka ende shumë për të bërë përpara se EES të jetë plotësisht dhe vazhdimisht funksional në të gjitha vendet pjesëmarrëse në sistem”, tha Petherbridge.
Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror (IATA) ka kërkuar gjithashtu një zgjatje zyrtare të regjimit fleksibël, duke paralajmëruar se vonesat e lidhura me sistemin EES kanë bërë që pasagjerët të humbasin fluturime dhe lidhje.
“Këto janë pasoja reale që pasagjerët i ndiejnë. Kjo i jep Evropës një emër të keq. Kur sistemet nuk funksionojnë, pasagjerët humbasin besimin dhe kur vonohen, linjat ajrore përballojnë kosto të mëdha”, tha Thomas Reynaert i IATA-s.
Komisioni Evropian nuk ka njoftuar ende një zgjatje të periudhës së zbatimit fleksibël. Komisioni tha se është në kontakt me disa shtete anëtare ku nevojiten rregullime shtesë në disa pika kufitare.
Komisioni deklaroi gjithashtu se është gati t’u ofrojë mbështetje shtesë këtyre vendeve gjatë periudhës së nevojshme për përshtatjen teknike dhe operacionale të sistemit.
