Është e rëndësishme të dëgjosh Presidentin Trump të njoftojë se kishte qenë në kontakt me Presidentin Zelensky të Ukrainës për t’i bërë thirrje atij të ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse. Trump sugjeroi që këto sulme ukrainase kishin qenë shkaku i rritjes së çmimeve të naftës në javët e fundit. Kjo dukej se përsëriste një rrëfim nga Sekretari i Thesarit Bessent se ishin sulmet ukrainase ndaj Rusisë, dhe jo përpjekja luftarake ndaj Iranit, që kishin çuar çmimet e naftës në SHBA në çmime rekord – mbi 6 dollarë për galon.
Natyrisht, është politikisht e dobishme që Trump të fajësojë luftën në Ukrainë për rritjen e çmimeve globale të energjisë që nga lufta në Iran, duke pasur parasysh afërsinë e zgjedhjeve të mesmandatit.
Është e vërtetë që Ukraina ka qenë gjithnjë e më e suksesshme në goditjen e infrastrukturës energjetike ruse. Sulmet e thella ukrainase me dronë kanë goditur 30-40% të rafinerive ruse. Është e vështirë të përcaktohet se sa kapacitet është nxjerrë jashtë funksionit, por ka qenë aq domethënëse sa Rusia, e cila ishte një eksportuese e rëndësishme e naftës dhe produkteve të rafinuara, ka ndaluar eksportet. Ndërkohë, ka pasur mungesa të konsiderueshme në pompat e naftës në të gjithë Rusinë.
Ukraina u detyrua të zhvillonte të vetën – dhe për këtë arsye bëri shumë përpjekje në zhvillimin e aftësisë së dronëve për sulme të thella për të zëvendësuar sistemet amerikane. Këto sisteme tani po dëshmohen shumë efektive kundër infrastrukturës energjetike ruse.
Trump mund të jetë i etur të shmangë fajin për rritjen globale të energjisë, dhe veçanërisht nga lufta në Iran, por ai nuk mund t’i shpëtojë një pjese të fajit as për sulmet ukrainase në infrastrukturën energjetike ruse.
Është e rëndësishme të theksohet këtu se nën presidencën e Biden, kur SHBA-të po i ofronin mbështetje të konsiderueshme ushtarake Ukrainës – veçanërisht sistemet HIMARS dhe ATACMS me rreze të gjatë veprimi – ajo kishte ndikim mbi Ukrainën. Mund të kërcënonte t’i tërhiqte këto sisteme nëse Ukraina nuk do t’i përmbahej disa vijave të kuqe – veçanërisht kufizimit të sulmeve ndaj aseteve ruse me ndikim në tregun global. Ukraina në përgjithësi iu përmbajtë kësaj.
Rusia lëshon raketa lundruese Kalibr direkt nga baza, thotë Ukraina
Për katër muaj me radhë, anijet luftarake kanë nisur raketat direkt nga gjiri në vend që të largohen nga portet e tyre.
Por gjërat ndryshuan nën presidencën e Trump. Ai tërhoqi mbështetjen financiare nga Ukraina dhe kufizoi dorëzimin e sistemeve kryesore të armëve. Ukraina u detyrua të zhvillonte të vetën – dhe për këtë arsye bëri shumë përpjekje në zhvillimin e aftësisë së dronëve për sulme të thella për të zëvendësuar sistemet amerikane. Këto sisteme tani po dëshmohen shumë efektive kundër infrastrukturës energjetike ruse. Dhe meqenëse janë prodhuar në vend, Ukraina nuk ndien nevojë të kërkojë leje nga SHBA-ja për të goditur objektiva me rreze të gjatë veprimi në Rusi.Reklamë
Megjithatë, Ukraina ende ushtroi njëfarë përmbajtjeje. Meqenëse mbetej e varur nga financimi evropian, Kievi ishte i prirur të kufizonte veprimet që mund të prishnin tregjet globale të energjisë dhe të dëmtonin Evropën, e cila importon energji. Ukraina u përmbajt.
Por ajo që ndryshoi me sulmin e Trump ndaj Iranit ishte se Ukraina pa SHBA-në të vepronte sipas interesave të veta – duke sulmuar Iranin dhe duke detyruar çmimet globale të energjisë të rriten kundër interesave të aleatëve kryesorë në Evropë dhe Azi. Ukraina pa se ajo që ishte mjaftueshëm e mirë për SHBA-në ishte mjaftueshëm e mirë edhe për të. Shtetet, si SHBA-ja, vepruan në interesin e tyre kombëtar, dhe Ukraina pa dritën jeshile për të bërë të njëjtën gjë, edhe pse po dëmtonin interesat e aleatëve. Ukraina i hoqi dorezat.
Pra, do të argumentoja se në menaxhimin (ose keqmenaxhimin) e tij të mbështetjes për Ukrainën dhe më pas sulmin ndaj Iranit, Trump nuk mund t’i shpëtojë fajit të rëndësishëm për çmimet aktuale të larta të naftës, energjisë dhe naftës.
Dhe sigurisht, nëse Ukraina do t’i ndalë këto sulme ndaj infrastrukturës energjetike ruse, atëherë pyetja është se çfarë do të ofrojë Trump në këmbim? Cili është shpërblimi? Ukraina tani ka ndikim, ose karta. Ukraina ka të ngjarë të kërkojë një rritje të furnizimit me sisteme kyçe të mbrojtjes ajrore – interceptorët Patriot, nëse do të japë goditje në sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse.Reklamë
Timothy Ash është një strateg i lartë sovran i tregjeve në zhvillim me bazë në Londër për Bluebay Asset Management Company.
