Tërheqja erdhi pasi Emiratet e Bashkuara Arabe, një qendër kryesore rajonale biznesi dhe aleat i Uashingtonit, kritikuan shtetet e tjera arabe për mungesën e mbështetjes gjatë sulmeve iraniane; në foto: Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Mohamed bin Zayed Al Nahyan
Emiratet e Bashkuara Arabe njoftuan zyrtarisht të martën se po largohen nga OPEC dhe OPEC+, një goditje e madhe për grupet dhe udhëheqësin e tyre de facto, Arabinë Saudite. Vendimi për t’u tërhequr hyn në fuqi më 1 maj dhe vjen në një kohë kur lufta e Iranit ka shkaktuar një tronditje historike energjetike dhe ka trazuar ekonominë globale.
Agjencia shtetërore e lajmeve WAM deklaron se vendimi është në përputhje me vizionin strategjik afatgjatë të vendit dhe zhvillimin e sektorit të energjisë, duke përfshirë përshpejtimin e investimeve në prodhimin vendas. Me këtë veprim, Abu Dhabi dëshiron të forcojë rolin e Emirateve të Bashkuara Arabe si një prodhues i përgjegjshëm dhe i besueshëm që parashikon në mënyrë të pavarur lëvizjet në tregjet globale.
Ministri i Energjisë, Suhail Mohamed al-Mazruej, konfirmoi për Reuters se vendimi u mor pas një shqyrtimi të kujdesshëm të strategjisë dhe theksoi se vendi nuk ishte konsultuar me asnjë shtet tjetër anëtar për këtë çështje.
Me largimin e prodhuesit të tretë më të madh, OPEC do të ketë 11 anëtarë. Grupi, i cili përfshin Algjerinë, Republikën e Kongos, Guinenë Ekuatoriale, Gabonin, Libinë, Nigerinë, Iranin, Irakun, Kuvajtin, Arabinë Saudite dhe Venezuelën, vazhdon të koordinojë politikat për të stabilizuar tregjet dhe për të siguruar të ardhura të qëndrueshme. Së bashku, vendet prodhojnë rreth 35 përqind të naftës bruto në botë dhe mbajnë gjysmën e të gjithë naftës së tregtuar globalisht.Arsyet gjeopolitike dhe kriza e sigurisë
Ky veprim erdhi pasi Emiratet, një qendër kryesore rajonale biznesi dhe aleat i Uashingtonit, kritikuan shtetet e tjera arabe për mungesën e mbështetjes gjatë sulmeve iraniane. Prodhuesit e Gjirit Persik përballen me probleme të mëdha në eksportimin përmes Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës bruto në botë, për shkak të kërcënimeve të vazhdueshme iraniane dhe sulmeve ndaj anijeve. Infrastruktura energjetike e Emirateve të Bashkuara Arabe u shënjestrua në një sulm në mars, dhe frika e sigurisë ka dëmtuar rëndë edhe sektorin e turizmit.
Anwar Gargash , këshilltari diplomatik i presidentit, kritikoi ashpër reagimin e partnerëve rajonalë në forumin e Ndikuesve të Gjirit. Ai tha se anëtarët e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) mbështesin njëri-tjetrin logjistikisht, por pozicioni i tyre politik dhe ushtarak është aktualisht më i dobëti në histori. Ai shtoi se nuk ishte i befasuar nga qëndrimi i Lidhjes Arabe, por se ishte i zhgënjyer nga reagimi i Këshillit.Vendimi pasqyron gjithashtu marrëdhëniet gjithnjë e më të ftohta me Arabinë Saudite, e cila, nën udhëheqjen e Princit të Kurorës
Mohammed bin Salman, ka filluar të sfidojë drejtpërdrejt Emiratet në një përpjekje për të tërhequr investime të huaja.Në të njëjtën kohë, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka akuzuar OPEC-un për fryrje artificiale të çmimeve, kështu që dalja e një prodhuesi të madh shihet gjithashtu si një fitore për të. Trump më parë e ka lidhur drejtpërdrejt mbështetjen ushtarake të SHBA-së për vendet e Gjirit me çmimet e naftës, duke theksuar se aleatët po përfitojnë ndërsa Uashingtoni i mbron ata.
Analiza e pasojave të tregut dhe e ardhmja e organizatës
Analistët thonë se humbja e Emirateve të Bashkuara Arabe dobëson një grup që është përpjekur të veprojë i bashkuar pavarësisht mosmarrëveshjeve të brendshme. Edhe pse ministri i energjisë beson se ky veprim nuk do të ketë një ndikim të madh të menjëhershëm për shkak të situatës në Ngushticën e Hormuzit, ekspertët janë më pesimistë në lidhje me stabilitetin e ‘kartelit’.
Jorge Leon i Rystad vëren se ky largim shënon një ndryshim të rëndësishëm sepse Emiratet, së bashku me Arabinë Saudite, ishin një nga anëtarët e paktë me kapacitet të konsiderueshëm rezervë. Është një mekanizëm kyç përmes të cilit grupi ushtron ndikim në treg. Leon beson se pasoja afatgjatë do të jetë një OPEC strukturorisht më i dobët, ndërsa Emiratet jashtë grupit do të kenë si nxitjen ashtu edhe aftësinë për të rritur prodhimin, gjë që vë në pikëpyetje qëndrueshmërinë e rolit të Arabisë Saudite si një stabilizues qendror.
Presidenti i SHBA-së Donald Trump
v
