12 Qershori shënon Ditën e Çlirimit të Kosovës të vitit 1999, e cila — së bashku me Ditën e Pavarësisë më 17 shkurt 2008 — përbën një nga dy përkujtimet kombëtare më të rëndësishme për popullin tim dhe për një vend të përkushtuar ndaj paqes, demokracisë dhe bashkëjetesës. Çlirimi i Kosovës në vitin 1999 dhe pavarësia e saj në vitin 2008 reflektojnë realizimin e vullnetit politik të qytetarëve të saj, të mbështetur nga një mirëkuptim i gjerë brenda bashkësisë ndërkombëtare. Këto momente historike sollën liri, dinjitet dhe shtetësi për popullatën e Kosovës dhe kanë kontribuar në stabilitetin afatgjatë në Evropën Juglindore. Kosova konsiderohet gjerësisht si një rast sui generis, i cili nuk përbën precedent në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Rruga drejt çlirimit dhe, më pas, pavarësisë, ishte e gjatë dhe e shënuar nga sakrifica të thella. Paraqitja e një narrative historike të saktë dhe të bazuar në fakte mbetet thelbësore për t’u mbrojtur nga keqinterpretimi apo revizionizmi. Gjatë shpërbërjes jokonsensuale të ish-Jugosllavisë, Kosova kishte një status të veçantë kushtetues federal. Heqja e paligjshme e autonomisë së saj, e ndjekur nga diskriminimi sistematik, segregacioni dhe represioni ndaj shumicës shqiptare të Kosovës gjatë viteve 1990 rezultoi në shkelje të rënda të të drejtave të njeriut, duke përfshirë krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Zhvendosja e detyruar e rreth 1 milion civilëve gjatë luftës së viteve 1998-1999 çoi përfundimisht në një ndërhyrje humanitare nga NATO.
Miratimi i Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe periudha pasuese e administratës ndërkombëtare — e dallueshme nga një protektorat — krijoi një kornizë për një proces politik që synonte përcaktimin e statusit të ardhshëm të Kosovës. Shpallja e pavarësisë së Kosovës pasoi shterimin e të gjitha rrugëve diplomatike, duke përfshirë një proces gjithëpërfshirës negociatash të zhvilluar nën kujdesin e OKB-së, i cili kulmoi me propozimin e të dërguarit të posaçëm të OKB-së dhe u mbështet nga sekretari i përgjithshëm i OKB-së.
“Rruga drejt çlirimit dhe, më pas, pavarësisë ishte e gjatë dhe e shënuar nga sakrifica të thella.” — Lulzim Mjeku
Që nga pavarësia e saj, Kosova ka vepruar si një partnere ndërkombëtare e përgjegjshme dhe konstruktive, duke u angazhuar përmes marrëveshjeve dypalëshe dhe pjesëmarrjes në organizata ndërkombëtare. Për më tepër, një Kosovë e pavarur dhe e qëndrueshme ka kontribuar pozitivisht në paqen rajonale, bashkëpunimin dhe stabilitetin evropian. Natyra e saj sui generis vazhdon të ekzaminohet në qarqet akademike, juridike dhe diplomatike për shkak të kontekstit unik politik dhe juridik që rrethon shtetësinë e saj.
Sot, Kosova qëndron si një vend evropian fuqimisht i përkushtuar ndaj paqes, stabilitetit dhe avancimit të progresit njerëzor. Institucionet tona ushtrojnë sovranitet të plotë dhe pozicioni ynë ndërkombëtar vazhdon të forcohet çdo ditë. Ndërsa euroja shërben si valuta jonë zyrtare, Kosova nuk është ende anëtare e BE-së. Po ashtu, megjithëse NATO mban një prani paqeruajtëse në vendin tonë, Kosova nuk është anëtare e NATO-s. Sidoqoftë, aspiratat tona euroatlantike janë thellësisht të rrënjosura në mbarë shoqërinë dhe kanë përfaqësuar një konsensus të gjerë kombëtar që nga çlirimi ynë në vitin 1999.
Viteve të fundit, Forca e Sigurisë së Kosovës ka kaluar nëpër një transformim të qëndrueshëm drejt një force moderne dhe profesionale vetëmbrojtjeje të përkushtuar ndaj paqes dhe marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë. Ajo ka fituar një reputacion të fortë në operacionet e kërkim-shpëtimit, misionet ndërkombëtare dhe në kontributin për sigurinë rajonale dhe globale.
Me një qeveri të përkushtuar ndaj transformimit digjital dhe me një popullsi të re e dinamike, Kosova po përgatitet për ekonominë e së ardhmes. Një gjeneratë e re e profesionistëve të teknologjisë së informacionit po i sjell njohje ndërkombëtare vendit tonë përmes inovacionit dhe ekspertizës së tyre.
“Sot, Kosova qëndron fuqimisht e përkushtuar ndaj paqes, stabilitetit dhe avancimit të progresit njerëzor.” — Lulzim Mjeku
Kosova është e pajisur me burime të konsiderueshme natyrore. Rezervat tona të linjitit — të vlerësuara në 14.7 miliardë tonë — na pozicionojnë ndër 10 vendet e para në botë dhe ne posedojmë pasuri të tjera minerale. Ndërsa Kosova hyn në një fazë të re ku minierat dhe mineralet do të jenë prioritet kombëtar, ne presim me padurim të tërheqim investime të përgjegjshme, duke mbështetur prodhimin e mineraleve thelbësore për tranzicionin global të energjisë dhe duke zhvilluar aftësitë e nevojshme për këtë sektor.
Peizazhi ynë i investimeve është i larmishëm. Mundësitë ekzistojnë në ndërtim, përpunimin e drurit, tekstil dhe lëkurë, si dhe në kontraktimin e jashtëm të proceseve të biznesit (BPO). Kosova ofron një fuqi punëtore me përvojë, avantazhe konkurruese, një mjedis mikpritës biznesi dhe gatishmëri për t’u angazhuar me partnerë ndërkombëtarë.
Që nga shpallja e pavarësisë në vitin 2008, Kosova është njohur nga 122 shtete, në përputhje me opinionin këshillimor të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë të vitit 2010, i cili konfirmoi se shpallja e pavarësisë sonë nuk shkelte të drejtën ndërkombëtare. Ky opinion, i lëshuar nga organi më i lartë gjyqësor i OKB-së, përfaqëson një njohje kolektive të shtetësisë së Kosovës.
Ne shprehim mirënjohjen tonë të sinqertë për Arabinë Saudite, Jordaninë dhe shumë aleatë dhe miq të tjerë për kontributet e tyre para gjykatës. Njohja nuk është thjesht simbolike — ajo është një akt strategjik dhe një përgjegjësi sipas të drejtës ndërkombëtare. Të njohësh Kosovën do të thotë të ngrihesh për të drejtën ndërkombëtare, rendin dhe drejtësinë.
Gjithashtu, i shprehim vlerësimin tonë të thellë Organizatës së Bashkëpunimit Islamik për miratimin e vazhdueshëm të rezolutave vjetore që inkurajojnë vendet anëtare, të cilat ende nuk e kanë njohur Kosovën, që ta marrin në konsideratë një gjë të tillë.
Republika jonë e re ka vendosur marrëdhënie diplomatike me një gamë të gjerë shtetesh anekënd globit. Ky vit shënon përvjetorin e 17-të të vendosjes së marrëdhënieve diplomatike me Arabinë Saudite. Lidhjet tona vazhdojnë të thellohen, veçanërisht në sferën ekonomike. Ndërsa Kosova përparon si një shtet multietnik dhe sovran, ne mbetemi të përkushtuar në kultivimin dhe zgjerimin e marrëdhënieve tona me Arabinë Saudite, Kuvajtin, Bahrejnin dhe të gjithë partnerët tanë. Ne presim me padurim të ndërtojmë një bazë edhe më të fortë për bashkëpunim, miqësi dhe prosperitet të përbashkët.
Lulzim Mjeku është Ambasador i Republikës së Kosovës në Mbretërinë e Arabisë Saudite.
