MUSA KURHASKU
Monografia “Themelimi i Universitetit Publik në Gjakovë – Kontributi i Shoqatës së Intelektualëve ‘Jakova’” e autorit Malush Tullumi, paraqet një vepër me vlerë të veçantë historike, arsimore dhe dokumentare, e cila ndriçon një nga proceset më të rëndësishme të zhvillimit institucional të Gjakovës dhe të Rrafshit të Dukagjinit.
Vepër në fjalë nuk kufizohet vetëm në përshkrimin e ngjarjeve që çuan në themelimin e universitetit publik, por ofron një analizë të gjerë të angazhimit qytetar, intelektual dhe institucional që e bëri të mundur realizimin e këtij synimi strategjik.
Rëndësia e kësaj monografie qëndron para së gjithash në faktin se ajo dokumenton me saktësi dhe argumente një proces të gjatë e të ndërlikuar, duke u mbështetur në dokumente arkivore, materiale zyrtare, dëshmi dhe burime të shumta relevante. Në këtë mënyrë, libri shërben si një burim i besueshëm për studiuesit, historianët, pedagogët dhe brezat e ardhshëm që dëshirojnë të kuptojnë rrugëtimin e krijimit të Universitetit Publik në Gjakovë.
Një vlerë tjetër e rëndësishme e veprës është pasqyrimi i rolit të Shoqatës së Intelektualëve “Jakova”, e cila përmes iniciativave, debateve publike, tryezave shkencore, analizave dhe lobimit institucional, e shndërroi një aspiratë qytetare në një projekt konkret zhvillimor. Monografia dëshmon se zhvillimet e mëdha shoqërore nuk janë rezultat i rastësisë, por fryt i vizionit, organizimit dhe përkushtimit të elitës intelektuale ndaj interesit publik.
Autori përmes një pune hulumtuese vuliminoz dy vjeçare, arrin të evidentojë se themelimi i universitetit nuk ishte vetëm një investim në arsim, por një projekt me ndikim të gjerë në zhvillimin ekonomik, kulturor dhe shoqëror të rajonit. Universiteti paraqitet si një faktor i rëndësishëm për krijimin e mundësive të reja për të rinjtë, për avancimin e dijes dhe për frenimin e migrimit të kuadrove të reja nga rajoni.
Nga aspekti metodologjik, monografia karakterizohet nga një qasje objektive dhe analitike. Autori shmang subjektivizmin dhe i lë hapësirë lexuesit të ndërtojë gjykimet e veta mbi bazën e fakteve dhe dokumenteve të paraqitura. Kjo e bën veprën jo vetëm një kronikë historike, por edhe një model të kërkimit serioz dhe të përgjegjshëm shkencor.
Në kjo vepër punim mase , “Themelimi i Universitetit Publik në Gjakovë”, përbën një kontribut të çmuar në historiografinë e arsimit të lartë në Kosovë. Ajo ruan kujtesën institucionale të një procesi me rëndësi kombëtare, nderon kontributin e individëve dhe institucioneve që punuan për realizimin e tij dhe shërben si frymëzim për iniciativa të tjera zhvillimore në të ardhmen. Për këtë arsye, vepra meriton të vlerësohet si një dokument i rëndësishëm historik dhe si një dëshmi e fuqisë së angazhimit intelektual në shërbim të interesit publik.
