Gazeta me ndikim e krahut të majtë izraelite Haaretz analizoi vizitën e fundit në Izrael të anëtares së Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës, Željka Cvijanović (SNSD).
Gazetarja Esther Solomon është autore e analizës, pra e tekstit me titull “FlagGate: Si Izraeli nisi një stuhi duke pritur një mohues separatist të gjenocidit”.
Po e ribotojmë tekstin e lartpërmendur në tërësi.
Këto ditë, fuqitë e mëdha nuk duan ta vizitojnë Izraelin për një set fotografik miqësor dhe për të thelluar lidhjet ekonomike dhe diplomatike.
Kjo i detyroi zyrtarët e lartë izraelitë të krijonin përshtypjen sikur ishin ende të zënë dhe të kërkuar, duke mirëpritur udhëheqës të rinj të huaj që ishin ende të motivuar për të ardhur në Izrael ose duke i pritur ata me pompozitet dhe ceremoni të tepruar.
Pritja ishte për presidentin e Somalilandit, një shtet i njohur vetëm nga një vend – Izraeli. Festoni një “epok të artë” të re në marrëdhëniet midis Izraelit dhe Fixhit, një vend me 950,000 banorë.
Megjithatë, pritja madhështore në Jerusalem në fillim të kësaj jave për një tjetër zyrtar të huaj në dukje ezoterik ngre pyetje të rëndësishme rreth asaj që motivon atë që ka mbetur nga politika e jashtme izraelite dhe ofron një pasqyrë të pakëndshme mbi thellësinë e gjuhës së dyfishtë diplomatike të qeverisë (Benjamin) Netanyahu.
Željka Cvijanović është anëtare e Presidencës tre-anëtarëshe të Bosnjës dhe Hercegovinës nga populli serb, në vendin e themeluar nga Marrëveshja e Paqes e Dejtonit, e cila i dha fund luftës së përgjakshme nga viti 1992 deri në vitin 1995.
Ajo është gjithashtu ish-presidente e Republika Srpska, entitetit me shumicë serbe që është pjesë e Bosnjës dhe Hercegovinës. Pra, Cvijanović është kreu i shtetit pikërisht për shkak të pozicionit të saj si përfaqësuese e serbo-boshnjake në Presidencën trepalëshe. Kolegët e saj përfaqësojnë boshnjakët dhe kroatët e Bosnjës.
Megjithatë, kur Kryeministri Netanyahu dhe Ministri i Punëve të Jashtme Gideon Sa’ar i dhanë një pritje ceremoniale Cvijanoviqit, flamuri i madh i shfaqur pas vendit të shtrëngimit të duarve, si dhe flamujt në tryezën e takimit, ishin flamuj të RS-së, jo të Bosnjës dhe Hercegovinës.
Një gabim diplomatik? I rëndë. Ky ishte një përpjekje e qëllimshme për ta ngritur entitetin e serbëve të Bosnjës në nivelin e një shteti, gjë që është faktikisht e pasaktë, përmes një akti provokimi politik.
Shteti i brishtë boshnjak është nën presion nga udhëheqësit ultranacionalistë dhe separatistë të RS-së, të cilët përpiqen për bashkim me Serbinë fqinje. Për këtë qëllim, ata pëlqejnë ta portretizojnë veten si viktima të krishtera të myslimanëve boshnjakë, të cilët i karakterizojnë si xhihadistë të lidhur me Hamasin, ISIS-in dhe Iranin.
Kjo ka të bëjë me shtrembërimin e fakteve. Gjatë luftës, forcat serbe të Bosnjës kryen vrasje masive, përfshirë masakrën e Srebrenicës të 8,000 burrave dhe djemve boshnjakë, të cilën Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë e cilësuan si gjenocid, krimi më i keq kundër civilëve në Evropë që nga Holokausti.
Udhëheqës të shquar të RS mohojnë gjenocidin e Srebrenicës, ndërkohë që njëkohësisht intensifikojnë satanizimin e boshnjakëve, i cili, veçanërisht për shumë myslimanë boshnjakë, i bën jehonë nxitjes së viteve 1990. Vetë Cvijanović është nën sanksione nga Mbretëria e Bashkuar për “lavdërimin e kriminelëve të luftës dhe mohimin e gjenocidit të Srebrenicës”.
Edhe për qeverinë izraelite, e cila ka shkatërruar Rripin e Gazës dhe kërcënon ta shkatërrojë Libanin, duket ende paksa e qartë se irredentistë kaq të zjarrtë dhe mohues të gjenocidit do të priteshin kaq ngrohtë në Jerusalem. Të paktën takimi nuk ishte planifikuar në Yad Vashem.
Në një postim në rrjetin social X që Cvijanović e ndau përsëri, Sa’ar shkroi se “ata diskutuan nevojën për të mbrojtur pakicat e krishtera në Bosnjë dhe Hercegovinë”.
Nuk ka pothuajse asnjë fund për ironitë e padurueshme në idenë se Izraeli është një partner natyror në mbrojtjen e pakicave të krishtera (dhe, meqenëse faktet janë një shpërqendrim i panevojshëm, popullsia e Bosnjës dhe Hercegovinës është pothuajse gjysma e krishterë dhe gjysma myslimane, që do të thotë se një “pakicë e krishterë” nuk ekziston fare).
Mund të ia vlejë të pyesni katolikët në Rripin e Gazës, kisha e vetme e të cilëve u bombardua në një sulm nga Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) në korrik 2025, kur vdiqën tre persona, ose ortodoksët grekë, kisha e të cilëve u bombardua vetëm një javë pasi filloi lufta, kur vdiqën 18 persona.
Ose maronitët (një popullsi e krishterë) në Libanin jugor, një nga priftërinjtë e të cilëve u vra në një sulm ajror izraelit në mars.
Apo të krishterët në Bregun Perëndimor në qytetin Taybeh, të cilët janë të ekspozuar ndaj dhunës së organizuar nga kolonët (izraelitë), të mbështetur nga indiferenca ose pjesëmarrja e heshtur e institucioneve shtetërore.
Apo burrat dhe gratë fetare që janë të ekspozuar ndaj abuzimit të përditshëm në qytetin e vjetër të Jerusalemit, ku policia e pengoi Patriarkun Latin të Jerusalemit të hynte në Kishën e Varrit të Shenjtë, një vendim që Netanyahu e rrëzoi vetëm pas një proteste ndërkombëtare.
Pas thirrjes për të mbrojtur të krishterët qëndron matrica e zakonshme e hipernacionalizmit izraelit dhe serb, gjithashtu një temë e preferuar e Viktor Orban në Hungari, e cila shërben si karburant i njohur për mbështetjen e së djathtës amerikane për Izraelin.
Është ideja se të dy vendet janë vija e fundit e mbrojtjes së Perëndimit Judeo-Kristian kundër një pushtimi armiqësor mysliman, se ato janë viktima, jo agresorë, dhe se në rrethana të tilla ekzistenciale rregullat e zakonshme të luftës janë thjesht lodra, jo parime të domosdoshme.
Ky është mesazhi i deklaruar shprehimisht në një koment mbi takimin, të dhënë nga Marc Zell, kryetar i degës së Partisë Republikane (Amerikane) në Izrael, i cili gjithashtu punon si lobist i regjistruar në emër të RS-së.
Duke u mburrur se luajti një rol kyç në organizimin e takimit midis Netanyahut dhe Cvijanoviqit, Zell e quan RS-në, e cila është e vendosur pro-Putinit, “një fortesë kristiano-demokratike midis Islamit radikal dhe zemrës së Evropës dhe një nga miqtë më të qëndrueshëm të Izraelit në botë”.
Njoftimi i Zell-it, me ton demagogjik, me natyrë transaksionale, është në përputhje të përkryer me lidhjen më të gjerë midis Izraelit dhe serbëve, veçanërisht përtej kufirit, në Serbi.
Ministri i Jashtëm Sa’ar festoi “një hap të madh përpara në marrëdhëniet tona strategjike” kur Presidenti serb Aleksandar Vuçiç vizitoi vendin në prill, duke deklaruar një vit më parë: “Ne gjithmonë do të qëndrojmë pranë Izraelit dhe popullit hebre”.
Pas fjalëve miqësore fshihet një llogaritje (përfitim) miqësor. Lidhjet tashmë të ngushta mbrojtëse janë intensifikuar që nga 7 tetori 2023. Eksportet serbe të armëve në Izrael u rritën deri në 42 herë, në 130 milionë dollarë (223 milionë KM) në vitin 2025, ndërsa shitjet e armëve izraelite në Serbi gjithashtu iu afruan 2 miliardë dollarëve (3.44 miliardë KM) në vitin 2025.
Këto marrëveshje u lehtësuan potencialisht nga Israel Einhorn, një bashkëpunëtor i ngushtë i Netanyahut dhe Vuçiçit, i cili kërkohet nga Izraeli për t’u marrë në pyetje në lidhje me skandalin e korrupsionit në Katargate, por ai është ende gjallë dhe mirë në Beograd.
Sa i përket çështjes me flamurin, Ministri i Punëve të Jashtme i Bosnjës dhe Hercegovinës, Elmedin Konaković, dërgoi një protestë zyrtare për shkak të parregullsive “serioze” të protokollit të Izraelit, duke vënë në dukje “mosrespektimin e sovranitetit, rendit kushtetues dhe tipareve të njohura ndërkombëtarisht” të shtetit të përfaqësuar prej tij dhe Cvijanović.
Nuk ka gjasa që qeveria e Netanyahut, e cila është në një seri “njohjesh të separatistëve” nga Berbera në Banja Luka, por jo përmes Palestinës, dhe e cila është e magjepsur nga narrativa e “pushtimit mysliman”, simpatizon mohuesit e gjenocidit dhe nxitësit racistë, ka tolerancë zero për ruajtjen e rendit kushtetues të Izraelit dhe forca policore e së cilës arreston izraelitët që shfaqin ligjërisht flamurin palestinez, të kërkojë falje për mungesë respekti ndaj një shteti ballkanik, i cili nuk mund t’i ofrojë ndikimin e saj në Moskë, një nxitje për fushatën e saj të rizgjedhjes ose armë për të rimbushur rezervat e saj.
