Xhovan Shyti
Kontrolli i qeverive dhe politikave që ato ndjekin përbën sot debatin më të madh jo vetëm të qëllimit të protestave lokale, por edhe atyre globale.
Referuar raportimeve mediatike, vatrat më të nxehta të demonstratave momentale rezultojnë të jenë në Shqipëri, Itali, Francë, Spanjë, Belgjikë, Portugali, Argjentinë, Turqi e Indi. Ndërkohë analistët e politikave botërore parathonë zgjerimin e kraterit të pakënaqësive popullore edhe në vende të tjera.
Motivi që i ka nxitur protestat është rritja palogjikshmërisht e kostos së jetesës, reformat në arsim, problemet me strehimin dhe pakënaqësitë ndaj qeverive uni-shtet-pushtet të llojit Edi Rama.
Përveç masivizimit e qenies protagonist potent, kryesisht, të të rinjve studentorë, por jo vetëm, të gjitha këto lëvizje demonstruese kanë të përbashkët objektivin. Përmbysjen nga themeli të kastave të vjetra monopolizuese të pushtet-politikës që ka shpënë në pabarazinë social-ekonomike. Ndërtimi i uni-shtet-pushteteve nepotiko-patronazhisto-ekspansioniste ka konfiguruar ndarjen e botës në shumë të pasur e shumë të varfër.
Në popullsi që vuajnë privacione dhe individë e grupe që gëzojnë e shijojnë gjithçka, me tepri. Ngaqë kanë shfrytëzuar administrimin e pushtetit për të grumbulluar pasuri të pameritueshme, duke futur duart në buxhetet e pronësitë publike.
Shqipëria e pushtet-shtetit të Edi Ramës është kryesuese tipike e kësaj strukture përfituese me bazë nepotizmo-patronazhizmin, që në vend të “rilindjes” e nxjerrjes nga gropa e krizës së trashëguar prej paraardhësit Berisha, 14 vite pas qeverisjes e çoi vendin në kolaps.
Në kolapsin e lindur nga paaftësia e shërimit të plagëve të vjetra dhe hapjen e të rejave me kosto të rënda gjithëkombëtare. Nga përrenj, ujërat e shqiptarëve pa perspektivë të vijimësisë normale të jetës brenda shtetit të tyre, u shndërruan në lumenj.
Referuar statistikave zyrtare rezulton se për periudhën 2023-2026, mbi 166,400 shqiptarë neto kanë emigruar. Gjatë viteve të fundit pas pandemisë, trendi ka mbetur në nivele të larta, ku çdo vit largohen mesatarisht rreth 29,000-44,000 persona më shumë sesa numri i personave që riatdhesohen.
Rreth 62% e emigrantëve janë nën moshën 35 vjeç. Grupmoshat më aktive që braktisin vendin janë ato 25-29 vjeç dhe 30-34 vjeç. Përveç individëve të vetëm, vihet re një ikje në masë edhe e familjeve të reja.
Si pasojë e kësaj vale emigracioni të kombinuar me rënien e lindjeve, popullsia e Shqipërisë ka zbritur në rreth 2.34 milionë banorë, kumtojnë statistikat zyrtare, duke konfirmuar përmasat e dhimbshme të ikjes, arratisjes nga trualli amë gjatë 14 viteve qeverisje të 4 kabineteve Rama.
Në vend që përgjatë 14 viteve asetet e të ardhurat publike të shërbenin për mirëqenie gjithëkombëtare iu dedikuan pasurimit çmendurak të rrethit oligarkik të kryeministrit Rama, patronazhistëve e të huajve spekulantë.
“Nuk ekziston një përqindje ekzakte apo shifër zyrtare e unifikuar rreth pjesës së aseteve publike që në tërësi i është dhënë sektorit privat në Shqipëri”, shënohet në kanalet zyrtare të komunikimit, ndërsa ekspertë të ekonomisë komentojnë se jo pa qëllim qeveria e ka shmangur krijimin e një inventari apo regjistri të përditësuar të aseteve fizike publike (rrugë, hekurudha, ndërtesa, ujësjellës etj.).
Të dhënat e fundit zyrtare të plota mbi vlerën e aseteve publike i përkasin vitit 2014. Pa një vlerë totale fillestare të aseteve aktuale, llogaritja e një përqindjeje të saktë të pjesës që u është dhënë privatëve është e pamundur.
Përse? Çfarë fshihet pas këtij konspiracioni të pajustifikuar?!
Në këtë mjegull zyrtare spekulative i dukshëm është fakti që politikat qeverisëse Rama, nën sloganin e futjes së vendit në BE, të përdorura teprueshëm si mjet për të shtyrë viteqeverisjet, e epitetuan Edi Ramën si shakaxhi të europianizimit. Pasi vendi u shndërrua në bahçe oligarkiko-personale dhe jo në territor të gjithëkombëtarësisë.
Shpërthimi i protestave studentore-popullore nuk ka në qendër individin Edi Rama, por kryeqeverisësin e vendit që pas 14 viteve në krye të 4 kabineteve qeverisëse në vend të “rilindjes” së premtuar e standardeve euroatlantike i katandisi shqiptarët në mjerim të paimagjinuar.
Si rrugë shpëtimi nga oligarkia (politiko-ekonomiko-financiare) që ka kontrolluar, kontrollon e dikton qeverisjen protestuesit shqiptarë kanë zgjedhur lumin e protestave, uji i të cilave do të ndalet vetëm kur Edi Rama t’i shqisë duart nga kangjellat e zyrës kryeministrore.
