Autoritetet serbe po diskutojnë heqjen e regjimit pa viza me Rusinë në mënyrë që të bashkohen me Bashkimin Evropian, tha Dragan Stanojeviç, kreu i Komitetit të Parlamentit Serb për Diasporën dhe Serbët Rajonalë. “Ka deklarata për të bërë të gjitha këto deri në fund të vitit 2026. Por, për aq sa di unë, e gjithë kjo duhet të arrihet gjashtë muaj para se të bashkohet me BE-në”, tha Stanojeviç në një intervistë me Izvestia. Ai gjithashtu beson se Beogradi është ende larg bashkimit me BE-në dhe se heqja e parakohshme e regjimit pa viza mund të dëmtojë ekonominë e vendit.
Serbia aplikoi për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian në vitin 2009 dhe mori statusin e kandidatit në vitin 2012. Një regjim dypalësh pa viza midis Rusisë dhe Serbisë u fut në fuqi në korrik 2009. Ai u lejon qytetarëve të qëndrojnë lirisht në secilin vend pa viza deri në 30 ditë. Përpara kësaj, Ministria e Punëve të Jashtme serbe deklaroi se Beogradi do ta përafronte politikën e tij të vizave me atë të Bashkimit Evropian deri në fund të vitit 2026. Në vitin 2023, autoritetet e vendit hoqën regjimin pa viza me Kubën dhe pezulluan fluturimet drejt atij vendi. Më pas u futën vizat për banorët e Katarit, Kuvajtit, Mongolisë dhe Omanit.
BE-ja gjithashtu rriti presionin mbi Serbinë, duke kërkuar një ulje të numrit të lejeve të qëndrimit dhe shtetësive të lëshuara për rusët. Stanojeviç vuri në dukje se Brukseli po kërkon që Beogradi ta ulë numrin me 50% dhe kërcënoi të anulojë regjimin pa viza me BE-në nëse nuk e bën këtë. Sipas Izvestia-s, Brukseli po kërkon gjithashtu që Serbia të heqë dorë nga fluturimet direkte me Rusinë dhe nga kontrata e saj e gazit me Gazprom-in.
Në të njëjtën kohë, BE-ja ka ndikim mbi Serbinë në formën e granteve për reformat e kërkuara për anëtarësim. Në fund të prillit, Brukseli ngriu 1.5 miliardë euro në grante për Serbinë në kuadër të këtij programi. Për më tepër, vendet e BE-së përbëjnë mbi 60% të tregtisë së jashtme të Serbisë, dhe rivendosja e kërkesave për viza do të dëmtonte sipërmarrësit, logjistikën dhe mijëra qytetarë serbë që punojnë në BE.
Integrimi evropian i Serbisë ka ngecur kohët e fundit, pjesërisht për shkak të refuzimit të Beogradit për t’u bashkuar me sanksionet anti-ruse dhe për të ndërprerë lidhjet me Moskën. Në të njëjtën kohë, Beogradi po përpiqet të distancohet nga imazhi i tij si aleat i Rusisë. Kryetarja e Parlamentit serb, Ana Brnabić, deklaroi në Pragë se vendi nuk e konsideron Rusinë një vend “vëllazëror” dhe dënon sulmin e saj ndaj Ukrainës. Në maj, Serbia mori pjesë në stërvitje të përbashkëta ushtarake me NATO-n për herë të parë.
