Shërbimet spanjolle të inteligjencës kanë pranuar se nuk arritën t’i përgjigjen krizës së migracionit në Ceuta sepse nuk e vlerësuan në kohë shkallën e lëvizjes masive të njerëzve drejt enklavës spanjolle në Afrikën e Veriut.
Sipas të përditshmes spanjolle ABC, duke cituar burime pranë shërbimeve të sigurisë, anëtarët e Gardës Civile Spanjolle i kanë paralajmëruar eprorët e tyre prej ditësh për numrin në rritje të marokenëve që përpiqen të arrijnë në Ceuta nga deti, pas një vendimi të Gjykatës së Lartë që përcaktoi se migrantët e kapur në det nuk mund të kthehen menjëherë në Marok.
Lajmi për vendimin u përhap shpejt në mediat sociale marokene dhe u bë viral. Sipas vlerësimeve të disponueshme, rreth 200 njerëz në ditë përpiqeshin të notonin disa qindra metra përreth valëpritëses kufitare dhe të arrinin në territorin spanjoll.
Informacioni rreth suksesit të migrantëve të parë inkurajoi më tej përpjekjet e reja për të kaluar kufirin. Në të njëjtën kohë, në mediat sociale u përhapën thashetheme se pika kufitare El Tarajal ishte hapur plotësisht.
Megjithatë, shërbimet e sigurisë nuk e vunë re se mijëra njerëz po lëviznin drejt kufirit nga pjesë të ndryshme të Marokut në të njëjtën kohë. Meqenëse nuk u nisën nga një vend dhe as nuk u mblodhën në një pikë të paracaktuar, grupet u bashkuan gjatë rrugës dhe vetëm afër kufirit u shndërruan në një masë që, sipas vlerësimeve, numëronte rreth 60,000 njerëz.
Mungesa është edhe më serioze sepse i ashtuquajturi marshim në Ceuta u organizua nëpërmjet mediave sociale, pa metoda veçanërisht të sofistikuara të fshehjes. Mediat marokene arritën të depërtonin në një nga grupet e WhatsApp, të quajtur Hajma (që do të thotë “sulm” ose “sulm” në arabisht), nëpërmjet të cilave po përhapeshin thirrje për të kaluar kufirin.
Ata zbuluan se grupi menaxhohej nga një person me kod telefonik ndërkombëtar algjerian dhe se në një moment anëtarët filluan të merrnin thirrje për të ndryshuar drejtim dhe për të provuar të hynin në Melilla.
“Situata në Ceuta është bërë e ndërlikuar për shkak të mbikëqyrjes së shtuar”, tha një nga pjesëmarrësit që arriti të arrinte në qytet me anë të një mesazhi zanor. Mesazhe të tjera sugjeruan që grupet të mblidheshin në qytetin maroken të Nadorit, pastaj të vazhdonin drejt Melillës dhe të përpiqeshin të hynin në territorin spanjoll.
Motivet e pjesëmarrësve ishin të ndryshme. Disa prej tyre kërkonin një shans për një jetë më të mirë në Evropë, ndërsa të tjerë, sipas burimeve policore, e shihnin kalimin e kufirit si një aventurë ose një mundësi për të shkaktuar trazira.
Burimet e inteligjencës me të cilat foli ABC e kanë të vështirë të besojnë se një kërcënim i tillë nuk mund të ishte zbuluar në kohë.
“Takimet mbahen çdo javë dhe analizohen flukset e migracionit dhe rreziqet e sigurisë”, thanë burimet, duke i përshkruar ngjarjet në Ceuta si një episod të “luftës hibride”.
Autoritetet spanjolle ia hedhin një pjesë të përgjegjësisë homologëve të tyre marokenë, të cilët sipas tyre nuk kanë marrë paralajmërime në kohë. Burime sigurie theksojnë se Maroku ka një rrjet të gjerë informatorësh lokalë që monitorojnë ngjarjet në çdo rreth të qytetit dhe u kalojnë informacione autoriteteve. Prandaj, ata e konsiderojnë të pamundur që autoritetet marokene të mos ishin në dijeni të lëvizjes masive të njerëzve nga disa qytete drejt Ceutës.
Shërbimet spanjolle të sigurisë kanë kritikuar gjithashtu reagimin e vonuar të qeverisë së kryeministrit Pedro Sánchez , duke theksuar se mundësia e një mbërritjeje masive të migrantëve ishte parashikuar tashmë në planet e sigurisë kombëtare.
“Kjo mundësi ishte parashikuar dhe ekziston një plan për t’u përballur me çdo situatë të mundshme”, pohojnë burimet.
Pas shpërthimit të krizës, përparësi për shërbimet spanjolle është bërë rivendosja e kontrollit mbi Ceutën, forcimi i sigurisë në Melilla dhe identifikimi i atyre që kanë zgjedhur të qëndrojnë në Spanjë. Kjo detyrë do të kërkojë përsëri bashkëpunim me shërbimet marokene, megjithëse besimi i ndërsjellë është dëmtuar rëndë pas këtyre ngjarjeve.
ABC shkruan se midis atyre që kanë kërkuar të qëndrojnë në Spanjë dhe nuk janë kthyer vullnetarisht në Marok, shumica janë anëtarë të rinj të Gjeneratës Z. Këta janë të rinj që nuk shohin perspektivë në vendin e tyre, duke fituar rreth 350 euro në muaj, të cilat mund t’i përballojnë vetëm për të jetuar në lagje të varfra.
Ata që dëshirojnë të arrijnë në Spanjën kontinentale duhet të kalojnë nëpër një proces të gjatë ligjor, i cili përfshin dorëzimin e një kërkese për azil dhe pritjen e një vendimi nga autoritetet.
Një pjesë e madhe e atyre që hynë në Ceuta u kthyen shpejt në Marok. Disa janë dorëzuar pasi janë përballur me qendra pritjeje të mbipopulluara dhe mungesë ushqimi, uji dhe akomodimi. Të tjerë u larguan nga qyteti brenda 24 orëve sepse e panë kalimin e kufirit si një aventurë ose një formë argëtimi që nga fillimi.
