Ishulli grek i Ikarias ka tërhequr vëmendjen prej vitesh për shkak të jetëgjatësisë së jashtëzakonshme të banorëve të tij. Ky ishull i vogël në Detin Egje konsiderohet si një nga “zonat blu” të botës, zona ku njerëzit jetojnë më shpesh deri në pleqëri dhe qëndrojnë aktivë më gjatë. Sekreti, megjithatë, nuk është në një ushqim të vetëm, por në një stil jetese që kombinon një dietë të thjeshtë, ushtrime të përditshme, lidhje të forta shoqërore dhe një ritëm më të ngadaltë jetese.
Një nga elementët interesantë të kuzhinës tradicionale ikariane është dhia ose qengji, ose Katsikaki sto fourno. Ndryshe nga mishi që vjen nga bujqësia intensive, dhitë ose delet e rritura tradicionalisht në Ikaria endeshin në rajonet malore të ishullit dhe ushqeheshin me lloje të ndryshme bimësie të egër, shkurre dhe bimë mesdhetare. Pikërisht për këtë arsye ky lloj mishi zë një vend të veçantë në gastronominë lokale.
Katsikaki sto fourno – më shumë se një pjatë e zakonshme
Në Ikaria, specialiteti përgatitet tradicionalisht thjesht, pa receta të ndërlikuara dhe një numër të madh përbërësish. Mishi shpesh piqet për një kohë të gjatë në një temperaturë të moderuar, me hudhër, limon, rigon dhe bimë vendase. Një përgatitje e tillë ruan shijen karakteristike të mishit dhe përshtatet në parimin më të gjerë të kuzhinës mesdhetare – përbërës vendas me cilësi të lartë, pak përpunim dhe përgatitje të thjeshtë. Mishi është mish natyrshëm relativisht i ligët dhe është një burim i mirë proteinash, hekuri dhe vitaminash B. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se nuk ka prova se është katsikaki që zgjat jetën e ikarianëve. Jetëgjatësia e banorëve të ishullit nuk mund t’i atribuohet një ushqimi të vetëm.
Sekreti i vërtetë është në të gjithë mënyrën e jetës
Dieta ikariane tradicionalisht mbështetet në perime, bishtajore, drithëra të plota, vaj ulliri, fruta, bimë aromatike dhe sasi të moderuara të produkteve shtazore. Peshku dhe mishi hahen sipas rastit, ndërsa ushqimet bimore janë baza e dietës ditore. Lëvizja e përditshme luan një rol po aq të rëndësishëm. Jeta në një ishull kodrinor përfshin natyrshëm ecjen, kopshtarinë dhe aktivitete të tjera që nuk janë të organizuara si “ushtrime”, por janë pjesë e jetës së përditshme. Ekziston edhe qasja e njohur ikariane ndaj jetës “siga-siga” – ngadalë, pa nxitim dhe presion të vazhdueshëm.
Ushqimi është një ngjarje shoqërore.
Ndoshta është ky aspekt që është më interesanti për të kuptuar jetëgjatësinë e Ikarianëve. Në ishull, ushqimi nuk shihet vetëm si karburant, por edhe si një ngjarje shoqërore. Drekat familjare, mbledhjet me miqtë dhe festivalet tradicionale, ose panigiria, shpesh zgjasin me orë të tëra dhe përfshijnë ushqim, verë, muzikë, vallëzim dhe biseda. Prandaj, Katsikaki nuk shoqërohet me menunë e përditshme, por me raste dhe mbledhje të veçanta. Mishi bëhet pjesë e ritualit të bashkimit, në vend që të jetë elementi qendror i dietës.
Një mësim ikarian për turizmin modern
Historia e Ikarias tregon se koncepti i jetëgjatësisë nuk mund të reduktohet në një “superushqim” të vetëm. Ajo që e bën këtë ishull interesant është kombinimi i një diete mesdhetare, aktivitetit fizik, pushimit, kontakteve sociale dhe ndjenjës së komunitetit. Kjo është arsyeja pse ndoshta mësimi më i madh i Ikarias qëndron pikërisht në thjeshtësinë e saj. Nuk është vetëm ajo që hamë që është thelbësore, por edhe mënyra se si jetojmë, me kë hamë dhe sa kohë kemi për ta shijuar atë. Në një botë ku pushimi, ushqimi dhe jeta e përditshme përshpejtohen gjithnjë e më shumë, Ikaria ofron një filozofi krejtësisht të ndryshme – të jetosh më ngadalë, të jesh aktiv dhe të qëndrosh i lidhur me njerëzit përreth teje.
