Sistemi global i kontrollit të armëve bërthamore, i krijuar gjatë viteve të “detentit” në fund të Luftës së Ftohtë, më në fund është hedhur në koshin e plehrave të historisë.
Rusia po pezullon pjesëmarrjen në Traktatin e Armëve Sulmuese Strategjike me Shtetet e Bashkuara, tha presidenti Vladimir Putin të martën në fjalimin e tij në Asamblenë Federale.
Traktati i fundit i vlefshëm ruso-amerikan që kufizon numrin e kokave bërthamore dhe transportuesve të tyre u nënshkrua nga Barack Obama dhe Dmitry Medvedev në vitin 2010, dhe më pas u zgjat për 6 vjet në shkurt 2021, disa ditë pasi Joe Biden mori kompetencat presidenciale.
Traktati ndalon Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara të kenë më shumë se 1550 armë bërthamore. Por Kremlini, siç sugjerojnë fjalët e Putinit, nuk e sheh më kuptimin në pajtueshmërinë me të.
Vendet e NATO-s “ndihmuan” Ukrainën në kryerjen e sulmeve kundër fushave ajrore strategjike të aviacionit rus, ndërsa Shtetet e Bashkuara “shkatërruan rëndë themelet e rendit botëror” që u zhvilluan pas Luftës së Dytë Botërore dhe “çmontuan sistemet e kontrollit të armëve”, tha Putin.
“Në këtë drejtim, më duhet të njoftoj sot se Rusia po pezullon pjesëmarrjen e saj në Traktatin e Armëve Sulmuese Strategjike”, tha presidenti, duke shtuar: “Ajo nuk po tërhiqet nga traktati, por po pezullon pjesëmarrjen e saj”.
Në gusht, Ministria e Jashtme ruse njoftoi se po i jepte fund zbatimit të një klauzole kyçe të START: inspektorëve amerikanë iu mohua qasja në objektet bërthamore, të cilat rregullohen nga marrëveshja. Ministria e Jashtme iu referua faktit që vëzhguesit rusë janë gjithashtu të kufizuar në të drejtat e tyre: për shkak të sanksioneve, nuk ka trafik ajror normal, nuk jepen viza, aleatët e SHBA mbyllin hapësirën e tyre ajrore.
Sipas Putin, nuk do të ketë rifillim të këtyre inspektimeve. Ky është një “teatër i absurdit” “në kushtet aktuale”, tha presidenti.
“Disa figura në Uashington, ne e dimë me siguri këtë, tashmë po mendojnë për mundësinë e testeve natyrore të armëve të tyre bërthamore. Shtetet e Bashkuara po zhvillojnë lloje të reja të armëve bërthamore. Ka një informacion të tillë”, tha Putin.
Ai udhëzoi Ministrinë e Mbrojtjes dhe Rosatom të “sigurojnë gatishmëri” për testet e armëve bërthamore ruse, të cilat janë ndaluar që nga viti 1996 nga Traktati Gjithëpërfshirës i Ndalimit të Testeve Bërthamore (CTBT).
“Sigurisht, ne nuk do të jemi të parët që do ta bëjmë këtë”, tha Putin. – Por nëse SHBA teston, atëherë ne do ta bëjmë. Askush nuk duhet të ketë iluzionin e rrezikshëm se barazia strategjike globale mund të shkatërrohet.”
Sipas Putinit, në mënyrë që START të vazhdojë të ekzistojë, duhet të përfshihen pjesëmarrës të rinj – përkatësisht, vendet e NATO-s, armët bërthamore të të cilave aktualisht nuk janë të kufizuara.
“Ne duhet të kuptojmë vetë se çfarë pretendojnë vende të tilla të Aleancës së Atlantikut të Veriut si Franca dhe Britania e Madhe dhe si do të marrim parasysh arsenalet e tyre strategjikë, domethënë potencialin e kombinuar të goditjes së aleancës”, tha Putin.
