Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) synon të hapë dy raste të krimeve të luftës në lidhje me pushtimin rus të Ukrainës dhe të kërkojë urdhër-arrest për disa individë. Këtë e kanë thënë për The New York Times disa zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë, të cilët nuk kanë të drejtë të flasin publikisht për këtë.
Këto raste do të jenë akuzat e para ndërkombëtare të bëra që nga fillimi i konfliktit dhe pas muajve të punës nga ekipet speciale të hetimit. Në to, prokuroria pretendon se Rusia dërgoi fëmijë dhe adoleshentë ukrainas nga territoret e pushtuara për “riedukim”. Sipas një raporti nga analistë të Observatorit të Konflikteve të Universitetit Yale, Rusia po mban të paktën 6000 fëmijë ukrainas në jetimore, shkolla me konvikt dhe institucione të tjera . Studiuesit konfirmojnë informacionin për “riedukimin patriotik”, të cilin Moska e quan “programe integruese pro-ruse”.
Rusia nuk e ka fshehur programin: Komisionerja për të Drejtat e Fëmijëve Maria Lvova-Belova filloi t’i transportonte fëmijët në Rusi disa javë pas fillimit të pushtimit në shkurt 2022 dhe më pas promovoi rregullisht birësimin e fëmijëve ukrainas.
Në rastin e dytë, kryeprokurori i GJNP-së do të shqyrtojë sulmet ruse në infrastrukturën civile. Qeveria amerikane ka prova që hedhin dritë mbi vendimet e Kremlinit për të goditur qëllimisht infrastrukturën jetësore civile dhe shumë në administratën e Biden janë në favor të ndarjes së tyre me gjykatën, edhe pse SHBA nuk është anëtare, thonë burimet e NYT. Megjithatë, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së po bllokon ndarjen e inteligjencës sepse ka frikë se do të krijojë një precedent që mund të hapë rrugën për ndjekje të ngjashme të amerikanëve. Presidenti Biden ende nuk ka vendosur nëse do të miratojë publikimin e materialit, thanë zyrtarët.
Kryeprokurori i ICC-së, Karim Khan, do të duhet të formulojë akuza përpara një paneli gjyqtarësh që do të vendosin nëse standardet ligjore për lëshimin e urdhër-arrestit janë përmbushur. Përndryshe, hetuesit do të duhet të ofrojnë prova shtesë.
Nuk dihet se kë ka në plan të padisë gjykata në secilin prej rasteve. Prokuroria vuri në dukje se nuk diskuton publikisht detajet e hetimeve në vazhdim. Disa bashkëbisedues të NYT besojnë se mund të ngrihen akuza kundër presidentit rus Vladimir Putin, pasi gjykata nuk njeh imunitetin e kreut të shtetit në rastet që lidhen me krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit ose gjenocidin. Sidoqoftë, gjasat për një proces të tillë mbeten të pakta, thonë ekspertët: gjykata nuk mund të shqyrtojë çështjet në mungesë dhe Rusia nuk ka gjasa të ekstradojë zyrtarë.
