Ekonomia e Kosovës është një ekonomi e decentralizuar dhe si e tillë duhet të ekzistojë.
Instituti GAP, në një analizë se a duhet të centralizohen investimet kapitale nën një ministri, thotë se me qëllim të rritjes së efikasitetit të projekteve kapitale, rritjen e kualitetit të investimeve, koordinimit më të mirë dhe përfundimin e projekteve kapitale, GAP rekomandon shqyrtimin e opsionit ku projektet infrastrukturore lihen në përgjegjësi të vetëm një ministrie, dhe zyrtarët e prokurimit dhe monitorimit të barten në një ministri.
Por, njohësi i ekonomisë, Safet Gërxhaliu, thotëse kjo bie ndesh me kushtetutën e Kosovës ku paraqitet si ekonomi e tregut të lirë, prandaj siçthotë ai, nuk duhet të eksperimentohet në këtëdrejtim. Duke folur për Radio Kosovën Gërxhaliu thotë se planifikimi buxhetor ku parashihen fushat ku do të investohet, nuk po ndodh viteve të fundit, dhe kjo po e ngulfatsektorin privat.
“Nëse mendohet që çdo gjë të centralizohet, le të ndodhë edhe ajo që vetëm një ministri ta bartë përgjegjësinë e monitorimit të këtyre mjeteve, por definitivisht Kosova bie ndesh me nenin 10 të Kushtetutës ku paraqitet si ekonomi e hapur dhe ekonomi e tregut, prandaj nuk duhet të eksperimentohet nëkëtë drejtim. Është koha kur duhet që sektori privat në Kosovë të trajtohet si partner dhe jo për t’u gjykuar. Si mund të kemi mbështetje të sektorit privat në Kosovë, nëse kemi ngrirje të investimeve kapitale, si mund të ketë punësim e funksionalitet normal nëse mendohet një qasje e tillë që të bllokohenprojektet kapitale e të cilat janë frymëmarrje për sektorin privat”, ka thënë Gërxhaliu.
Ndërsa ekonomisti Ardijan Sahiti duke folur për Radio Kosovën thotë se projektet kapitale nuk do të duhej të centralizohen në një ministri, pasi që secila ministri i ka të projektuara planet e saj.
“Ato që kanë implikime financiare propozohen te Ministria e Financave. Nuk kish me qenë mirë që të centralizohen tëgjitha me një ministri, për shkak se kishte me qenë një ngarkesë e madhe dhe nuk e di sa kishin qenë efikase në studim të fizibilitetit qëvetëm një ministri ta bëjë planifikimin apo aprovimin e projekteve, në këtë rast kapitale”, ka thënë Sahiti.
Ndryshe, në vitin 2023 buxheti i ministrive për investime kapitale shënon 569.4 milionë euro, që përbën 18 për qind të buxhetit vjetor të Kosovës. Nga kjo shumë, 265.7 milionë euro apo 47 për qind shkon për ndërtimin e rrugëve, objekteve të reja dhe renovimin e objekteve ekzistuese.
Kështu vlerësojnë njohës të ekonomisë, derisa theksojnë se brenga e komunitetit të bizneseve mbetet mungesa e investimeve kapitale dhe siguria e tyre.
