Luftimi dhe parandalimi i evazionit fiskal, mbetet edhe me tutje sfidë për Administratën Tatimore të Kosovës. Në gjashtë mujorin e parë të këtij viti, ATK ka arritur që të formalizojë 1 mijë e 360 punëtorë. Nga ana tjetër, përfaqësues të bizneseve theksojnë se miratimi i Ligjit të Pagës Minimale, rritë mundësinë për legalizim të punëtorëve nga punëdhënësi.
Në gjashtëmujorin e parë të këtij viti, ATK ka arritur që të formalizojë 1 mijë e 360 punëtorë, derisa që nga fillimi i projektit për formalizmin e punësimit, janë legalizuar 5 mijë e 897 punëtorë. Zëdhënësja e ATK-së, Valetina Bytyqi-Sefa, thotë për Radio Kosovën se punëtorët e paformalizuar, kryesisht nga punëdhënësi, quhen si punëtorë sezonalë.
“Punëtorët e paformalizuar kryesisht dominohen nga sektori i gastronomisë, bujqësisë, asistencë dhe mirëmbajtje, ndërtimtarisë dhe sektorë që në sezon të verës kanë shumëfishim të punës dhe patjetër e kanë të rrisin edhe numrin e punëtorëve. Këta punëtorë i konsiderojnë si punëtorë sezonalë, ndërsa legjislacioni i konsideron si punëtorë dhe patjetër që duhet të regjistrohen pavarësisht se për çfarë periudhe punësohen”, deklaroi Bytyqy-Sefa .
Përfaqësuesi i bizneseve nga Aleanca Kosovare e Bizneseve, Agim Shahini, duke folur për Radio Kosovën, thotë se miratimi i Ligjit për Pagën Minimale në Kosovë, rrit mundësinë për formalizim të punësimeve.
“Nëse ne e bëjmë një analizë më të thukët lidhur me rritjen e pagës minimale dhe lirimin nga tatimi, kjo do të ketë efekt pozitiv, për shkak se me këtë e bënë legalizimin e punësimit dhe formalizimin e punësimeve, prandaj qeveria në vend do të duhej që të punojë më shumë me përfaqësues të bizneseve dhe njohës të ekonomisë, të cilët mund të japin rekomandime të frytshme lidhur me vendimet ekonomike që mund t’i marrë vendi, tha Shahini.
Por, kryetari i Sindikatës së Sektorit Privat të Kosovës, Jusuf Azemi, thotë për Radio Kosovën se informaliteti nuk mund të luftohet vetëm me rritje të pagës minimale. Sipas tij, shporta e qytetarëve vetëm se po varfërohet.
“Kjo situatë nuk do të ndryshojë shumë në informalitet e as në legalizim të punëtorëve. Që nga viti 2011 nuk është bërë asnjë ndryshim i rritjes së pagës minimale, por nëse pyetemi a është ajo çka është dashur të bëhet, nuk është bërë. Pagën minimale e përcakton shporta e shpenzimeve për katër anëtarë të familjes, që me 264 euro nuk mund t’ia dalë në Kosovë”, deklaroi Azemi.
Gjykata Kushtetuese ende nuk ka dhënë ndonjë përgjigje për sa i përket Ligjit për Pagën Minimale, i cili është dorëzuar nga opozita. Sidoqoftë, Administrata Tatimore e Kosovës, në përpjekje të luftimit të informalitetit në Kosovë, në periudhën janar- qershor ka hasur në 119 aktivitete për shmangie tatimore, derisa theksojnë se numri i vogël i inspektorëve, mbetet sfidë për një mbulueshmëri sa më efikase në gjetjen e parregullsive tatimore dhe mos regjistrimin e punëtorëve.
