Piloti i një avioni rus Su-27 qëlloi qëllimisht mbi një aeroplan spiun britanik mbi Detin e Zi shtatorin e kaluar në përpjekje për ta rrëzuar atë, duke besuar se kishte leje për të gjuajtur. Në realitet nuk kishte një leje të tillë, por të shtënat nuk ishin rezultat i një mosfunksionimi teknik, siç deklaroi pala ruse. BBC e raportoi këtë të enjten, duke cituar tre burime të rangut të lartë në departamentet perëndimore të mbrojtjes.
Incidenti me RAF Britanik RC-135 Rivet Joint ndodhi më 29 shtator 2022. Avioni zbulues ishte në një mision për të monitoruar Detin e Zi në hapësirën ajrore ndërkombëtare. Në bord ndodheshin deri në 30 persona. Dy avionë rusë Su-27 u ngritën për të shoqëruar avionin.
Më parë dihej se një prej avionëve rusë ka lëshuar një raketë në drejtim të avionit britanik. Ministri i atëhershëm britanik i Mbrojtjes Ben Wallace e njoftoi këtë në tetor, duke theksuar se pala ruse e shpjegoi këtë si një mosfunksionim teknik. Ministria ruse e Mbrojtjes nuk e komentoi incidentin në atë kohë.
Në prill të vitit 2023, u bë e ditur nga dokumentet e Pentagonit të zbuluara se në Shtetet e Bashkuara incidenti konsiderohej më i rëndë sesa raportohej publikisht. Në dokumente thuhej se avioni britanik ishte “pothuajse rrëzuar” – Wallace nuk e tha këtë drejtpërdrejt.
Tani, sipas BBC, doli se nuk flitej për një mosfunksionim teknik. Piloti rus qëlloi jo një, por dy raketa dhe e bëri këtë qëllimisht. Kjo dëshmohet nga mesazhet e përgjuara nga vetë avioni RAF RC-135 Rivet Joint i përfshirë në incident.
Duket se një nga pilotët rusë mendoi se i ishte dhënë leja për të sulmuar avionin britanik pasi mori një komandë të diskutueshme nga një stacion tokësor rus: “Ti ke një objektiv”. Ai hodhi një raketë, e cila megjithatë nuk e goditi avionin britanik. Piloti i avionit të dytë – kryesor – rus, i bindur se komanda nga toka nuk ishte leje për të qëlluar, mallkoi krahun e tij. Megjithatë, ai hodhi një raketë tjetër, e cila megjithatë nuk funksionoi siç duhet.
Burimet besojnë se pjesëmarrësit rusë në incident demonstruan mungesë profesionalizmi. Me sa duket, nuk kishte asnjë urdhër për të rrëzuar aeroplanin në realitet, por komanda ishte aq e paqartë sa piloti gaboi në interpretimin e saj.
“Ekuipazhi i Forcave Ajrore Mbretërore mund të ketë dëgjuar një incident që mund të kishte çuar në vdekjen e tyre,” vëren BBC. Gazetarët vërejnë se Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar megjithatë ishte e kënaqur me shpjegimet ruse dhe nuk e quajti incidentin një përshkallëzim nga pala ruse.
“Asnjëra palë nuk donte një përshkallëzim që mund të tërhiqte një anëtar të NATO-s në një konfrontim ushtarak me Rusinë”, tha BBC. Në të njëjtën kohë, Ministria Britanike e Mbrojtjes deklaroi se “ky incident është një kujtesë e ashpër e pasojave të mundshme të pushtimit barbar të Putinit”.
