Iniciativa Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional (GI-TOC) e ka renditur Serbinë të parën në Ballkan për krim të organizuar, të tretën në Evropë dhe të 40 në botë. Në Indeksin Global të Krimit të Organizuar, thuhet se nivelet e krimit të organizuar po rriten në nivel global dhe se 83 për qind e popullsisë jetojnë me nivele të larta kriminaliteti.
Në raportin GI-TOC thuhet se Serbia vazhdon të jetë vend burim, tranzit dhe destinacion për viktimat e trafikimit të qenieve njerëzore.
“Gratë dhe fëmijët serbë i nënshtrohen trafikimit seksual, përfshirë martesat e fëmijëve, në vendet fqinje, ndërsa burrat zakonisht trafikohen për punë të detyruar, kryesisht në industrinë e ndërtimit” thuhet në raport.
Raporti shtoi se punëtorët e huaj meshkuj, kryesisht nga Vietnami dhe India, thuhet se po përballen me punë të detyruar në Serbi.
“Shfrytëzimi seksual në internet, veçanërisht i fëmijëve, është një krim i zakonshëm i trafikimit të qenieve njerëzore i mundësuar nga kibernetikë në Serbi, dhe është rritur në frekuencë gjatë dhe pas pandemisë COVID-19, pasi trafikantët përshtatën operacionet e tyre dhe kaluan në metodat e rekrutimit në internet, siç janë mediet sociale”, thuhet në raport.
Ai shtoi se kontrabanda e qenieve njerëzore është një çështje e gjatë në Serbi për shkak të vendndodhjes së vendit në rrugën ballkanike të emigrantëve.
Sipas raportit, grupet e stilit mafioz në Serbi gëzojnë mbrojtje nga figurat politike dhe përdoren si dorë e zgjatur e shtetit në kontrollin e sektorit privat.
“Anëtarët e tyre shpesh rekrutohen dhe ushqehen nga grupe huliganësh. Mjedisi i mosndëshkimit u mundëson bandave serbe të përfshihen në tregjet e trafikut të drogës dhe armëve në nivel lokal dhe ndërkombëtar pa pasoja të mëdha. Fitimet e tyre janë të tilla që ata kanë investuar ndjeshëm në ekonominë legale. Lidhja midis aktorëve kriminalë dhe politikanëve në Serbi shtrihet në kontrollin e medies, privatizimin dhe prokurimin publik, duke i bërë disa kriminelë pothuajse të paprekshëm”, thuhet në raport.
Dominimi i partisë politike në pushtet mbi sferën publike dhe presioni mbi mediet e pavarur, shoqërinë civile dhe opozitën politike, thuhet se janë tregues i mungesës së transparencës në Serbi.
“Korniza legjislative dhe institucionale e Serbisë për mbrojtjen e të drejtave themelore është krijuar kryesisht, por institucionet e të drejtave të njeriut nuk janë plotësisht efektive dhe pavarësia e tyre është e diskutueshme. Për më tepër, gjyqësori është nën ndikim të fortë politik. Aktorët e sektorit privat, në varësi të lidhjeve të tyre me politikanë të nivelit të lartë, shpesh gëzojnë mbrojtje në çështjet gjyqësore, qoftë duke tërhequr procesin ligjor, qoftë duke siguruar vendime të favorshme gjyqësore”, thuhet në raport.
Gazetarët e pavarur, sipas indeksit të GI-TOC po përjetojnë gjithnjë e më shumë presion, kërcënime dhe sulme fizike, shpesh në duart e grupeve dhe individëve të lidhur me qeverinë, me pak reagim nga qeveria. “Presioni politik i vendosur mbi mediet, mosndëshkimi në krimet ndaj gazetarëve dhe kontrolli i medieve nga qeveria ka rezultuar në një rënie të lirisë së shtypit”, thuhet më tej në raport.
