Ekonomia shqiptare ka treguar një rezistence të jashtëzakonshme dhe është bërë një nga më të fortat në rajon, sipas një deklarate të fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN).
E nxitur nga një rimëkëmbje e fortë në turizëm, ekonomia tejkaloi pritjet me një rritje prej gati 5% në 2022-shin . FMN-ja ia atribuoi suksesin një kombinimi faktorësh, duke përfshirë konsolidimin fiskal, rritjen e të ardhurave dhe forcimin e monedhës vendase (leku shqiptar). Ndërkohë, raporti i borxhit publik të Shqipërisë është rikthyer në nivelet para pandemisë, falë politikave të kujdesshme ekonomike, thonë ata.
Borxhi publik pritet të jetë rreth 60% deri në fund të vitit 2023 dhe pritet të jetë i qëndrueshëm në periudhën afatmesme. Duke parë përpara, perspektivat ekonomike të Shqipërisë duken të mira. FMN parashikon një rritje të qëndrueshme të PBB-së reale me 3.6% në 2023 dhe 3.3% në 2024, e nxitur kryesisht nga konsumi privat elastik, veçanërisht në sektorët e turizmit dhe ndërtimit . Megjithatë, sfidat mbeten, veçanërisht tensionet gjeopolitike dhe cenueshmëria ndaj goditjeve energjetike të lidhura me motin, luhatjet e kursit të këmbimit dhe inflacioni i vazhdueshëm, shtohet në deklaratë.
Për të siguruar rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse, Shqipëria duhet të përfitojë nga kushtet aktuale të favorshme për të zbatuar reforma gjithëpërfshirëse, rekomandoi FMN. “Konsolidimi ambicioz i bazuar në të ardhura do të ndërtonte hapësirë fiskale për politikën kundërciklike në të ardhmen dhe do të mbështeste politikën monetare. “Progresi i mëtejshëm në deurizimin është thelbësor për forcimin e efektivitetit të politikës monetare dhe reduktimin e cenueshmërisë së sektorit financiar. Reformat strukturore në sektorin fiskal dhe financiar, qeverisjen dhe tregun e punës do të rrisin përfitimet nga politikat e shëndosha dhe të matura”.
Reformat e tatimit mbi pronën dhe lojërave duhet të përshpejtohen, së bashku me rregullimet e TVSH-së, rekomandon FMN. Për më tepër, përmirësimet e efikasitetit të sektorit publik janë të domosdoshme, duke përfshirë rishikimin e funksioneve dhe përdorimin e teknologjive të reja për të rritur produktivitetin. Presionet afatgjata mbi shpenzimet, veçanërisht nga sistemi i pensioneve, kërkojnë menaxhim të kujdesshëm dhe reforma për të reduktuar barrën mbi burimet publike. Sfidat e Shqipërisë në mbylljen e hendekut të të ardhurave kërkojnë zgjidhje të shumëfishta, tha FMN. Progresi në zgjidhjen e çështjes së LPP/LFT (pastrimit të parave) dhe reformave në drejtësi është i dukshëm dhe i lavdërueshëm. Inkurajimi i pjesëmarrjes së grave në fuqinë punëtore dhe nxitja e inovacionit do të kontribuojë në uljen e pabarazive dhe nxitjen e një ekonomie më gjithëpërfshirëse.
