Kosova do ta pranojë vetëm euron brenda kufijve të saj. Një vendim që ka ngjallur reagimin e Serbisë pasi serbët në veri të vendit këmbëngulin të përdorin dinarët serb. Ndërkohë BE-ja u bëri thirrje të dyja palëve të shmangin çdo përshkallëzim të mundshëm.
Javën e kaluar, Banka Qendrore e Kosovës ka bërë të ditur se nga 1 shkurti do të hyjë në fuqi rregullorja e operacioneve me para të gatshme. Me synimin për të luftuar paratë e falsifikuara dhe format e tjera të krimit financiar, ajo specifikon se euro është e vetmja monedhë e lejuar për pagesa cash dhe digjitale në vend, shkruan Euractiv.
Rregullorja thekson se valutat e tjera që nuk janë euro mundë të përdoren vetëm si gjea me vlerë për t’u ruajtur në formë fizike, në llogari bankare për qëllime valutore.
Kosova miratoi euron në vitin 2002, menjëherë pas luftës së Kosovës. Kushtetuta e vendit nënvizon se Kosova ka “një monedhë të vetme”, por në disa komuna me shumicë serbe përdoret dinari i Serbisë.
Përveç kësaj, bankat serbe që operojnë në Kosovë, serbët e Kosovës që marrin pensione nga Serbia dhe punonjësit e institucioneve që janë ende pjesë e sistemit serb, si shkollat dhe spitalet, gjithashtu përdorin vetëm dinarë. Pagesat në dyqane dhe kafene bëhen edhe në dinarë në zonat me shumicë serbe.
Lista Serbe e ka kundërshtuar vendimin e BQK-së. Kjo parit pretendon se kjo do të përbënte “dëbimin e serbëve pa përdorimin e armëve” dhe thanë se “kërcënon drejtpërdrejt mbijetesën fizike të popullit serb”.
Zëdhënësi i BE-së, Peter Stano tha se Komisioni i BE-së po analizon vendimin e Kosovës dhe po kërkon sqarime.
“Ne ende po analizojmë dhe kërkojmë shpjegime për këtë vendim, arsyet e miratimit të tij, motivet dhe implikimet e mundshme. Në përgjithësi, Kosova dhe Serbia pritet të shmangin veprimet e pakoordinuara që nuk janë të favorshme për normalizimin e marrëdhënieve dhe që mund të kenë ndikim negativ në stabilitetin në terren”, tha Stano.
Përdorimi ekskluziv i euros është në Kushtetutën e Kosovës, kështu që rregullorja thjesht parashikon zbatimin e saj. Më tej, BQK sqaron se transaksionet vullnetare ndërmjet palëve që përdorin monedha jo euro bien jashtë kompetencave të rregulloreve.
Stano u bëri thirrje të dyja palëve që të trajtojnë çështjen brenda kuadrit të dialogut të lehtësuar nga BE. Megjithatë, çështja e monedhës zyrtare të Kosovës, e krijuar mbi 22 vjet më parë, nuk është përfshirë në bisedime.
Në të gjithë Evropën dhe në pjesën tjetër të botës, shteti vendos se cilat monedha mund të përdoren brenda një vendi dhe cilat janë monedhat zyrtare ose de facto.
Aktualisht, 20 vende evropiane përdorin euron, së bashku me Andorrën, San Marinon, Monakon dhe qytetin e Vatikanit, dhe disa vende kandidate, si Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, e pranojnë gjerësisht atë, shkruan Euractiv.
